VIII SA/Wa 245/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Radomiu na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPF), E.R. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2013 r. Uzasadniając wniosek wskazała na podobne okoliczności faktyczne, o których mowa w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] marca 2014 r. złożonym w niniejszej sprawie. Oświadczyła, że podstawowym źródłem dochodu jest jej działalność gospodarcza, z której obecnie nie osiąga dochodów. Mąż skarżącej zatrudniony w jej firmie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny kształtują się na poziomie uzyskiwanych dochodów. Dodała, że w wydatkach tych partycypuje jej syn z rodziną, który opłaca ¼ wszystkich rachunków. Pismem z [...] października 2015 r. skarżąca, w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nadesłała kopię zeznania podatkowego za 2014 r., w którym wykazała przychód w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodu [...] zł), kopie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 6 miesięcy, kopię świadectwo pracy męża oraz kopię faktury za gaz. Postanowieniem z 12 listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] grudnia 2015 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Podniosła, że przedstawiła dane pozwalające na ocenę jej sytuacji finansowej. Dodała, że w 2015 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a jej mąż od [...] sierpnia 2015 r. nie pracuje. Nie posiada środków finansowych i majątku, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca w sprawie niniejszej występowała już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wówczas Sąd, postanowieniem z 30 czerwca 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 2 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1391/14 oddalił zaś zażalenie skarżącej (podobnie w sprawach VIII SA/Wa 348/14 oraz I FZ 389/14). NSA za prawidłową uznał ocenę, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przekraczało możliwości finansowe skarżącej. Już sama okoliczność prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, z której uzyskuje znaczne przychody, przeczy tezie jakoby nie była ona w stanie pokryć kosztów zainicjowanego postępowania. Dokonując analizy drugiego wniosku skarżącej obejmującego swym zakresem częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej stanowiący połowę uiszczonego wpisu od skargi, wymagalna jest kwota [...]zł), Sąd zauważył, że podstawa faktyczna obu wniosków jest podobna. Nową okolicznością faktyczną jest rozwiązanie umowy o pracę zawartej pomiędzy skarżącą i jej mężem na mocy porozumienia stron, a także oświadczenie skarżącej złożone w piśmie zawierającym sprzeciw na postanowienie referendarza o "zaprzestaniu" prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, z której w 2014 r. osiągnęła przychód w znacznej kwocie ([...]zł). Okoliczności tych skarżąca nie ujawniła we wniosku o przyznanie prawa pomocy, sporządzonym [...] września 2015 r. Z kopii wyciągów bankowych skarżącej wynika nadto, że dokonywała ona w ostatnich kilku miesiącach operacji finansowych z członkami swojej najbliższej rodziny o wartościach stanowiących wielokrotność wymagalnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych ([...] zł). W tym na jej rachunek wpłynęła [...] lipca 2015 r. kwota [...] zł wpłacona przez męża skarżącej (zob. k. 236 akt sądowych), który osiągał dochody w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia w przedsiębiorstwie skarżącej. Z akt sprawy wynika, że po wydaniu przez Sąd wyroku z 13 maja 2015 r. oddalającego skargę w niniejszej sprawie, skarżąca dysponowała znacznymi kwotami. Nie zabezpieczyła jednak kwoty [...] zł celem uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W sprzeciwie użyła nieostrego sformułowania o "zaprzestaniu" prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie wskazała terminu "zaprzestania" tej działalności, która przez wiele lat stanowiła podstawowe źródło dochodu skarżącej. Nie wyjaśniła okoliczności towarzyszących wyzbyciu się majątku zgromadzonego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej o znacznych rozmiarach. Nie wyjaśniła, czy "zaprzestanie" oznacza zawieszenie tej działalności, czy też jej likwidację. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał zatem, że nie zasługują na wiarę twierdzenia skarżącej jakoby nie posiadała ona możliwości finansowych pozwalających na wygospodarowanie kwoty [...] zł celem uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Dodać należy, że poprzednio ubiegając się o przyznanie prawa pomocy skarżąca także twierdziła, że nie posiada możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowego, jednak zdołała zgromadzić kwotę dwukrotnie większą od tej, która jest wymagalna na obecnym etapie postępowania sądowego. Okoliczność ta potwierdza tylko zasadność stanowiska Sądu co do większych możliwości płatniczych od tych, które ujawnia skarżąca. Tym samym Sąd nie dopatrzył się podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych, bez konieczności kontynuowania postępowania celem ustalenia rzeczywistych możliwości finansowych skarżącej, która niewątpliwie miała możliwość zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do uiszczenia wymagalnego wpisu od skargi kasacyjnej. Dodać należy, że konieczność zabezpieczenia przez skarżącą środków finansowych celem poniesienia kosztów sądowych została wskazana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 2 października 2014 r. (II FZ 1391/14) oddalającym zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu wydane w niniejszej sprawie, odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.