I SA/Bk 303/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT na wskazany przez Syndyka rachunek bankowy oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT D. S. w upadłości na wskazany przez Syndyka rachunek bankowy w wysokości 814,45 zł. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że D. S. na dzień wydania decyzji posiadał w tamtejszym organie zaległości w łącznej wysokości 962.659,10 zł, a zatem w wysokości przekraczającej kwotę wskazaną we wniosku Syndyka. Decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [....] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej jako: "DIAS") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść art. 108b ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."), a następnie stwierdził, że w przypadku posiadania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku akcyzowego i należności celnych w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji naczelnik urzędu skarbowego nie wyraża zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT strony. DIAS podniósł, że przedmiotowe zaległości zostały zgłoszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jako wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, a zatem środki zgromadzone na rachunku VAT są przeznaczone na zaspokojenie zaległości z tytułu podatków i należności i syndyk nie może nimi dysponować w odmienny sposób. Organ zaznaczył, że w sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i została wykreślona z rejestru podatników. Zgodnie bowiem z art. 108b ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. z wnioskiem o uwolnienie środków z rachunku VAT może wystąpić podmiot niebędący podatnikiem, a posiadający środki na tym rachunku. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Syndyk masy upadłości D. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.: 1) naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie w jaki sposób środki zatrzymane na rachunku VAT podatnika zostaną przeznaczone na zaspokojenie zaległości z tytułu podatków i należności, jeżeli nie zostaną one przekazane do masy upadłości, w sytuacji gdy w istniejącym stanie faktycznym jedną drogą prawną dochodzenia tych zaległości jest zgłoszenie ich syndykowi w ramach toczącego się postępowania upadłościowego wobec D. S. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że posiadanie przez podatnika zaległości podatkowej w podatku w przypadku postawienia podatnika w stan upadłości, stanowiącej zaległość sprzed daty ogłoszenia upadłości, uniemożliwia wyrażenie zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT; 2) art. 342 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228) poprzez przyjęcie, że toczące się postępowanie upadłościowe wobec D. S. nie ma wpływu na przekazanie środków z rachunku VAT, podczas gdy brak uwodnienia tych środków i przeznaczenie ich na zaspokojenie zaległości z tytułu podatków i należności (w nieznanym - w ocenie skarżącego - trybie) prowadzi do przełamania kolejności zaspokajania wierzycieli zgodnie z kategoriami zaspokojenia, a tym samym stoi w sprzeczności z powołanym przepisem oraz celem postępowania upadłościowego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylnie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność decyzji w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika na rachunek bankowy wskazany przez Syndyka. Sąd stwierdza, iż nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a zatem zarzut ich naruszenia jest nieuzasadniony. Organy przeanalizowały sprawę, a rozstrzygnięcia wydano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i zgromadzony materiał dowodowy. W sprawie nie stosowano Kodeksu postępowania administracyjnego na co w zarzutach wskazuje strona skarżąca. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 108b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.) na wniosek podatnika naczelnik urzędu skarbowego wydaje w drodze postanowienia, zgodę na przekazanie środków zgromadzonych na wskazanym przez podatnika rachunku VAT na wskazany przez niego rachunek bankowy albo rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony ten rachunek VAT. W myśl natomiast art. 108b ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego odmawia, w drodze decyzji, wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021, poz. 2439) w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji. A zatem w przypadku posiadania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku akcyzowego i należności celnych w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji naczelnik urzędu skarbowego nie wyraża zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika. Powołany wyżej art. 62b ust. 2 wśród katalogu zobowiązań, które można regulować środkami zgromadzonymi na rachunku VAT nie wskazuje możliwości wykorzystania środków zgromadzonych na tymże rachunku celem zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Skarżący posiada zaległości w kwocie 962.659,10 zł (na dzień wydania decyzji organu I instancji). Przedmiotowe zaległości zostały zgłoszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jako wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Brzmienie wyżej powołanego art. 108b ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT, w myśl którego naczelnik urzędu skarbowego odmawia, w drodze decyzji, wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy Prawo bankowe (w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę), według stanu na dzień wydania decyzji jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zatem środki zgromadzone na rachunku VAT są przeznaczone na zaspokojenie zaległości z tytułu podatków i należności i syndyk nie może nimi dysponować w odmienny sposób. Sąd również zauważa, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w (prawomocnym) wyroku z 02.07.2020r., sygn. akt I SA/Ke 57/20 wskazał "Istota i specyfika postępowania upadłościowego nie mogą wpłynąć na ocenę zgodnego z przepisami prawa podatkowego działania organów podatkowych. Żaden z przepisów prawa nie przewiduje prymatu prawa upadłościowego, czy pierwszeństwa jego stosowania przed przepisami prawa podatkowego". Powyższą ocenę należy podzielić w całości. W sprawie nie mogło więc dojść do naruszenia art. 342 Prawa upadłościowego. Podkreślić również należy, iż zastosowanie przepisów prawa upadłościowego sprowadza się do tego, że nie pozwalają one upadłemu dysponować posiadanym majątkiem a syndyk może dysponować środkami na rachunku VAT podatnika na takich samych zasadach jak podatnik. Przedsiębiorca, w stosunku do którego sąd ogłosił upadłość, pozostaje nadal podatnikiem VAT, natomiast syndyk staje się uprawnionym do działania na rzecz upadłego przedsiębiorcy. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.