III SA/Kr 1007/16

SENTENCJA |Sygn. akt III SA/Kr 1007/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.), WSA Maria Zawadzka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 14 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi M. B. – B., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 13 maja 2016 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, , , skargę oddala, , UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na adwokata M. B. – B. (skarżący) karę porządkową w wysokości 2 800 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący był kilkakrotnie wzywany (w decyzji wymieniono sygnatury dziesięciu postępowań administracyjnych w sprawie wymierzenia kar za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry dotyczących A Sp. z o.o. w organizacji i daty wezwań) o przedstawienie potwierdzonego za zgodność z oryginałem aktu notarialnego dotyczącego zawarcia umowy spółki A Sp. z o.o. ewentualnie aktu założycielskiego jednoosobowej spółki z organiczną odpowiedzialnością w organizacji lub wpisu do KRS. Dokumenty te były niezbędne do ustalenia statusu prawnego spółki A. Organ zaznaczył, że w wezwaniach z dnia 20 listopada 2015 r. skarżący został pouczony o treści art. 262 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.). W zażaleniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i błędną wykładnię oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 262 §1 pkt 2 w zw. z art. 155 §1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego, udzielone mu pełnomocnictwo do działania w imieniu A Sp. z o.o. w organizacji, nie zobowiązywało do przedłożenia organowi żądanych dokumentów. Organ powinien był zwrócić się o nie bezpośrednio do zarządu A Sp. z o.o. w organizacji, właściwego Urzędu Skarbowego lub GUS. Skoro organ miał możliwość pozyskania tych dokumentów, to zastosowanie ww. przepisów Ordynacji podatkowej było bezzasadne. Skarżący wskazywał przy tym, że w pismach kierowanych do organu wyjaśniał kilkakrotnie, że nie jest pełnomocnikiem, o jakim mowa w art. 161 §2 k.s.h. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w dniu 17 czerwca 2015 r. pisemnie zgłosił się jako pełnomocnik do postępowania o sygnaturze [...] (wszczętego 8 czerwca 2015 r.) załączając pełnomocnictwo z dnia 14 listopada 2014 r. Jednakże na kierowane wezwania (10 lipca 2015 r. i 9 września 2015 r.) w sprawie dostarczenia ww. dokumentów i wyjaśnienia, czy działa w trybie art. 162§2 k.s.h. skarżący w ogóle nie odpowiedział. W trzecim wezwaniu z dnia 20 października 2015 r. organ pouczył o możliwości nałożenia kary porządkowej. W odpowiedzi skarżący poinformował jedynie, że "(...) charakter pełnomocnictwa, zakres umocowania wynika z samej treści i formy przedłożonego pełnomocnictwa. Jest zatem oczywiste, iż nie zostało ono udzielone na podstawie art. 162 § 2 k.s.h.", nie przedstawiając żądanych dokumentów. Zdaniem organu złożone do akt pełnomocnictwo z dnia 14 listopada 2014 r. było pełnomocnictwem ogólnym procesowym, upoważniającym m.in. do działania przed urzędami celnymi. Zasadne więc było wzywanie skarżącego, a nie spółki, o dokumenty. To czy skarżący był pełnomocnikiem w rozumieniu art. 161 § 2 k.s.h (a nie jak wskazywano art. 162 §2 k.s.h.) nie miało przy tym, znaczenia. Zdaniem organu, maksymalna wysokość orzeczonej kary była adekwatna ponieważ skarżący w ogóle nie odpowiadał na wezwania – ani w toczącym się postępowaniu, ani w pozostałych dziewięciu. W skardze skarżący ponownie zarzucił naruszenie art. 262 §1 pkt 2 w zw. z art. 155 §1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej ponieważ, jego zdaniem, organ miał możliwość pozyskania dokumentów, o które wzywał - samodzielnie występując do zarządu A Sp. z o.o. w organizacji, Urzędu Skarbowego lub GUS. Spółka posiadała bowiem numery NIP i Regon, a sam skarżący nie był pełnomocnikiem A Sp. z o.o. w organizacji. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, że wobec braku wpisu do KRS A Sp. z o.o. z mocy prawa została rozwiązana. Wygasły więc wszystkie pełnomocnictwa – w tym skarżącego. Skarżący wskazał również, że w analogicznych postępowaniach organ II instancji uznał, że nie jest pełnomocnikiem, a to z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało udzielone w imieniu jednoosobowej spółki przez jej jedynego wspólnika. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak dotychczas. Odnosząc się natomiast do zarzutów o sprzeczności stanowiska z ustaleniami w innym, analogicznym, postępowaniu – organ podkreślał, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzował o jakie to postępowanie chodziło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga była niezasadna. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że skarżący podawał się za pełnomocnika A Sp. z o.o. – stronę postępowania o sygnaturze [...] wszczętego 8 czerwca 2015 r. i tym samym do niego kierowały wezwania o udostępnienie dokumentacji niezbędnej do ustalenia statusu tejże spółki jak i podstaw działania skarżącego, jako jej pełnomocnika. Skoro skarżący, będąc profesjonalnym pełnomocnikiem – adwokatem, unikał jakiejkolwiek odpowiedzi w związku z wezwaniami o dokumenty istotne dla postępowania – to zasadnym było zastosowanie w sprawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi (w brzmieniu obowiązującym 13 stycznia 2016 r. – nałożenia kary porządkowej postanowieniem organu I instancji), że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego: bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową do 2 800 zł (wysokość maksymalnej kary została określona w obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa - M. P. z 2015 r. poz. 723). Zasadniczo więc karą porządkową może zostać ukarany pełnomocnik strony postępowania, co wyraźnie wynika z literalnego brzmienia ww. art. 262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z akt wynika, że powodem wszczęcia postępowania wobec A Sp. z o.o. były ustalenia kontroli przeprowadzonej 12 lutego 2015 r. w barze K w B. Funkcjonariusze celni stwierdzili, że w barze (nie posiadającym licencji na prowadzenie kasyna) znajdowały się dwa automaty z oznaczeniami, że są własnością "firmy A". W protokole kontroli znajdowało się również stwierdzenie, że: "Firma ta znana jest kontrolującym z innych kontroli urządzania nielegalnych gier na automatach" (k. 4 akt administracyjnych). Postanowienie o wszczęciu postępowania wobec A Sp. z o.o. (wysłane pocztą) zostało odebrane 15 czerwca 2015 r. (k. 7 i 8 akt administracyjnych), a pismem datowanym na 17 czerwca 2015 r. do postępowania zgłosił się pełnomocnik przedkładając pełnomocnictwo udzielone 14 listopada 2014 r. przez tę samą osobę, która odebrała postanowienie o wszczęciu postępowania, oznaczoną jako działającą w imieniu A Sp. z o.o. w organizacji (k.17 akt administracyjnych). Z pełnomocnictwa wynikało zasadniczo, że skarżący jest upoważniony do działania "(...) w sprawie A Sp. z o.o. przed sądami powszechnymi, prokuratorami oraz urzędami celnymi (...)". Sąd zauważa, że zgodnie z art. 169 §1 k.s.h jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Skoro skarżący (adwokat) zgłosił się (pismo z 17 czerwca 2015 r.) po upływie 6 miesięcy od daty udzielenia mu pełnomocnictwa przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (pełnomocnictwo z 14 listopada 2014 r.) to podstawową czynnością organu we wszczętym postępowaniu było wyjaśnienie na jakim etapie znajduje się proces rejestracji spółki w organizacji lub jej likwidacji. Skoro brak było w ogóle danych o rejestracji A Sp. z o.o. w organizacji w KRS to niezrozumiała jest argumentacja skarżącego o możliwości samodzielnego pozyskania przez organ prowadzący postępowanie umowy spółki lub aktu założycielskiego z właściwych organów (KRS, US lub