III AUa 47/24

Sądy powszechne2025-06-04

Sygnatura

III AUa 47/24

Data orzeczenia

2025-06-04

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Wiesława Stachowiak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 173 akt 174 art 116 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Treść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 47/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak Protokolant: Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy  R. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ustalenie kapitału początkowego na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 8 grudnia 2023 r. sygn. akt IV U 2074/21 1. zmienia zaskarżony wyrok o tyle, że ustala, iż za okres zatrudnienia od 1.10.1991 r. do 31.12.1991 r. R. S. uzyskała wynagrodzenie w łącznej kwocie 7500000 zł (kwota przed denominacją), a za okres od 1.01.1992 r. do 31.10.1992 r. w łącznej kwocie 47215000 zł (kwota przed denominacją) przy uwzględnieniu, że w okresie od 9.12.1991 r. do 29.03.1992 r. odwołująca korzystała z urlopu macierzyńskiego; 2. oddala apelację w pozostałym zakresie. <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Wiesława Stachowiak </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 23.08.2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalił kapitał początkowy  R. S. na kwotę 88.636,90 zł., a pismo wnioskodawczyni z dnia 05.08.2021r. potraktował jako nowy wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego i zaskarżoną decyzją z dnia 23.08.2021 r., znak: (...)-2003 odmówił wnioskodawczyni ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 01.01.1999r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy wskazał, iż okres za zatrudnienia od 01.10.1991r. do 31.10.1992r. przyjęto wynagrodzenie minimalne z uwagi na brak możliwości na podstawie przedłożonych dokumentów ustalenia rzeczywistego wynagrodzenia odwołującej w tym okresie. Wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentu wskazującego na wysokość wynagrodzenia na dzień rozpoczęcia pracy, tj. 01.10.1991 r. Wynagrodzenia widoczne na umowie o pracę z dnia 02.01.1992r. i na świadectwie pracy różnią się. Przedłożona umowa o pracę została sporządzona w sposób nierzetelny, bowiem data wystawienia umowy jest poprawiona na dzień, w którym wnioskodawczyni przebywała na urlopie macierzyńskim. W odwołaniu od powyższej decyzji dotyczącym okresu od 01.10.1991r. do 31.10.1992r. R. S. wniosła o zmianę decyzji i ponowne rozpoznanie wniosku o przeliczenie kapitału początkowego, podając, że z przedłożonych dokumentów, a w szczególności z umowy o pracę i świadectwa pracy wynika wysokość wynagrodzenia odwołującej w spornym okresie. W toku postępowania wnioskodawczyni uściśliła, że wnosi o uwzględnienie przy ustaleniu kapitału początkowego kwot wynikających ze świadectwa pracy z (...) sp. z o.o. (...) V. (tj. od 01.10.1991 r. do 31.10.1992 r.), za który domaga się ustalenia wartości kapitału początkowego w wysokości 3.890.000 x 13 (miesięcy), co daje kwotę 50.570.000 zł. W przypadku nieuwzględnienia powyższego, wniosła o uwzględnienie wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę za okres od 02.01.1992 r. do 31.10.1992 r., tj. 4.620.000 x 10 (miesięcy), co daje kwotę 46.200.000 zł.  Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2023r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 23.08.2021r., znak: (...)-2003, w części dotyczącej dochodów wnioskodawczyni R. S. za okres od dnia 01.10.1991r. do dnia 31.10.1992r. w ten sposób, że ustalił, iż w powyższym okresie wnioskodawczyni pozostawała w stosunku pracy z (...) sp. z o.o. (...) V. i za okres zatrudnienia od 01.10.1991r. do 31.12.1991r. uzyskała wynagrodzenie w łącznej kwocie 7.500 zł, a za okres od 01.01.1992r. do 31.10.1992r. w łącznej kwocie 47.215 zł. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskodawczyni R. S. od dnia 01.04.1991r. była zatrudniona w (...) Sp. z o.o. w Z. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku informatyka na podstawie umowy o pracę na okres próbny – 1 miesiąc. Umowa ta określała wynagrodzenie zasadnicze wnioskodawczyni na kwotę 2.000.000 zł i przewidywała dodatkowe składniki wynagrodzenia w postaci premii uznaniowej i nagród w wysokości ustalanej przez pracodawcę. Od dnia 01.05.1992r. wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie w (...) Sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę z dnia 01.05.1991r. zawartej na czas nieokreślony. Umowa ta podwyższała wynagrodzenie zasadnicze wnioskodawczyni do kwoty 2.500.000 zł. Pozostałe warunki zatrudnienia wnioskodawczyni pozostały bez zmian. W legitymacji ubezpieczeniowej, w rubryce „Poświadczenie o uprawnieniu do świadczeń leczniczych” Spółka (...) Sp. z o.o. potwierdziła uprawnienie wnioskodawczyni do tych świadczeń w dniach 22.04. i 22.07.1991r. Przedmiotem działalności (...) Sp. z o.o. był handel chemią gospodarczą, kosmetykami i sprzętem RTV, a siedzibą Spółki wykazaną w ówczesnym Krajowym Rejestrze Handlowym była Z., ul. (...). Także pod tym adresem Spółka prowadziła działalność gospodarczą i ten adres był również miejscem świadczenia pracy przez wnioskodawczynię. Wspólnikami i jednocześnie członkami zarządu tej Spółki byli L. B. i A. S.. W 1991r. (...) Sp. z o.o. i dodatkowo obywatel Holandii F. D. zarejestrowali pod tym samym adresem, prowadzącą tego samego rodzaju działalność gospodarczą spółkę (...) sp. z o.o. (...) V. i od dnia 01.10.1991r. wnioskodawczyni formalnie przeszła do pracy w (...) sp. z o.o., chociaż faktycznie nadal pracowała przy tym samym biurku i wykonywała te same, co wcześniej obowiązki. Okres zatrudnienia od 01.04. do 30.09.1991r. firma (...) Sp. z o.o. potwierdziła w wydanym wnioskodawczyni świadectwie pracy z dnia 30.09.1991r. Wnioskodawczyni od dnia 01.10.1991r. pracowała w (...) sp. z o.o. (...) V. na warunkach określonych w umowie o pracę z dnia 01.05.1991r. zawartej z (...) sp. z o.o. W okresie od 09.12.1991 r. do 29.03.1992 r. przebywała na urlopie macierzyńskim. Po powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim wnioskodawczyni podpisała z (...) sp. z o.o. (...) V. umowę o pracę na czas nieokreślony. Umowa ta była identyczna w zakresie warunków zatrudnienia z warunkami wynikającymi z umowy o pracę z dnia 01.05.1991r. zawartą przez wnioskodawczynię z (...) sp. z o.o. z tą jedynie różnicą, że umowa ta przewidywała wynagrodzenie zasadnicze wnioskodawczyni w wysokości 4.620.000 zł. W dniu 28.09.1992r. (...) sp. z o.o. (...) V. wypowiedziała powódce umowę o pracę z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia i w następstwie tego wypowiedzenia umowa uległa rozwiązaniu z dniem 31.10.1992r. W świadectwie pracy z dnia 29.10.1992r. pracodawca wskazał m.in., że ostatnio wnioskodawczyni zajmowała stanowisko informatyka, na którym otrzymywała wynagrodzenia w wysokości 3.890.000 zł brutto plus premia. Wskazał ponadto, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji zakładu. W legitymacji ubezpieczeniowej, w rubryce „Poświadczenie o uprawnieniu do świadczeń leczniczych” Spółka (...) sp. z o.o. (...) V. potwierdziła uprawnienie wnioskodawczyni do tych świadczeń w dniach 29.10.1991r. oraz w dniach 05.02. i 12.05.1992r. Po rozwiązaniu stosunku pracy (...) sp. z o.o. (...) V. wydała wnioskodawczyni informację o dochodach na formularzu PIT-11 i w informacji tej wykazała przychód wnioskodawczyni podlegający opodatkowaniu w wysokości 47.215.000 zł. W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia, czy pozwany organ rentowy zaskarżoną decyzją zasadnie odmówił wnioskodawczyni ponownego ustalenia kapitału początkowego, w szczególności poprzez odmowę uwzględnienia przy wyliczaniu kapitału początkowego wynagrodzenia za okres od 01.10.1991r. do 31.10.1992r., wynikającego z przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów i przejęcie za ten okres do wyliczeń wynagrodzenia minimalnego. Sąd Okręgowy powoływał następnie podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173;art. 173 ust. 1;art. 173 ust. 2;art. 174;art. 116;art. 116 ust. 5)">art. 173 ust. 1 i 2, art. 174, art. 116 ust. 5 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> a także § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), wskazując, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przepisy rozporządzenia z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe mają zastosowanie w postępowaniu przed organem rentowym, a w postępowaniu wywołanym wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego, sąd nie jest związany treścią tych przepisów i stosownie do okoliczności ocenia całokształt materiału dowodowego według zasad wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego i na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku postępowania sądowego Sąd Okręgowy uznał za zasadne dokonanie zmiany zaskarżonej decyzji w sposób określony w wyroku. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy uznał w szczególności, że zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do niebudzącego wątpliwości ustalenia, że za okres od 01.10.do 31.12.1991r. wnioskodawczyni uzyskała wynagrodzenie co najmniej w kwocie 7.500 zł (2.500 zł miesięcznie), a za okres od 01.01. do 31.10.1992r. uzyskała wynagrodzenie co najmniej w kwocie 47.215 zł (4.721,50 zł miesięcznie). W zakresie okresu zatrudnienia wnioskodawczyni od 01.10.1991r. do 31.10.1992r. sporna była nie tylko kwestia wysokości uzyskanego przez wnioskodawczynię w tym czasie wynagrodzenia, ale także kwestia, jaki podmiot był w tym czasie pracodawcą wnioskodawczyni. Na podstawie świadectw pracy z dnia 30.09.1991r. i z dnia 29.10.1992r. oraz na podstawie zapisów w legitymacji ubezpieczeniowej Sąd Okręgowy uznał, że w okresie od 01.10.1991r. do 31.10.1992r., to jest w całym spornym okresie, wnioskodawczyni była pracownicą (...) sp. z o.o. (...) V.. W ocenie Sądu Okręgowego, nie dziwi fakt, iż w zakresie okresu od 01.10. do 31.12.1991r. wnioskodawczyni nie była w stanie przedłożyć umowy o pracę w sytuacji, gdy w tym czasie obowiązywał już <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23 1 k.p.</a>, dotyczy przejścia zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym na nowego pracodawcę z mocy prawa, co oznaczało brak konieczności zawierania pomiędzy przejmowanym pracownikiem, a nowym pracodawcą umowy o pracę na piśmie. Z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23 1 k.p.</a> nowego pracodawcę wiązały warunki pracy i płacy wiążące pracownika z poprzednim pracodawcą. Oczywiście, w ówczesnym stanie prawnym do podpisywania nowych umów o pracę w praktyce często dochodziło i w ocenie Sądu Okręgowego w takim kontekście należy oceniać zawarcie przez wnioskodawczynię i (...) sp. z o.o. (...) V. umowy o pracę z dnia 02.01.1992r. Zgodzić należy się z organem rentowym, że na umowie tej doszło do zmiany daty zawarcia umowy z 01.04.1991r. na 02.01.1992r., to jest z daty powrotu wnioskodawczyni do pracy po urlopie macierzyńskim na datę, w której być może pracodawca zawarł umowy o pracę z innymi pracownikami, bądź na datę, od której być może strony uzgodniły podwyższenie wynagrodzenia wnioskodawczyni, jednak zmiany daty na umowie Sąd nie ocenił jako okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że gdy świadectwa pracy jednoznacznie wskazują okresy zatrudnienia wnioskodawczyni zarówno w (...) sp. z o.o., jak i w (...) sp. z o.o. (...) V. i te okresy zatrudnienia dodatkowo potwierdzają adnotacje w legitymacji ubezpieczeniowej, zdaniem Sądu Okręgowego nie może budzić wątpliwości, że w okresie od 01.10.1991r. do 31.10.1992r. wnioskodawczyni była pracownicą (...) sp. z o.o. (...) V.. Odnośnie wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni za okres od 01.10. do 31.12.1991r. zdaniem Sądu Okręgowego w sytuacji, gdy z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, że podjęcie przez wnioskodawczynię zatrudnienia w (...) sp. z o.o. (...) V. nastąpiło w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23 1 k.p.</a>, nie może budzić wątpliwości, że tym okresie wnioskodawczyni uzyskała wynagrodzenie w wysokości co najmniej wynagrodzenia zasadniczego wynikającego z umowy o pracę z dnia 01.05.1991r. zawartej z poprzednim pracodawcą, to jest wynagrodzenia w wysokości 2.500 zł miesięcznie, co łącznie daję określoną w wyroku łączną kwotę 7.500 zł Odnośnie wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni za okres od 01.01. do 31.10.1992r. zdaniem Sądu Okręgowego wiarygodnym dowodem na tę okoliczność jest dowód z dokumentu w postaci wystawionego przez (...) sp. z o.o. (...) V. zaświadczenia o dochodach na formularzu PIT-11. Odnosząc się do podniesionych w toku postępowania przez organ rentowy zarzutów dotyczących wiarygodności