II FSK 2752/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 grudnia 2010 r. Nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 209/11 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej z 1 września 2011 r. Skarżący H. M. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, co potwierdza przyznanie mu prawa pomocy. Wskazał, że każde dodatkowe obciążenie, w tym wynikające z zaskarżonej decyzji, skutkować będzie obniżeniem standardów życia Skarżącego, które i tak prowadzone jest na progu ubóstwa. W tej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji naraża Skarżącego na niebezpieczeństwo znacznej szkody, gdyż nie będzie go stać nawet na rzeczy niezbędne do codziennej egzystencji. Nadto brak środków na lekarstwa może spowodować trudne do odwrócenia skutki wobec postępującej choroby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto wyjaśnić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 Nr 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawodopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Przechodząc do argumentu dotyczącego sytuacji materialnej skarżącego nie jest to w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200) Zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Należy też podkreślić, że wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W tej kwestii jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 (LEX nr 569795), przyjmując, że "Twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi.". W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że trudna sytuacja finansowa skarżącego sama w sobie nie może stanowić przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za przesłanki takie mogłyby być uznane konkretne okoliczności, wskazane przez stronę jako ewentualne następstwa wykonania skarżonej decyzji. W niniejszej sprawie jednakże skarżący takich okoliczności nie powołał. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.