GUS). Dodać też należy, że słusznie organy wskazywały, że z chwilą zgłoszenia się do postępowania pełnomocnika – to pełnomocnikowi doręcza się wszelkie pisma (wezwania, postanowienia, decyzje) związane ze sprawą. Zasadne było więc kierowanie do skarżącego wezwań w trybie art. 155 §1 w zw. z art. 145 §1 Ordynacji podatkowej. Sąd zauważa, że skoro pełnomocnikiem był adwokat, to organ słusznie nie negował a priori nieistnienia spółki (w związku z upływem 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 169§1 k.s.h), ale dążył do wyjaśnienia sprawy, przy czym powody swoich wezwań szczegółowo wyjaśniał w treści tych wezwań. Nie został więc naruszony art. 122 Ordynacji podatkowe stanowiący, że w toku w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Sąd podkreśla, że organ II instancji nie tylko szczegółowo rozpatrzył zarzuty zażalenia, ale też uzasadnił dlaczego wysokość maksymalną kary porządkowej – uznał za adekwatną do stopnia przewinienia. Skarżący na pierwsze wezwania (10 lipca 2015 r. i 9 września 2015 r.) w ogóle nie odpowiedział, a jego dalsze działania w zakresie wyjaśnienia statusu reprezentowanej spółki (brak wyraźnych oświadczeń, nieprzesyłanie dokumentów lub niewskazanie czy takie dokumenty w ogóle znajdują się w posiadaniu skarżącego) należałoby więc ocenić jako bezzasadną odmowę udziału w czynnościach dotyczących postępowania. Jak już bowiem Sąd wskazywał, wyjaśnienie statusu spółki powinno być (i było) pierwszą niezwykle istotną dla dalszych działań czynnością. W sytuacji faktycznej reprezentowanej spółki (brak wpisu do KRS; brak danych o konkretnych organach, w których złożone byłyby żądane dokumenty) jedyną możliwą czynnością było przesłanie dokumentów przez skarżącego. W ocenie Sądu argumenty skarżącego odwołujące się do jakiś innych rozstrzygnięć w sprawie A Sp. z o.o. w organizacji nie mogły być uwzględnione, ponieważ skarżący nie wyjaśnił o jakie to rozstrzygnięcia chodziło - tak jak skarżący nie wskazywał, gdzie (w jakim dokładnie urzędzie skarbowym) znajdują się dokumenty dotyczące spółki; nie wskazał też numeru NIP i Regon – co teoretycznie mogłoby pomóc w samodzielnym pozyskaniu przez organy niezbędnej dokumentacji, o ile w ogóle taka została złożona we wskazywanych (ogólnie) przez skarżącego organach. Skarżący dopiero w skardze wskazał, że "wobec braku wpisu do KRS A Sp. z o.o. została z mocy prawa rozwiązana", ale w istocie nie wiadomo kiedy spółka została zawiązana, czy prowadzono likwidację itp. Sąd zauważa, że pomimo twierdzeń skarżącego, że "(...) w chwili karania nie był on już jej pełnomocnikiem i to z mocy prawa" – w zażaleniu wskazywał on jedynie, że nie jest pełnomocnikiem, o jakim mowa w art. 161§2 k.s.h. Nota bene to skarżący (adwokat) zgłosił się już po upływie 6 miesięcy (od dnia udzielenia pełnomocnictwa, a więc teoretycznie od zawiązania A Sp. z o.o. w organizacji) do postępowania. Sąd zauważa przy tym, że do skarżącego kierowano wezwania w związku z złożonym przez niego pełnomocnictwem, a nie przyjęciem przez organy, że skarżący jest pełnomocnikiem w trybie art. 161 § 2 k.s.h Jeżeli adwokat – pełnomocnik profesjonalny, zgłasza się do postępowania przedkładając pełnomocnictwo, to organ ma prawo nałożyć karę porządkową na takiego pełnomocnika w związku z odmową udziału w czynnościach (niedostarczanie niezbędnych dokumentów) mających na celu wyjaśnienie czy mocodawca zgłaszającego się pełnomocnika jest w ogóle istniejącym podmiotem (w świetle prawa) i czy pełnomocnictwo zostało udzielone skutecznie. Nie jest więc zasadne jednoczesne niedostarczanie żądanych dokumentów związanych ze statusem mocodawcy i jego pełnomocnika i kwestionowanie prawa do nałożenia kary porządkowej tylko dlatego, że organ nie wykazał, że tenże adwokat, działający jako pełnomocnik, został ustanowiony w sposób prawidłowy. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.