II OW 31/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2009 r. nr NR-025/6/2009 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu a Starostą Lubińskim w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie ustanowienia strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku A., T. i R. B. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Lubińskiego z dnia [...] sierpnia 1999 r. Starostę Lubińskiego. UZASADNIENIE Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Lubińskim o ustalenie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Do sporu tego doszło w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 27 stycznia 2008 r. A., T. i R. G. wystąpili do Starosty Lubińskiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 2 sierpnia 1999 r. ustanawiającą strefę ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "Koźlice I i II". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Starosta Lubiński przekazał wniosek o wznowienie postępowania Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, powołując się na przepis art. 58 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zgodnie z którym organem właściwym do ustanowienia strefy ochrony pośredniej jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Uzasadniając wniosek o rozpoznanie sporu kompetencyjnego organ wskazał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym (art. 58 ust. 1 Prawa wodnego) strefy ochronne ujęć wody nie są ustanawiane indywidualnymi decyzjami administracyjnymi, lecz ustanawia je aktem prawa miejscowego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Istniejące natomiast strefy ochronne stały się – zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne (Dz. U. Nr 228, poz. 2259) – strefami ochronnymi ujęć wody w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Sprawa dotycząca ustanowienia strefy ochronnej nie jest więc aktualnie indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, w myśl art. 1 pkt 1 k.p.a. W tej sytuacji przekazanie wniosku o wznowienie postępowania było bezpodstawne a do jego rozpoznania jest właściwy Starosta Lubiński, który wydał w ostatniej instancji decyzję, której dotyczy żądanie wznowienia postępowania (art. 150 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny a także spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny), lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu pomiędzy Starostą Lubińskim i dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu o to, który z tych organów jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Lubińskiego z dnia 2 sierpnia 1999 r. ustanawiającą strefę ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "Koźlice I i II". Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z wymienionych organów jest właściwy do rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wymienioną wyżej decyzją. Należy w pełni uznać za zasadne stanowisko zajęte w tej sprawie przez dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, iż organem właściwym do załatwienia wskazanej sprawy jest Starosta Lubiński. Zgodnie z przepisem art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Organ ten pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, nie jest już właściwy w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1717/00, publ. w LEX nr 81911). Nie oznacza to jednak, że właściwy do załatwienia wniosku o wznowienie postępowania Starosta Lubiński, który wydał w ostatniej instancji decyzję z dnia 2sierpnia 1999 r. o ustanowieniu strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "Koźlice I i II", będzie musiał uwzględnić ten wniosek nawet wówczas, gdyby rzeczywiście zaistniały wskazane w nim podstawy wznowieniowe. Trafnie bowiem wskazano w uzasadnieniu żądania rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, że obecnie strefy ochrony ujęć wód ustanawiane są nie indywidualnymi decyzjami administracyjnymi, lecz aktami prawa miejscowego (art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne (Dz. U. Nr 228, poz. 2259) ustanowione na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) strefy ochronne ujęć wody stały się strefami ochronnymi ujęć wody w rozumieniu przepisów Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. Jednocześnie ustawodawca w art. 2 ust. 2 tej ustawy ustanowił dyspozycję, iż postępowania administracyjne wszczęte w przedmiocie stref ochronnych ujęć wody ustanowionych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r. umarza się z dniem wejścia w życie tej ustawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 210/05 (LEX nr 203703) zgodnie z omawianym przepisem podlegają umorzeniu nie tylko postępowania prowadzone w przedmiocie ustanowienia stref ochronnych wód, lecz także wszystkie postępowania administracyjne (w tym także w trybach nadzwyczajnych) wszczęte i toczące się w przedmiocie stref ochronnych ujęć wód. Wynika z tego, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej, która pozwoliłaby na wydanie jakiejkolwiek decyzji dotyczącej takich stref. Wskazane wyżej uwagi mają jednak tylko znaczenie przy wyborze przez właściwy organ sposobu załatwienia złożonego w sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Nie ma to natomiast wpływu na ustalenie organu właściwego do rozpoznania tego wniosku, którym jest Starosta Lubiński, zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a i art. 22 § 2 k.p.a. orzekł, jak w sentencji.