tego dokumentu, zarzuty te Sąd I instancji ocenił jako chybione. Odnośnie zarzutu, że dokument nie zawiera informacji, jakiego okresu dotyczy należy zauważyć, że wnioskodawczyni była pracownicą (...) sp. z o.o. (...) V. jedynie w okresie od 01.10.1991r. do 31.10.1992r., a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 ()">ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> weszła w życie w dniu 01.01.1992r., co oznacza, że nie informacja nie mogła dotyczyć roku 1991. Błędny jest także zarzut organu rentowego, że wskazane w dokumencie kwoty dotyczą okresu po denominacji złotego, czyli okresu po 01.01.1995r. Organ rentowy nie zauważył, że rubryki 5 i 6 tabeli zawierają sugestię do wpisania w tych rubrykach kwot w tysiącach złotych, co oznacza, że wpisanie tam kwoty (...) oznacza wpisanie kwoty 46.081.000 zł., a więc kwoty wynagrodzenia sprzed denominacji złotówki. Porównanie wysokości kwot z rubryk 5 i 6 z kwotami wpisanymi do rubryk 3 i 4 wskazuje, że również w tych rubrykach zostały wpisane kwoty w tysiącach złotych. Chybiony jest także zarzut, iż nie wszystkie składniki wynagrodzeń stanowiły podstawę wymiaru składek co oznacza, że przychód podlegający opodatkowaniu nie jest tożsamy z podstawą wymiaru składek. Oczywiście zdanie powyższe jest co do zasady prawdziwe, ale z żadnego z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia w (...) sp. z o.o. (...) V. otrzymywała jakiekolwiek składniki wynagrodzenia nie stanowiące podstawy wymiaru składek. W ocenie Sądu Okręgowego wysokość wynagrodzenia wynikającego z zaświadczenia o PIT-11 nie jest sprzeczna z wysokością wynagrodzenia wnioskodawczyni wykazaną w świadectwie pracy z dnia 29.10.1992r., albowiem z uwagi na fakt, iż rozwiązanie umowy o pracę z wnioskodawczynią nastąpiło z powodu likwidacji pracodawcy możliwe jest, że w ostatnim okresie zatrudnienia wnioskodawczyni otrzymywała wynagrodzenie niższe od wynikającego z umowy, co nie oznacza, że za 10 miesięcy zatrudnienia w 1992r. nie mogła uzyskać wynagrodzenia w wysokości wskazanej w zaświadczeniu PIT-11. Ponadto w korelacji do wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni wykazanego w zaświadczeniu PIT-11 pozostaje wysokość wynagrodzenia wykazana w zaświadczeniu z dnia 21.07.1992r. wskazującym wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni za okres od 01.01. do 30.06.1992r. Wobec powyższego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 14 § 2 k.p.c.</a>, orzeczono jak w sentencji wyroku. Apelację od powyższego wyroku, w całości, złożył pozwany, zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania cywilnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c</a> poprzez dokonanie oceny dowodów z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów oraz w sposób niewszechstronny przez przyjęciu do ustalenia wysokości kapitału początkowego wynagrodzenia za okres od 01.10.1991r. do 31.12.1991r. w łącznej kwocie 7500 zł i za okres od 01.01.1992r. do 31.10.1992r. w łącznej kwocie 47215 zł z tytułu zatrudnienia w (...) sp. z o.o. (...)venture; II. naruszenie przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174)">art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412) poprzez niezastosowanie i przyjęcie kwot wynagrodzeń niewynikających z dokumentów; III. naruszenie przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174)">art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w zw. z art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. (Dz.U. Nr 47, poz. 280) o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez niezastosowanie i przyjęcie za okres urlopu macierzyńskiego od 09.12.1991r. do 29.03.1992r. kwoty podstawy wymiaru składki niewynikającej z dokumentów. Opierając się na powyższych zarzutach pozwany wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W odpowiedzi na apelację odwołująca wniosła o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku o tyle, że Sąd Apelacyjny ustalił, iż za okres zatrudnienia od 1.10.1991 r. do 31.12.1991 r. R. S. uzyskała wynagrodzenie w łącznej kwocie 7.500.000 zł (kwota przed denominacją), a za okres od 1.01.1992 r. do 31.10.1992 r. w łącznej kwocie 47.215.000 zł (kwota przed denominacją) przy uwzględnieniu, że w okresie od 9.12.1991 r. do 29.03.1992 r. odwołująca korzystała z urlopu macierzyńskiego. Zmiana wyroku wynikała jedynie z tego faktu, że Sąd Okręgowy błędnie zdenominował kwoty wynagrodzenia przed denominacją, dzieląc te kwoty przez 1000, zamiast prawidłowo przez 10.000. Co do zasady zaś wyrok Sądu Okręgowego był trafny. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał właściwej ocenie zachowując granice swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które tutejszy Sąd podziela i przyjmuje za własne, poza wskazaną wyżej modyfikacją dotyczącą sposobu dokonania denominacji kwot wynagrodzenia. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy pozwany zasadnie odmówił wnioskodawczyni ponownego ustalenia kapitału początkowego, poprzez odmowę uwzględnienia przy wyliczaniu kapitału początkowego wynagrodzenia za okres od 01.10.1991r. do 31.10.1992r., wynikającego z przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów i przejęcie za ten okres do wyliczeń wynagrodzenia minimalnego. Istota niniejszego postępowania sprowadziła się zatem do rozstrzygnięcia czy możliwym jest przyjęcie innych wartości wynagrodzenia za sporny okres przy wyliczaniu kapitału początkowego ubezpieczonej. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173;art. 173 ust. 1)">art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> - dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173 ust. 1)">ust. 1</a>). Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat. Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 1.01.1999 r. (ust. 2 i 3 powołanego przepisu). Zdaniem Sądu II instancji błędne są zarzuty apelującego odnoszące się do kwestii uwzględnienia wnioskodawczyni wynagrodzenia wyższego niż minimalne za sporny okres od 01.10.1991r. do 31.10.1992r. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy, postępowanie w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w tej ustawie, co w szczególności dotyczy katalogu środków dowodowych, jakie służą ubezpieczonemu w postępowaniu przed organem rentowym do wykazania zarówno stażu ubezpieczonego, jak i wysokości przychodów. W dacie wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji możliwość dowodzenia przed organem rentowym była ograniczona rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r., Nr 237, poz. 1412). Zgodnie z treścią § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Z kolei w myśl § 22 ust. 1 powołanego rozporządzenia - jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Powołana regulacja § 21 ust.1 ww. rozporządzenia wyznacza kierunek postępowania dowodowego, nie oznacza to jednak aby wysokość uzyskiwanego uposażenia nie mogła być wskazana i w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków, aczkolwiek wskazujących wprost na wysokość wynagrodzenia danego zainteresowanego (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r. II UK 140/12). Z kolei zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830330157" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki - Dz. U. z 1983 r. Nr 33, poz. 157 (§ 1;§ 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki</a> (Dz.U.1983.33.157) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi, z uwzględnieniem § 3-5, przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres: 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku. Natomiast stosownie do §4 ust. 1 ww. rozporządzenia - przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się przez podzielenie wynagrodzeń osiągniętych przez pracownika w okresie 3 lub 12 miesięcy zatrudnienia przez liczbę miesięcy, w których pracownik wynagrodzenia te osiągnął. Powołane przepisy stosownie do § 18 ust. 1 cyt. rozporządzenia stosuje się do zasiłku macierzyńskiego. Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 174 ustawy emerytalnej w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie przy ustalaniu przez organ rentowy wysokości świadczeń na podstawie wymienionych w nim środków dowodowych, jednakże w postępowaniu wywołanym wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd nie jest związany treścią tych przepisów i stosownie do okoliczności ocenia całokształt materiału dowodowego według zasad wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia co do środków dowodowych, także co do dowodów potwierdzających okresy zatrudnienia i okresy wykonywania pracy na podstawie różnych tytułów ubezpieczenia. