II C 2248/22

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II C 2248/22</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z 15 grudnia 2022 roku skierowanym przeciwko <span class="anon-block">J. W. (1)</span> powód <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o (I) zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 231.718,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 listopada 2022 r do dnia zapłaty na którą składają się: (1) 160.000 zł tytułem zwrotu kapitału oddanego stronie pozwanej oraz (2) 71.718,71 zł tytułem zwrotu wartości świadczenia banku polegającego na umożliwieniu korzystania stronie pozwanej z udostępnionego kapitału. W ramach roszczenia ewentualnego (II) strona powodowa wniosła o zmianę wysokości świadczenia poprzez waloryzację sądową polegającą na tym, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości stronie powodowej przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 103.033,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty.<em> <!-- --> (pozew k. 4-23)</em> </p> <p>W odpowiedzi na pozew doręczony 9 stycznia 2023 r. pozwany uznał żądanie zapłaty kwoty 160.000 zł, przy czym zgłosił zarzut potrącenia wierzytelności powoda w kwocie 160.000 zł z wierzytelnością pozwanego wobec powoda i zatrzymania. Wniósł o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, tj. co do kwoty 71.718,71 zł oraz w zakresie roszczenia ewentualnego, tj. kwoty 103.033,76 zł. Dodatkowo wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego, kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wniósł również o nieobciążanie pozwanego kosztami procesu.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew k. 106-123)</em> </p> <p>Pismem z 30 października 2023 r. strona powodowa (1.) wycofała roszczenie główne w części w zakresie pkt. I.1 petitum pozwu, tj. o zapłatę kwoty 157.070,32 zł tytułem zwrotu świadczeń w postaci kapitału kredytu wypłaconych stronie pozwanej wraz ze zwrotem równowartości świadczenia Banku polegającego na korzystaniu przez pozwanych z kapitału udostępnianego przez Bank; a także w całości w zakresie pkt. I.2 petitum pozwu. Powód (2.) poparł żądanie wyrażone w pkt. I.1 petitum pozwu w pozostałym zakresie, tj. o zasądzenie kwoty 2.929,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźni od dnia 2 listopada 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego Stronie pozwanej. Ponadto (3.) rozszerzył żądanie pozwu o kapitalizację niezapłaconych odsetek i wniósł zasądzenie kwoty 2.248,38 złotych wraz z odsetkami od dnia doręczenia niniejszego pisma do dnia zapłaty - tytułem skapitalizowanych odsetek od zwróconego kapitału kredytu w wysokości 63.200,61 złotych liczonych od 2 listopada 2022 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Dotychczasowe roszczenie ewentualne związane z waloryzacją kapitału (4.) ustanowił elementem roszczenia głównego i wniósł o zmianę wysokości świadczenia poprzez określenie, że należność powoda z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy powinna podlegać waloryzacji sądowej, w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości, powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza obliczone w oparciu o wskaźnik inflacji, bądź wzrost wartości kredytowanej nieruchomości, bądź też inny przyjęty przez Sąd miernik waloryzacji na podstawie którego ustalone zostanie roszczenie waloryzacyjne o zasądzenie i wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda zwaloryzowanej kwoty kapitału wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> <p> <em> <!-- --> (modyfikacja k. 169-175)</em> </p> <p>Pismem z 4 kwietnia 2024 r. bank wycofał roszczenie sformułowane w pkt 3 i 4 modyfikacji powództwa.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo k. 184 i n.)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: </strong> </p> <p>W dniu 12 lutego 2007 roku <span class="anon-block">J. W. (2)</span> zawarł z pozwanym działającym wówczas pod <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, umowę oznaczoną nr <span class="anon-block"> (...)</span> o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych <span class="anon-block"> (...)</span> waloryzowany kursem CHF. Z treści §5 umowy kredytu wynika, że kwota kredytu miała być wypłacona w walucie polskiej. W §7 ust. 1 umowy podano, że kredyt jest waloryzowany „kursem kupna waluty CHF wg tabeli kursowej <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span> Kwota kredytu (…) jest określona na podstawie kursu kupna waluty CHF z tabeli kursowej <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span> z dnia i godziny uruchomienia kredytu”. W §11 ust. 4 umowy podano, że raty kapitałowo-odsetkowe spłacane będą w złotych, po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span> obowiązującego na dzień spłaty z godz. 14:50. Kwota udzielonego kredytu wynosiła 160.000 zł (§ 1 ust. 2). Okres kredytowania oznaczono na 360 miesięcy, do 10 marca 2037 roku (§ 1 ust. 4).</p> <p> <em> <!-- -->(umowa kredytu k. 48 i n.)</em> </p> <p>Kredyt został uruchomiony 21 marca 2007 r. w całości kwotą 160.000 zł</p> <p> <em> <!-- -->(zestawienie k. 60 i n.)</em> </p> <p>Dnia 14 lutego 2007 r. <span class="anon-block">J. W. (2)</span> zakupił <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> za kwotę 166.000 zł pochodzącą z kredytu.</p> <p> <em> <!-- -->(kopia umowy sprzedaży k. 95-98)</em> </p> <p>Prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 2021 roku, sygn. I C 2105/20, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie zasądził w sprawie o zapłatę od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. W. (1)</span> kwotę 73.617,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lutego 2021 roku do dnia zapłaty. Tym samym przesłankowo stwierdzono nieważność ww. umowy kredytu.</p> <p> <em> <!