II GZ 623/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 792/14 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 792/14, odrzucił skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2015 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. od powyższego wyroku WSA skargę kasacyjną w imieniu [...] – dalej: skarżąca lub spółka - wniósł radca prawny [...] - dalej: radca prawny. Sąd I instancji wezwał radcę prawnego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie pod rygorem jej odrzucenia. W zakreślonym przez WSA terminie radca prawny nie wykazał swojego umocowania do działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd I instancji – działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) - odrzucił skargę kasacyjną spółki. Powyższe z tego względu, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej przez przedłożenie umocowania do reprezentowania spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. WSA podniósł, że w aktach sądowych znajduje się pełnomocnictwo dla radcy prawnego [...] do reprezentowania spółki "we wszystkich sprawach z zakresu prawa pracy, cywilnego, gospodarczego, administracyjnego i karnego, przed wszystkimi sądami oraz urzędami administracji państwowej i samorządowej wszystkich instancji", jednakże nie upoważnienia ono do występowania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konkluzji Sąd I instancji podał, że brak właściwego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 36 pkt 1 oraz art. 39 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie braku skargi kasacyjnej w postaci właściwego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej; - art. 176 i 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwie przeprowadzenie wstępnej kontroli skargi kasacyjnej i - art. 34, art. 35 § 1 oraz art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony prawa do działania przed sądem przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, mimo dołączenia przez pełnomocnika przy pierwszej czynności procesowej uwierzytelnionego odpisu udzielonego mu pełnomocnictwa. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał, że skarga kasacyjna nie była obarczona brakiem pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przy pierwszej czynności procesowej radca prawny dołączył uwierzytelniony odpis udzielonego mu pełnomocnictwa ogólnego z dnia [...] czerwca 2012 r. Tym samym skarga kasacyjna nie wymagała uzupełnienia w tej mierze. [...] (uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego) w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie. Skarżąca w replice na odpowiedź na zażalenie ponowiła swoją uprzednią argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy, dlatego podlega uwzględnieniu, a zaskarżone postanowienie WSA w Bydgoszczy jako nieodpowiadające prawu należy uchylić. Trafnie pełnomocnik skarżącej podnosi w zażaleniu, że przedłożone do akt na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu [...] grudnia 2014 r., (k. 84 akt sądowych) pełnomocnictwo ogólne skarżącej z dnia [...] czerwca 2012 r. umocowuje radcę prawnego [...] do reprezentowania spółki w postępowaniu toczącym się przed WSA w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 792/14 (pełnomocnictwo obejmuje zarówno sprawę główną jak i potencjalne sprawy incydentalne). W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej na posiedzeniu Sądu I instancji w dniu [...] grudnia 2014 r. przedłożył pełnomocnictwo, z którego wynika, że jest on umocowany do reprezentowania spółki "we wszelkich sprawach z zakresu prawa pracy, cywilnego, gospodarczego, administracyjnego i karnego przed wszelkimi sądami oraz urzędami administracji państwowej wszystkich instancji". W końcowym fragmencie teksu pełnomocnictwa jego autor operuje ogólną kategorią "wszelkich" sądów, do których zaliczają się zarówno sądy powszechny jak i sądy administracyjne. W myśl art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP) wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Przepis ten wyznacza zakres pojęcia "sądy" poprzez wymienienie kategorii organów, które w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują wymiar sprawiedliwości. W myśl art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (por. także art. 1-3 p.p.s.a. i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wykładnia językowa i systemowa art. 173, art. 174 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP prowadzi do konkluzji, że pojęcie "sądy" jako wyrażenie języka prawnego obejmuje swoim zakresem przedmiotowym wszystkie sądy wskazane w art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, a zatem także kategorię sądów administracyjnych (tak tez NSA w postanowieniu z 13 maja 2015 r., II FZ 342/15). Do tych ostatnich zalicza się wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie spółka przedłożonym pełnomocnictwem umocowała swojego pełnomocnika radcę prawnego do reprezentowania jej przed "wszelkimi" sądami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie sformułowanie zakresu umocowania pełnomocnika skarżącej obejmuje także sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem radca prawny jest pełnomocnikiem spółki przed "wszelkimi" sądami (argumentum a maiori ad minus). W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające wezwanie pełnomocnika spółki do wylegitymowania się odrębnym pełnomocnictwem procesowym do działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z treścią art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mieć charakter pełnomocnictwa ogólnego - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Zawarta natomiast w art. 39 p.p.s.a. regulacja wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: (1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; (2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; (3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; (4) odbioru kosztów postępowania. Oba rodzaje pełnomocnictwa, wymienione w powyższym przepisie, umocowują pełnomocnika do podejmowania wszelkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed wojewódzkim, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, tak w postępowaniu zwykłym jak i wznowieniowym. W przypadku pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw, czas trwania pełnomocnictwa pokrywa się z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia (tak NSA w postanowieniu z dnia 30 października 2008 r., II FZ 467/08). Tym samym z pełnomocnictwa z dnia [...]5 czerwca 2012 r. znajdującego się w aktach sądowych na karcie 84 wynika, że skarżąca udzieliła pełnomocnictwa dla radcy prawnego [...] - pełnomocnika z wyboru. Dokument ten obejmuje reprezentowanie strony w sprawie przed m.in. "wszelkimi" sądami. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wezwanie Sądu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k. 291 akt sądowych) skierowane do radcy prawnego do usunięcia dostrzeżonych braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu skarżącej - nie znajduje uzasadnienia. Uznać bowiem należy, że przedłożone przez radcę prawnego pełnomocnictwo ma charakter pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnej sprawy. Z jego treści wyraźnie wynika, że dotyczy postępowania przed "wszelkimi" sądami. Tym samym czas trwania pełnomocnictwa pokrywać się będzie z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia – czyli wydania prawomocnego wyroku. A zatem zakres tego pełnomocnictwa obejmuje także uprawnienie do sporządzenia i wniesienia w imieniu mocodawcy, skargi kasacyjnej do NSA. Uznać zatem należało, że wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik, był prawidłowo umocowany w sprawie i wniósł skargę kasacyjną w ustawowym terminie. Przedłożone przez niego pełnomocnictwo – na co wskazuje powyższa analiza jego treści - jest pełnomocnictwem ogólnym, o którym mowa w art. 36 pkt 1 p.p.s.a. Zostało one wniesione zgodnie z obowiązkiem uregulowanym w art. 37 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie miał zatem podstaw do zastosowania w sprawie art. 178 p.p.s.a. (a także w konsekwencji art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.), bowiem wniesiona skarga kasacyjna nie była obarczona innym brakiem formalnym niż brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który pełnomocnik skarżącej usunął w zakreślonym przez WSA w wezwaniu terminie (co stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu). W świetle powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że zarzuty zażalenia były trafne, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżone postanowienie WSA w Bydgoszczy uchylił na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a