I GZ 366/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 293/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. K. sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2022 r., nr 158/22 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 5 września 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 293/22 odmówił M. K. Sp. z o.o. K. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania. Sąd I instancji stwierdził, że Spółka nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd zauważył, że twierdzenia skarżącej zawarte we wniosku są czysto hipotetyczne oraz gołosłowne, bowiem nie zostały przez skarżącą w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. Zdaniem Sądu skarżąca, nie wskazała, iż nie ma ona możliwości uregulowania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez stwierdzenie, że skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji objętej skargą, twierdzenia poparte na uzasadnienie wniosku są hipotetyczne oraz gołosłowne, podczas gdy skarżąca w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy opisała przedmiot realizowanego Projektu i sytuację spółki, przedłożyła dokumenty finansowe wskazujące na ponoszoną stratę, a wszczęcie egzekucji w oparciu o zaskarżoną decyzję będzie stanowiło podstawę do ogłoszenia upadłości spółki. W uzasadnieniu podniosła wcześniejszą argumentację oraz wskazała, że wszystkie okoliczności będące podstawą wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji znajdują się w aktach sprawy będącej przedmiotem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od zaistnienia sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy – uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można uznać za podstawę wstrzymania wykonania aktu okoliczności, które nie są bezpośrednim efektem jego wykonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uwierzytelniła żadnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem tej instytucji. Nie przedstawiając w żaden sposób wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację Spółki, strona nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest zaś wyinterpretowanie ewentualnych negatywnych skutków dla strony, które mogłyby wynikać z wykonania skarżonej decyzji i domyślanie się czy skutki te są na tyle istotne, by uznać je za trudne do odwrócenia, bądź też wyręczanie strony w wykazywaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej. To w interesie tej ostatniej jest bowiem wykazanie argumentów, które przemawiałyby i świadczyłyby za zasadnością wstrzymania wykonania skarżonego aktu, tym bardziej – że jak już wyżej wskazano – ochrona taka stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że złożone wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji dokumenty: kopia bilansu za rok obrotowy 2021 oraz kopia rachunku zysków i strat za 2021 r. nie uprawdopodobnia ziszczenia się w stosunku do skarżącej negatywnych konsekwencji decyzji Zarządu. Z treści wniosku, jak i z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby Spółka znajdowała się w takiej sytuacji finansowej, w której wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić im znaczną szkodę w aspekcie materialnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe, nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie w stosunku do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.