II OZ 1077/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 775/06 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania A. T. prawa pomocy. Zdaniem Sądu w oparciu o treść złożonego przez A. T. wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowe oświadczenia i dokumenty nie można uznać, że skarżąca znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, by nie była w stanie ponieść nawet najmniejszych kosztów sądowych. Według Sądu, przede wszystkim zważyć należy, że skarżącej w niniejszym postępowaniu odmówiono już prawomocnie przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2007r., sygn. II OZ 686/07). Tym samym uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Składając zatem ponowny wniosek skarżąca winna była wykazać, że od momentu odmówienia jej przyznania prawa pomocy znacznej zmianie uległa (pogorszyła się) jej sytuacja finansowa w stosunku do rozpoznawanej na podstawie poprzedniego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. II OZ 542/05, niepubl.). W ocenie Sądu skarżąca w żaden sposób nie wykazała, by jej sytuacja finansowa pogorszyła się. Z informacji o dochodach uzyskanych w roku 2007r. (PIT-11) wynika, że w 2007 r. skarżąca uzyskiwała miesięcznie dochód rzędu [...] zł. Przedłożone wyciągi bankowe świadczą, że w miesiącach marcu i kwietniu br. uzyskała ona dochody z tytułu wykonywanej pracy średnio ok. [...] zł netto miesięcznie (minus [...] zł na pożyczkę pracowniczą). Średnio miesięcznie ponosi zaś koszty utrzymania w wysokości ok. [...] zł. Skarżąca nadal posiada dom o pow. [...] m2, użytkuje [...]ha ziemi oraz spłaca ratę kredytu konsumpcyjnego w wysokości [...] zł oraz pożyczkę pracowniczą w kwocie [...] zł miesięcznie. Dodatkowo w miesiącu kwietniu br. otrzymała z tytułu dopłat do gruntów rolnych kwotę [...] zł, co zwiększyło jej zdolności płatnicze. Istotne jest, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, by posiadane przez nią [...] ha gruntów rolnych oddała w dzierżawę gminie, w zamian za zwolnienie z podatku rolnego. Zważywszy przy tym na uzyskiwane przez nią dopłaty przypuszczać można, że grunty te użytkowane są przez skarżącą. Na powyższe postanowienie A. T. wniosła zażalenie, podnosząc iż dotychczas przedstawiła i udokumentowała wszystkie uzyskiwane dochody tj. zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o przychodach za 2004 r. i 2005 r. oraz zaświadczenie z zakładu pracy o zarobkach, a także PIT-11 za 2006 i 2007 r. Według skarżącej przedstawiła ona wszystkie dokumenty jakie posiadała na udokumentowanie faktu, iż jej dochody nie pozwalają na uiszczenie kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy. Skarżącej nie można uznać bowiem za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłaby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Wskazuje na to choćby fakt, iż skarżąca miała zdolność finansową, która umożliwiała jej zaciągnięcie pożyczki zakładowej i kredytu konsumpcyjnego w wysokości [...]zł. Skarżąca uzyskuje stały dochód z umowy o pracę ([...] zł netto) i korzysta również z dopłat do gospodarstwa rolnego ([...] zł w 2008 r.). Trafnie przy tym zauważył Sąd I instancji, iż od momentu prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy postanowieniem NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lipca 2008 r. odmówił A. T. przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.