-- --> (kserokopie: wyrok SR wraz z uzasadnieniem k. 88-93, wyrok SO wraz z uzasadnieniem k. 70-87)</em> </p> <p>W skierowanym do pozwanego piśmie datowanym na 27 września 2022 roku powód wezwał pozwanego do zwrotu w terminie 1 miesiąca od doręczenia pisma łącznej kwoty 231.718,71 zł z tytułu wypłaconego na podstawie wyżej opisanej umowy kapitału kredytu, a także do zapłaty kwoty stanowiącej wartość świadczenia umożliwiającego korzystanie z kapitału.</p> <p>Wezwania te doręczono 30 września 2022 roku.</p> <p> <em> <!-- --> (pisemne wezwanie k. 38, 43, kopie potwierdzeń doręczenia k. 47)</em> </p> <p>Pismem z 17 października 2022 r. pozwany wyraził zgodę na rozliczenie z tytułu nieważności umowy poprzez potrącenie bezspornych kwot i przelanie na rachunek banku kwoty 63.200,61 zł. Oświadczenie doręczono 21 października 2022 r.</p> <p>Bank zakwestionował skuteczność zgłoszonego zarzutu potrącenia.</p> <p> <em> <!-- -->(oświadczenie k. 127-129, potwierdzenie odbioru k. 131, odpowiedź k. 163)</em> </p> <p>Bank wypłacił pozwanemu kwotę zasądzoną wyrokiem w wysokości 73.617,97 zł.</p> <p>Pozwany 3 kwietnia 2023 r. uiścił na rzecz banku 63.200,61 zł.</p> <p>Suma uiszczonych przez pozwanego na rzecz banku należności wynosi 167.487,68 zł.<em> <!-- --> (pismo k. 178)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone do akt sprawy dokumenty, których wiarygodność dowodowa nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Zgłoszony przez powoda wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego został cofnięty w piśmie z 30 października 2022 r. (k. 170) oraz w piśmie z 4 kwietnia 2024 r. (k. 185)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W niniejszej sprawie niesporne było to, że strony zawarły umowę kredytu indeksowanego kursem waluty szwajcarskiej, na podstawie której bank udostępnił stronie pozwanej kapitał w łącznej kwocie 160.000 zł.</p> <p>Wobec cofnięcia pozwu w zakresie żądania kwoty kapitału pomniejszonego o powstałe odsetki ustawowe za opóźnienie, Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a>, umorzył postępowanie w sprawie. Oświadczenia powoda o cofnięciu powództwa były prawnie skuteczne. Pozwany bowiem skutecznie potrącił wierzytelność powoda z tytułu kapitału z przysługującymi im wierzytelnościami z tytułu uiszczonych kosztów kredytu.</p> <p>Tym samym podlegało rozpoznaniu przez Sąd roszczenie strony powodowej o zasądzenie od pozwanego kwoty skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od udostępnionego kapitału. Nie ulega wątpliwości, że roszczenie odsetkowe powstało i było wymagalne.</p> <p>Kwota dochodzona w tym zakresie podlegała zasądzeniu na rzecz powoda.</p> <p>Przypomnieć należy, iż wobec stwierdzenia nieważności umowy zaktualizował się obowiązek wzajemnego rozliczenia w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a> tego, co strony świadczyły sobie nawzajem. Jeśli w wyniku zawarcia umowy każda ze stron spełniła świadczenie na rzecz drugiej strony, to w przypadku nieważności umowy, także w przypadku przyjęcia jej upadku wobec braku możliwości jej utrzymania po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, każda z nich ma własne roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia – bank o zwrot kwoty przekazanego kredytu, a kredytobiorca o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytowej.</p> <p>Przy tym, wskazać należy że prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 2021 roku, sygn. I C 2105/20, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie zasądził w sprawie o zapłatę od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. W. (1)</span> kwotę 73.617,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lutego 2021 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a>, potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.</p> <p>Pozwany dokonał potracenia należności po doręczeniu odpisu pozwu, zatem powstała wymagalność odsetek za opóźnienie, jak i odpowiedzialność pozwanego za wynik procesu.</p> <p>Zarzut potrącenia jest zaś czynnością procesową dokonywaną w trakcie trwającego postępowania, do której legitymowany jest pozwany. W zarzucie potrącenia mamy do czynienia z dwoma niezależnymi oświadczeniami o zupełnie innych skutkach. Jednym z oświadczeń, które tkwi w czynności procesowej, jest oświadczenie materialnoprawne o potrąceniu, a drugim jest natomiast procesowe powołanie się na czynność materialnoprawną, której celem jest umorzenie wierzytelności. Oświadczenie o potrąceniu jest czynnością materialnoprawną powodującą – w razie wystąpienia przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 k.c.</a> – odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności, natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenie powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie wygasło wskutek potrącenia. W niniejszej sprawie nie zostało złożone przez pozwaną pismo wraz z dowodami doręczenia powodowi.</p> <p>O odsetkach od zasądzonej kwoty Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a>, przy uwzględnieniu treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> Powód dochodził odsetek liczonych od dnia zapłaty tytułem zwrotu kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej, od dnia następnego po doręczeniu pisma z dnia 25 czerwca 2024 roku.</p> <p>Sąd umorzyła postępowanie wobec cofnięcia powództwa, co do w zakresie kwot przewyższających kwotę udzielonego kredytu. Z orzecznictwa Sadów oraz wyroków TSUE jasno wynika, iż bank nie może dochodzić od kredytobiorcy żadnych dodatkowych kwot ponad kwotę udzielonego kapitału., co oznacza iż cofniecie pozwu było dopuszczalne.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> i nie obciążył pozwanego kosztami należnymi stronie powodowej, z uwagi na charakter dochodzonych roszczeń, status konsumenta przysługujący pozwanemu, a także to że w zakresie cofniętego powództwa poza kwotą kapitału, powód był traktowany jako strona przegrywająca sprawę.</p> <p>Wobec cofnięcia powództwa, na podstawie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwrócono powodowi część opłaty od pozwu i kwotę niewykorzystanej zaliczki na wydatki.</p> </div>