III OZ 652/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt: II SAB/Wa 409/22 w sprawie ze skargi J.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia 13 września 2018 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt: II SAB/Wa 409/22 przywrócił skarżącej termin do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. W ocenie Sądu skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu wskazując, że w dniach 18-21 lipca 2022 r. przebywała w Szpitalu, tymczasem termin do uzupełnienia braku upływał w dniu 19 lipca 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem wniósł zażalenie, w którym podniósł, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 20 lipca 2022 r., a zatem w czasie, gdy nadal przebywała na leczeniu szpitalnym, zatem skoro leczenie szpitalne miało być podstawą uchybienia terminu, to przyczyna ta w dniu składania wniosku nie ustała. Organ stwierdził też, że jedynie dwa spośród siedmiu dni wyznaczonych na uzupełnienie braków skarżąca spędziła w szpitalu, co wskazuje, że nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu nastąpiło w sposób przez nią niezawiniony, szczególnie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności takie jak zły stan zdrowia i związany z tym stanem pobyt w szpitalu, bez wykazania przez stronę braku możliwości podejmowania jakichkolwiek działań w związku z toczącym się postępowaniem, nie są traktowane jako przyczyna przywrócenia terminu. Choroba musi mieć bowiem charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć, a ponadto strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jakkolwiek Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady, zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że brak możliwości spełnienia żądania wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma choćby nastąpił w ostatnim dniu wyznaczonego terminu uzasadnia jego przywrócenie, a w związku z tym argumentację organu w zakresie możliwości uzupełnienia braków formalnych wcześniej niż w ostatnim dniu terminu uznaje za chybioną, to w przedstawionym stanie faktycznym sprawy zażalenie należało uznać za usprawiedliwione. Wniosek Sądu I instancji o zaistnieniu przesłanek do przywrócenia terminu jest bowiem przedwczesny. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie skierowane na wskazany przez skarżącą adres zostało doręczone w dniu 12 lipca 2022 r., co oznacza, że termin do uzupełnienia braków formalnych upływał w dniu 19 lipca 2022 r. (wtorek). Skarżąca wyjaśniając przyczyny nieuzupełnienia braków w terminie wskazała na okoliczności związane z urlopem trwającym do dnia 16 lipca 2022 r., (które prawidłowo Sąd I instancji ocenił jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu) oraz na pobyt w Szpitalu rozpoczęty w dniu 18 lipca 2022 r., który to legł u podstaw uznania przez Sąd wystąpienia przesłanki do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wracając do poczynionej na wstępie uwagi, okoliczność ta mogłaby wskazywać na brak możliwości uzupełnienia skargi w terminie, lecz w realiach niniejszej sprawy nie można uznać, aby argument ten mógł być z całą pewnością uznany za taką podstawę bez poczynienia szerszych ustaleń i rozważań. Rację ma organ, że nie każda przeszkoda, w tym nie każda choroba może być uznana za przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu a stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie jest ugruntowane, co z kolei nie oznacza, że rozstrzyganie o zasadności wniosku odbywa się w oderwaniu od konkretnych okoliczności sprawy. W realiach tej sprawy zwrócić uwagę należy na okoliczność, że skarżąca miała prawo do wykonania zobowiązania Sądu nawet w ostatnim dniu terminu, tj. 19 lipca 2022 r. Brak możliwości wykonania zobowiązania w tym dniu należy uznać za decydujący dla rozważenia możliwości przywrócenia terminu. We wniosku z dnia 20 lipca 2022 r. – skarżąca wyjaśniła lakonicznie, że od dnia 18 lipca 2022 r. "pozostaje pacjentką Szpitala" i w dniu 20 lipca 2022 r. jej mąż, na jej prośbę pojechał do siedziby biura (gdzie skarżąca odbiera korespondencję) i przekazał jej wezwanie. Całokształt okoliczności sprawy nie wskazuje jednak, aby skarżąca nie mogła uzupełnić braków formalnych skargi w terminie, gdyż w żaden sposób nie wyjaśniła, czy leczenie szpitalne miało charakter nagły i wykluczało możliwość podjęcia działań do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie. Jak wyjaśniła skarżąca we wniosku, przebywając na urlopie w dniach 1-16 lipca 2022 r. nie miała dostępu do poczty e-mail, gdzie przychodzą powiadomienia o konieczności odbioru przesyłki z biura. Skarżąca nie wskazała, aby w dniu 17 lipca 2022 r. nie miała świadomości, że przesyłka sądowa oczekuje na odbiór ani nie wskazała okoliczności, dla których nie posłużyła się pomocą męża w dniu 18 czy 19 lipca 2022 r. Jeżeli uznać pobyt w szpitalu w dniach 18-21 lipca 2022 r. za uzasadniający brak możliwości uzupełnienia braków skargi, jak uczynił Sąd I instancji, to wniosek z dnia 20 lipca 2022 r. należałoby uznać za przedwczesny. Na podstawie przedstawionych okoliczności nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, aby skarżąca wskazała takie argumenty, które uzasadniają przyjęcie, że z uwagi na stan zdrowia nie miała możliwości podpisania skargi w dniach 18-19 lipca 2022 r., ale możliwość taką miała w dniu 20 lipca 2022 r. Skarżąca na wezwanie Sądu oświadczyła, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 20 lipca 2022 r., czyli w dniu zapoznania się z treścią wezwania do uzupełnienia braków. Skarżąca sama zatem nie wskazała, aby pobyt w szpitalu stanowił jakąkolwiek przeszkodę w uzupełnieniu braków formalnych skargi, wyjaśniając jedynie, że w tym dniu zapoznała się z treścią wezwania. W jakikolwiek sposób nie uprawdopodobniła, aby nie miała możliwości zapoznania się z treścią wezwania w dniach 18-19 lipca 2022 r. (poniedziałek-wtorek) i aby nie miała możliwości uzupełnienia braków w terminie. Skoro Sąd nie czynił szerszych ustaleń w zakresie, w jakim stopniu stan zdrowia skarżącej wpłynął na zachowanie terminu - mając na uwadze, że skarżąca przebywając w szpitalu była w stanie zorganizować dostarczenie korespondencji, była w stanie sporządzić wniosek o przywrócenie terminu i złożyć podpis pod skargą oraz w tym samym dniu zorganizować wysyłkę pism, to nie zachodziły podstawy do uznania, że przyczyna ta ustała w dniu 20 lipca 2022 r., jak wskazała skarżąca. Bez wyjaśnienia, czy skarżąca miała możliwość wypełnienia wezwania w terminie, pomimo pobytu w szpitalu, nie można było przyjąć, że skarżąca w dniu 19 lipca 2022 r. możliwości takiej nie miała, ale w dniu 20 lipca 2022 r. już ją posiadała. W takich okolicznościach sprawy, nie czyniąc dalszych ustaleń, Sąd powinien był przyjąć konsekwentnie, że pobyt szpitalny wykluczał podjęcia jakichkolwiek czynności przez skarżącą i uznać wniosek za przedwczesny. Z powołanych względów naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniesione zażalenie i orzekł w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).