I SA/Kr 665/20

SENTENCJA |Sygn. akt I SA/Kr 665/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 r., sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 maja 2020 r. nr SKO.Pod/4140/293/2020 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - skargę oddala - UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 mai.a_2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło uchybienie przez T. L. ( (dalej jako Skarżący) terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. orzekającej o odmowie zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz odmowie umorzenia zaległości podatkowej powstałej w podatku od nieruchomości położonej w Zabierzowie. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.2.5.2017.KW została prawidłowo doręczona adresatowi - Panu T. L. w dniu 13 stycznia 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru decyzji, zatem ostatnim dniem, w którym możliwe było skuteczne wniesienie odwołania od powyższej decyzji był dzień 27 stycznia 2020 r. W dniu 27 stycznia 2020 r. o godz. 21:42 i 21:53 Pan T. L. wysłał pocztą elektroniczną (zwykłym mailem) odwołania od decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.2.5.2017.KW odpowiednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie i Urzędu Gminy Zabierzów. Ponieważ Odwołujący wysłał odwołania zwykłym mailem nie otrzymał urzędowego poświadczenia odbioru, a zatem nie została spełniona wymagana przez przepis art. 12 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przesłanka umożliwiająca przyjęcie, iż termin do wniesienia odwołania został zachowany w dniu jego wysłania pocztą elektroniczną do organu. Zatem za datę wniesienia odwołania należy uznać dzień, w którym odwołanie zostało wydrukowane przez pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz Urzędu Gminy Zabierzów i opatrzone prezentatą z datą wpływu do organu, tj. 28 stycznia 2020 r. Tą datę Kolegium uznało za datę wniesienia środka odwoławczego, gdyż pomimo, że wniesione w dniu 28 stycznia 2020 r. odwołanie nie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, to Pan T. L. w zakreślonym przez Kolegium terminie, uzupełnił brak formalny odwołania. W związku z tym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło, że odwołanie Pana T. L. zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co skutkowało stwierdzeniem przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do jego wniesienia. Podkreślono, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. W skardze zakwestionowano prawidłowość wydanego przez Kolegium postanowienia i stwierdzono, że odwołanie zostało przesłane w terminie, a tym samym zostało wniesione z zachowaniem terminu. Podkreślono, że orzecznictwo sądów nie jest ani źródłem prawa, ani jego wykładnią. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępne wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu między stronami niniejszej sprawy sprowadza się do oceny zasadności uznania, że wniesienie przez Skarżącego odwołania od decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.2.5.2017.KW nastąpiło z uchybieniem terminu. Termin do dokonania tej czynności został określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.2.5.2017.KW została prawidłowo doręczona Skarżącemu w dniu 13 stycznia 2020 r. W związku z tym termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 27 stycznia 2020 r. Tego dnia o godz. 21:42 i 21:53 Pan T. L. wysłał pocztą elektroniczną (zwykłym mailem) odwołania od decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia 18 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.2.5.2017.KW skierowane na skrzynki mailowe zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jaki i Urzędu Gminy Zabierzów. Zasady zachowania terminów w Ordynacji podatkowej określa art. 12 tej ustawy. Zgodnie z jego § 1 w przypadku, gdy początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej (§ 5) . Ponadto z godnie z § 6 termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569 i 1002), zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", do organu podatkowego, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 tej ustawy lub nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W związku z tym tylko oddanie pisma we właściwej placówce pocztowej lub wysłanie na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych oraz otrzymanie dowodu jego doręczenia adresatowi jest równoznaczne z wniesieniem go od organu. Nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie skorzystał z możliwości dokonania doręczenia za pośrednictwem poczty. Nie można także uznać, że skierował odwołanie na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 12 § 6 ust 1 Ordynacji podatkowej. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki określone w art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, lub portal podatkowy. Według art. 16 ust. la ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jednolity: Dz. U. 2020 r. poz. 346) podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Natomiast przez portal podatkowy - stosownie do art. 3 pkt 14 Ordynacji podatkowej - rozumie się przez system teleinformatyczny administracji skarbowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zakres spraw, które mogą być załatwiane poprzez portal podatkowy określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie określenia rodzajów spraw, które mogą być załatwiane z wykorzystaniem portalu podatkowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1323). W myśl art. 168 § 3a Ordynacji podatkowej podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru oraz zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. Skarżący przesłał natomiast odwołania mailem na "zwykły" adres SKO w Krakowie. Nie oznacza to jednak, że doręczenie nie było skuteczne, ma to jednak istotne znaczenie dla zachowania terminu. Zagadnieniem tym zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 12 maja 2014 r., sygn. I OPS 10/13, wydanej co prawda na gruncie art. 46 p.p.s.a. jednakże zwarte w niej stwierdzenia mają zastosowanie także do art. 12 Ordynacji podatkowej. Stwierdzono w niej, że pismo wniesione w formie elektronicznej, jednakże bez zachowania stosownych wymogów należy uznać, za obarczone brakiem formalnym polegającym na braku podpisu. W orzecznictwie występują dwa poglądy w kwestii ustalenia daty tak wniesionego pisma. Według jednego z nich przyjmuje się, że w wypadku nadania pisma za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej - uznać należy, że pismo zostało wniesione w dacie prezentaty, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika. Natomiast według drugiego stanowiska, przyjmuje że najwcześniejszą datą, w której pismo nadane drogą elektroniczną może być uznane za wniesione do sądu jest data jego wydrukowania (tak np. NSA w postanowieniu z 6 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 1035/15 i WSA w Krakowie w postanowieniu z 5 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 462/15. Podobne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 2 października 2015 r. sygn. akt II OZ 920/15, w którym zmodyfikował wcześniej przedstawiony pogląd i uznał, że datą wniesienia pisma drogą elektroniczną jest najwcześniejsza data, w której Sąd mógł zapoznać się z treścią pisma, to jest data jego wpływu do Sądu z możliwością (teoretyczną) jego wydrukowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nawet przyjmując za trafne ostatnie z przedstawionych stanowisk jako najbardziej korzystne dla skarżącego nie można uznać, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Wysłano je bowiem na adres mailowy organu pocztą elektroniczną w dniu 27 stycznia 2020 r., a więc ostatniego dnia terminu, o godz. 21:42. Z uwagi na godziny pracy Urzędu możliwość jego wydrukowania nastąpiła dopiero w dniu następnym, a więc w dniu 28 stycznia 2020 r. Dlatego też wniesienie w kontrolowanej sprawie odwołania nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.