II GZ 452/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1596/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o obrocie instrumentami finansowymi postanawia: 1. sprostować sentencję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1596/12, w ten sposób, że w miejsce numeru zaskarżonego aktu zamiast "[...]" wpisać "[...]"; 2. oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1596/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił P. C. wstrzymania wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, z następującym uzasadnieniem. W skardze na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2012 r. P. C. zawarł wniosek o wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 150 000 zł. Skarżący podał, że w konsekwencji wykonania decyzji poniesie znaczną szkodę w postaci utraty płynności działania, aż do utraty bieżących źródeł dochodów, co postawi jego osobę w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Dodał, że szkoda majątkowa, a także niemajątkowa w postaci utraty reputacji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Do wniosku skarżący załączył informację o stanie majątkowym i osobistym, z którego wynika, że jest ojcem czworga dzieci, które pozostają na jego utrzymaniu. Wskazał, że posiada zabudowaną nieruchomość w Gm. P., której wartość podał na 2003 r., lokal położony w W. w Gm. B., której wartość podał na 1999 r., a także samochód o wartości ok. 15-20 tys. zł. Majątek wycenił na kwotę ok. 323.484,06 zł. Dodał, że jego zadłużenie wynosi 157.184,76 zł. Skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dokonał zestawienia wartości posiadanych aktywów w stosunku do wysokości nałożonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej, a także innych ciążących na nim zobowiązań, by następnie wywieść, że w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji poniesie nieodwracalną szkodę majątkową. Zdaniem Sądu, powoływane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają wystąpienia przesłanek wymaganych do wstrzymania wykonania decyzji. Podana przez skarżącego szacunkowa wartość posiadanego majątku wyliczona została w oparciu o dane historyczne, a nie ich aktualną wartość rynkową. Ponadto wysokość zadłużenia nie stanowi zadłużenia wymagalnego, a jego spłata następuje w systemie ratalnym. Sąd wskazał, że skarżący nie podał posiadanych przez niego źródeł dochodu i ich wysokości, co również utrudnia dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. P. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że obowiązkiem skarżącego jest wykazanie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne podczas gdy skarżącego obciąża jedynie obowiązek uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak całościowego odniesienia do wskazanych przez skarżącego okoliczności oraz dokumentów uprawdopodabniających niebezpieczeństwo powstania po stronie skarżącego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków na skutek braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony Sąd I instancji na skutek niewłaściwej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. błędnie w stanie faktycznym sprawy dokonał jego niewłaściwego zastosowania wymagając uprawdopodobnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na zażalenie Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny sprostował w sentencji zaskarżonego orzeczenia błędnie wpisany numer zaskarżonego aktu organu o którego wstrzymanie wykonania wnosił skarżący. Niesporne jest bowiem, że w tej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]. Dlatego, na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przy czym możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie prawa najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Przenosząc rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił wskazywane przez skarżącego w treści skargi okoliczności, mające jego zdaniem, uzasadniać złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia te sprowadzały się bowiem do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Taki charakter mają wskazywane przez skarżącego okoliczności dotyczące posiadanych aktywów w kwocie 232.484,06 zł, a w szczególności nieruchomości oraz lokali, których wartość skarżący przedstawił z chwili ich nabycia. Kwoty te nie odzwierciedlają rzeczywistych wartości nieruchomości. Wskazać również należy, że skarżący nie przestawił informacji dotyczących bieżących źródeł dochodu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z oceną dokonaną przez Sąd I instancji, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają wystąpienia przesłanek wymaganych do wstrzymania wykonania decyzji. Podana przez skarżącego szacunkowa wartość posiadanego majątku ma walor historyczny, a wysokość zadłużenia to łączna kwota obejmująca całość zobowiązań, w tym kwoty niewymagalne. W zażaleniu skarżący nie podejmuje prób wyjaśnienia dlaczego zachodzi wobec niego niebezpieczeństwo negatywnych zdarzeń wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki wskazane we wniosku. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu nie wykazał, dlaczego Sąd winien uznać, iż jej wykonanie spowoduje wskazywane przez niego zagrożenia. Do akt nie złożono bowiem żadnych dowodów obrazujących obecny stan finansowy i majątkowy skarżącego, które uprawdopodabniałyby wskazywane okoliczności, i które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się we wniosku do obawy zachwiania płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, nie mogło być uznane za uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. W badanej sprawie skarżący nie uzasadnił wniosku, nie przedłożył też dowodów potwierdzających możliwość wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem należy przyjąć, że Sąd I instancji prawidło odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jedynie na marginesie należy wskazać, że na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis warunkuje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie zmianą okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Zmiana taka musi zostać również uprawdopodobniona przez stronę. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji.