III SA/Wa 661/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant sekr. sąd. Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez W. R. – zwanego dalej Skarżącym - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] określił Skarżącemu zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad 2004 r. W dniu 17 października 2008 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. jako wierzyciel na podstawie powyższej decyzji wystawił wobec Skarżącego tytuły wykonawcze nr [...] i [...] obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj – wrzesień 2004 r. oraz listopad 2004 r. w kwocie 50.756,00 zł należności głównej i skierował je do organu egzekucyjnego celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny na podstawie przekazanych tytułów wykonawczych wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 24 października 2008 r. dokonał zajęć rachunków bankowych w Banku Milenium S. A , BRE Banku S. A. ING Bank Śląski S A. Kredyt Bank S A Bank PKO S A. Pismem z dnia 5 listopada 2008 r. Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj – wrzesień 2004 i listopada 2004 r, wskazanych w zawiadomieniach o zajęciach wierzytelności z dnia 24 października 2008 r. z powodu wniesionego do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołania od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazywał, iż dysponuje nowymi dokumentami mającymi znaczny wpływ na końcowe ustalenie zaległości za rok 2004 wskazanych w decyzji, od której wniósł odwołanie. Ponadto Skarżący wskazał, że stan jego zdrowia jest zły i z powodu konieczności poddania się leczeniu nie mógł brać udziały w postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniami z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej w zakresie podatku od towarów i usług za okres maj – wrzesień 2004 i listopada 2004 r oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał wniosek Skarżącego za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie w sprawie. Organ uznał, że wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej wniosek o wstrzymanie egzekucji stal się bezprzedmiotowy, gdyż w uzasadnieniu tego wniosku Skarżący wskazywał potrzebę wstrzymania egzekucji do czasu zakończenia postępowania wymiarowego. Od tego postanowienia Skarżący pismem z dnia 30 kwietnia 2009 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 105 K.p.a. oraz art.23 § 6 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r Nr 229, poz. 1954 dalej powoływanej jako u.p.e.a.) poprzez uznanie poprzez organ, że należało postępowanie umorzyć z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto zarzucił organowi, iż w sentencji postanowienia została powołana nieprawidłowa podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło stronie w należyty sposób odnieść się do zasadności rozstrzygnięcia . Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Finansów uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że z treści wniosku nie wynika jednoznacznie że żądanie wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest oznaczone terminem rozpatrzenia odwołania od decyzji wymiarowej w zakresie podatku od towarów i usług za okres maj – wrzesień 2004 i listopad 2004 r. będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, w związku z powyższym, nie można było przyjąć, iż z uwagi na nie przywrócenie terminu do złożenia odwołania, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż organ nadzoru może wstrzymać postępowanie egzekucyjne tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, których zobowiązany nie wykazał. Pismem z dnia 9 listopada 2009 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi złożonej do WSA w Warszawie, dotyczącej decyzji podatkowej będącej podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. odmawiające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z brzmienia art. 23 § 6 u.p.e.a. wynika, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych można dokonać w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jest więc to przesłanka fakultatywna, która nie nakłada żadnego obowiązku konkretnego zachowania się organu nadzoru a jedynie pozostawia w jego uznaniu sposób rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ może, ale nie musi, wydać rozstrzygnięcia korzystnego dla Strony. Zwrot "szczególnie uzasadnione przypadki" jest w tym przepisie swoistą klauzulą niedookreśloną zwaną klauzulą generalną Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa kwalifikacja danego przypadku zależy zatem od uznania organu nadzoru i ogranicza się do okoliczności na powstanie, których zobowiązany nie miał wpływu, a które zaistniały niezależnie od sposobu jego postępowania np. klęska żywiołowa. Organ podkreślił, że organ nadzoru słusznie wskazał, że Strona w złożonym wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie wskazała żadnych okoliczności, które miałaby charakter nadzwyczajny i zarazem stanowiłyby podstawę do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy podkreślił, że za okoliczność nadzwyczajną nie można uznać toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowania, choć ten argument w niniejszej sprawie i tak pozostaje chybiony, z uwagi na zakończenie tego postępowania prawomocnym wyrokiem tego sądu (wyrok z dnia 4 września 2009 r., sygn. III SA/Wa 500/09). Nie bez znaczenia jest również fakt, że instytucja wstrzymania czynności egzekucyjnych powoduje przesunięcie w czasie zapłaty należnego zobowiązania podatkowego, co zwiększa kwotę zadłużenia poprzez wzrost odsetek za zwłokę i wpływa na pogorszenie sytuacji finansowej zobowiązanego. Minister zaznaczył, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie powoduje również uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie Skarżący pismem z dnia 11 lutego 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. art. 23 § 6 u.p.e.a. przez stwierdzenie, iż w sprawie niniejszej nie istnieją nadzwyczajne okoliczności uzasadniające wstrzymanie egzekucji. W związku z powyższym wniósł o uchylenie postanowień obydwu instancji i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie postanowienia Ministra Finansów i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że składając wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych chciał mieć pewność, iż egzekucja będzie prowadzona na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia, tak aby uniknąć w przyszłości konieczności naprawiania wyrządzonych szkód. Ponadto podniósł, iż nigdy nie doręczono mu "prawomocnej" decyzji, w związku z powyższym musiał podjąć nadzwyczajne środki w postaci wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując uznał, że skoro jest zmuszony do wykorzystywania nadzwyczajnych środków do uzyskania stosownej ochrony prawnej, jego sytuacja ma z pewnością charakter wyjątkowy i zasługuje na uwzględnienie wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W rozpoznanej sprawie Skarżący złożył do organu wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7 (zastrzeżenie to nie ma znaczeniu dla niniejszej sprawy). W zaskarżonym postanowieniu Minister Finansów zasadnie wskazał, że postanowienie wydawane na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. ma charakter aktu administracyjnego uznaniowego, co oznacza że wybór rozstrzygnięcia pozostawiony jest do swobodnego uznania organu wydającego postanowienie. W rozpoznanej sprawie organ ocenił okoliczności podnoszone przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie egzekucji i odniósł się do tych okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu ocena ta była prawidłowa i nie można zarzucić jej dowolności. Argumentacja organu, że przedstawione przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie egzekucji okoliczności nie mają na tyle nadzwyczajnego charakteru ażeby mogły uzasadniać wstrzymanie egzekucji należało uznać za zasadną. Okoliczność wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w dacie wszczęcia egzekucji w stosunku do Skarżącego, na podstawie art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Ordynacji podatkowej nie stanowiła przeszkody do prowadzenia egzekucji. Wniesienie przez Skarżącego skargi do Sądu na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej także nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji. Stan zdrowia skarżącego także w ocenie Sądu nie stanowi okoliczności, która organ powinien uznać za podstawę do wstrzymania egzekucji. Okoliczność, że Skarżący z uwagi na stan zdrowia nie mógł brać udziału w postępowaniu podatkowym nie może być brana pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ w postępowaniu egzekucyjnym nie jest uprawniony do oceny postępowania podatkowego, w którym wydano decyzję podlegającą wykonaniu w drodze egzekucji. Okoliczność braku możliwości brania przez podatnika udziału w postępowania podatkowym na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd oddalił skargę.