II OSK 1637/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1233/20 w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 15 września 2020 r. nr 784/2020 w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., II SA/Kr 1233/20, oddalił skargę K. O. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej MWINB) z dnia 15 września 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Postanowieniem z dnia 15 lipca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej PINB) na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego komina położonego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K. Zażalenie na to postanowienie złożył K. O. w dniu 31 lipca 2019 r. Zaskarżonym postanowieniem MWINB na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził, że zażalenie wniesione przez K. O. na postanowienie PINB z 15 lipca 2019 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. Na to rozstrzygnięcie K. O. wniósł skargę do WSA w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę. Sąd przyjął, że skarżący mógł skutecznie wnieść zażalenie od dnia 24 lipca do dnia 30 lipca 2019 r., który to dzień wypadał we wtorek. Skarżący wniósł zażalenie 31 lipca 2019 r., na co wskazuje opatrzona podpisem i datą pieczęć Dziennika Podawczego Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki znajdująca się na zażaleniu (k. 6 akt MWINB). Jednoznacznie zatem Sąd stwierdził, że skarżący wniósł zażalenie po upływie terminu zakreślonego ustawowo dla dokonania tej czynności. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy, jak też z treści samej skargi nie wynika, by skarżący wnosił o przywrócenie tego terminu. W konsekwencji w pełni zasadne, w ocenie Sądu, było wydanie, na podstawie art. 134 k.p.a., przez MWINB postanowienia stwierdzającego, że zażalenie K. O. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nie wskazuje na dochowanie terminu przez skarżącego znajdująca się na zażaleniu pieczęć Urzędu Miasta Krakowa Punktu Obsługi Mieszkańców z datą 30 lipca 2019 r. Pieczęć ta nie została potwierdzona ani podpisem, ani parafą osoby przyjmującej pismo. Nie można zatem stwierdzić na tej podstawie, by w dniu 30 lipca 2019 r. zażalenie skarżącego wpłynęło rzeczywiście do Urzędu Miasta Krakowa. W takim bowiem przypadku znajdowałby zastosowanie art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W takiej sytuacji, po myśli art. 65 § 2 k.p.a., należałoby przyjąć, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu zostało wniesione z zachowaniem terminu. W przedmiotowej sprawie jednak MWINB prawidłowo, zdaniem Sądu, stwierdził, że podanie (zażalenie) wniesione zostało 31 lipca 2019 r. przez złożenie na dzienniku podawczym organu pierwszej instancji, a zatem po upływie terminu ustawowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - poprzez "nie bastowanie" tego pierwszego przepisu i oddalenie skargi wniesionej przez K. O., w sytuacji gdy skarżący złożył zażalenie na postanowienie PINB z zachowaniem prawem przewidzianego terminu, o czym świadczy prezentata organu naniesiona na to pismo z datą złożenia w ostatnim dniu tego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W sprawie poza sporem jest, że postanowienie PINB z dnia 15 lipca 2019 r. doręczono skarżącemu 23 lipca 2019 r. Sporne jest, czy skarżący kasacyjnie złożył zażalenie na to postanowienie w dniu 30 czy 31 lipca 2010 r. MWINB przyjął, że skarżący złożył je w dniu 31 lipca 2019 r., bo w tym dniu złożono je w siedzibie PINB, co wynika z pieczątki widniejącej na zażaleniu o treści: "DZIENNIK PODAWCZY Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki. Wpłynęło dnia 31.07.2019. Nr 14381 Załącznik – ". Nad słowami "Wpłynęło dnia" widnieje podpis. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że złożył je w dniu 30 lipca 2019 r. i powołuje się na inną pieczątkę widniejącą na zażaleniu o treści: "URZĄD MIASTA KRAKOWA PUNKT OBSŁUGI MIESZKAŃCÓW Osiedle Z. 2 Data 30 LIP. 2019 (1) Nr... zał. ...". Na pieczątce tej nie ma podpisu. Sąd I instancji uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe, a odnosząc się do stanowiska skarżącego podał, że pieczęć Urzędu Miasta Krakowa Punktu Obsługi Mieszkańca z datą 30 lipca 2019 r. nie została potwierdzona ani podpisem, ani parafą osoby przyjmującej pismo. W ocenie WSA, "Nie można zatem stwierdzić na tej podstawie, by w dniu 30 lipca 2019 r. zażalenie skarżącego wpłynęło rzeczywiście do Urzędu Miasta Krakowa". Z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić. Jak trafnie podkreślono w motywach skargi kasacyjnej, prawidłowość samej pieczęci Urzędu Miasta Krakowa Punktu Obsługi Mieszkańca z datą 30 lipca 2019 r. nie została zakwestionowana, a strona nie może ponosić odpowiedzialności za to, że "stosowna pieczęć nie została opatrzona podpisem, ani parafą osoby przyjmującej pismo". Treść tej pieczęci, to jest widniejąca na niej data 30 lipca 2019 r., jednoznacznie wskazuje, że w tym dniu zażalenie wpłynęło do Urzędu Miasta Krakowa. Stosownie do art. 65 § 2 k.p.a., podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Zgodzić się w tej sytuacji trzeba ze skarżącym kasacyjnie, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone w terminie, a zatem nie było podstaw do stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. ma zatem usprawiedliwione podstawy, chociaż użyto w nim wadliwego zwrotu: "nie bastowanie" i nie został on w pełni prawidłowo sformułowany. Powołano w nim bowiem jedynie tzw. przepisy wynikowe, mówiące o tym, jaki jest wynik sprawy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, innego niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a jaki jest wynik sprawy w razie nieuwzględnienia skargi. Zauważyć jednak wypada, że w motywach skargi uzasadniając stanowisko, że zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie podjęto z naruszeniem prawa, przywołano w szczególności art. 141 § 2 k.p.a. wywodząc, że termin w tym unormowaniu określony został przez skarżącego dochowany oraz podkreślono, że w sprawie brak było podstaw do stosowania art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Nie budzi przy tym wątpliwości z kontekstu podniesionego zarzutu, że skarżącemu kasacyjnie chodziło nie o "nie bastowanie", lecz o "niezastosowanie" art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w sytuacji gdy skarżący złożył zażalenie na postanowienie PINB z zachowaniem prawem przewidzianego terminu. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wskazać jednocześnie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. W związku z tym należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.