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami proceduralnymi, nie przekraczając granic zakreślonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w sposób zarzucany przez apelującego i trafnie ocenił dowód z zaświadczenia PIT-11. Z prawidłowo ustalonego przez Sąd meritti stanu faktycznego sprawy wynika, że po rozwiązaniu stosunku pracy (...) sp. z o.o. (...) V. wydała wnioskodawczyni informację o dochodach na formularzu PIT-11, z którego wynika za okres od 1.01.1992r. do 31.10.1992r. przychód wnioskodawczyni podlegający opodatkowaniu w wysokości odpowiednio 47.215.000 zł (kwota przed denominacją). Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym, że dokument w postaci PIT – 11 stanowi miarodajny dokument podlegający uwzględnieniu przy ustaleniu wysokości kapitału początkowego. Trafnie w tym zakresie Sąd Okręgowy uznał, że wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni wynikająca z zaświadczenia PIT-11 nie jest sprzeczna z wysokością wynagrodzenia wnioskodawczyni wykazaną w świadectwie pracy z dnia 29.10.1992r., ponieważ z uwagi na fakt, iż rozwiązanie umowy o pracę z wnioskodawczynią nastąpiło z powodu likwidacji pracodawcy możliwe jest, że w ostatnim okresie zatrudnienia wnioskodawczyni otrzymywała wynagrodzenie niższe od wynikającego z umowy, co nie oznacza, że za 10 miesięcy zatrudnienia w 1992r. nie mogła uzyskać wynagrodzenia w wysokości wskazanej w zaświadczeniu PIT-11. Dodatkowo jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy - w korelacji do wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni wykazanego w zaświadczeniu PIT-11 pozostaje wysokość wynagrodzenia wykazana w zaświadczeniu z dnia 21.07.1992r. wskazującym wysokość wynagrodzenia wnioskodawczyni za okres od 01.01. do 30.06.1992r. (za sześć miesięcy) w wysokości 27.040.000 zł. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie od 01.10.1991r. do 31.10.1992r., to jest w całym spornym okresie, wnioskodawczyni była pracownicą (...) sp. z o.o. (...) V., a podjęcie przez wnioskodawczynię zatrudnienia w (...) sp. z o.o. (...) V. nastąpiło w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23 1 k.p.</a> Sąd Apelacyjny wbrew zarzutom pozwanego podzielił zatem ustalenie Sądu Okręgowego, że dokument w postaci PIT-11 stanowi miarodajny dokument do obliczenia wysokości kapitału początkowego. Kwestia pobierania zasiłku macierzyńskiego ma w tej sytuacji drugorzędne znaczenie, gdyż z umowy o pracę wynika, że odwołująca miała prawo do dodatkowych składników wynagrodzenia. Zatem nie można wykluczyć, że po powrocie z urlopu macierzyńskiego jej wynagrodzenie było wyższe niż zasadnicze. Sąd Apelacyjny ponownie akcentuje, że w toku postępowania odwoławczego, toczącego się przed sądem powszechnym według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, nie obowiązują powyższe ograniczenia dowodowe, takie jak w postępowaniu przed organem emerytalno-rentowym, do którego zastosowanie ma przywołany wyżej przepis § 21 rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Oznacza to, że wysokość zarobków można udowodnić za pomocą innych środków dowodowych. Reasumując, Sąd Apelacyjny co do zasady podzielił ustalenie Sądu Okręgowego co do uwzględnienia wysokości wynagrodzenia wynikającego z dokumentu PIT-11, do obliczenia wysokości kapitału początkowego, z tą jednakże zmianą, że Sąd Okręgowy błędnie zdenominował kwoty wynagrodzenia, dzieląc je przez 1000, zamiast prawidłowo przez 10.000. W efekcie tego błędu przyjęte przez ZUS kwoty minimalnego wynagrodzenia były dla odwołującej korzystniejsze. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok o tyle, że ustalił, iż za okres zatrudnienia od 1.10.1991 r. do 31.12.1991 r. R. S. uzyskała wynagrodzenie w łącznej kwocie 7500000 zł (kwota przed denominacją), a za okres od 1.01.1992 r. do 31.10.1992 r. w łącznej kwocie 47215000 zł (kwota przed denominacją) przy uwzględnieniu, że w okresie od 9.12.1991 r. do 29.03.1992 r. odwołująca korzystała z urlopu macierzyńskiego, a w pozostałym zakresie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację. Wiesława Stachowiak </div>