III SA/Gd 414/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 10 marca 2009 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. C. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], powołując art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art.151 § 1 pkt. 1 i art. 149 § 2 kpa oraz art. 31 ust.1, art.33 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. C. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 10 marca 2009 r. nr [...], którą organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2005 r. nr [...] w sprawie rozgraniczenia. W uzasadnieniu organ podał, że rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: wnioskiem z dnia 21 maja 2007 roku J. C. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...], wyżej wskazaną. W uzasadnieniu żądania wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez zaskarżenie decyzji organu I instancji, gdyż decyzja rozgraniczeniowa nie została wnioskującemu doręczona. Odbiór decyzji pokwitował sąsiad E. S., z którym piszący pozostaje od lat w konflikcie. Jako drugą przesłankę wznowieniową wskazano nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, które wyszły na jaw w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie [...], które nie były organowi znane w dniu wydawania decyzji. O obu podstawach wznowienia postępowania J. C. dowiedział się w dniu 24 kwietnia 2007 roku od swego pełnomocnika. Wyszło wówczas na jaw, że nie było potrzeby przeprowadzania rozgraniczania nieruchomości ( w rezultacie czego "zniknęła" część działki skarżącego), a wystarczyło faktyczne wznowienie granic. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów skarżącego. Odnośnie braku udziału skarżącego w postępowaniu rozgraniczeniowym stwierdzono, że na protokołach granicznych znajdują się podpisy J. C., któremu również doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Organ przyznał, ze istotnie decyzję w sprawie rozgraniczenia nieruchomości adresowaną do J. C. doręczono pierwotnie E. S., sąsiadowi skarżącego, ale następnie doręczono ją również skarżącemu, który – jak wynika z duplikatu zwrotnego poświadczenia odbioru – odebrał decyzję w dniu 31 marca 2005 roku. Kolegium nie podzieliło również zarzutów skarżącego, że na jaw wyszły nowe okoliczności i nowe dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję w I instancji. Przywoławszy treść wyroków NSA, w których sąd wypowiadał się na temat okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa organ wyjaśnił, ze podstawą wznowienia postępowania nie mogą być okoliczności wynikające z materiałów znajdujących się w aktach organu I instancji. Nowymi okolicznościami mającymi stanowić podstawę wznowienia postępowania są, zdaniem J. C., zeznania biegłego i świadków, składane w postępowaniu przed sądem powszechnym (Sądem Rejonowym w [...] – Wydział [...]), którzy mieli jakoby kwestionować potrzebę przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w 2005 roku. Organ przytoczył treść zaprotokołowanych zeznań tych osób i wyjaśnił, że skarżący opiera swoje zarzuty na odmiennej ocenie dowodów, a nie na nowych ujawnionych okolicznościach, czy dowodach. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 5 kpa i interpretacją wynikającą z cytowanego w tym miejscu wyroku NSA i glos do tego orzeczenia, zarzuty opierające się na odmiennej (niż uczynił to organ) ocenie dowodów, nie mogą być podstawą wznowienia postępowania. Nie uwzględniono również podnoszonego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu odnośnie błędnej daty wciągnięcia do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji w [...] dokumentów granicznych uznając, iż błędna data powstała z mylnego ustawienia daty na automatycznym datowniku, zatem w dacie winien figurować rok 2005. Ponieważ zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz.2027) czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta to – w niniejszej sprawie – czynności te wykonał geodeta R. L., prawidłowo upoważniony przez Wójta Gminy [...] postanowieniami z dniu 15 listopada 2004 roku i 11 stycznia 2005 roku. Na koniec stwierdzono, ze w postępowaniu nie zachodzą także inne, nie wskazane przez J. C., podstawy wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. C. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2005 roku w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu do zarzutów ( naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa geodezyjnego o wznowieniu granic) i wniosków skargi J. C. napisał, że do czasu tzw. "rozgraniczenia", przeprowadzonego przez personalnie wskazanego przez zainteresowanych rozgraniczeniem sąsiadów, geodetę p. L. z [...], skarżący był właścicielem działki nr [...], która to działka oddzielała działkę p. T. od drogi gruntowej, stanowiącej działkę nr [...]. Zainteresowany podziałem działki nr [...] na mniejsze i ich sprzedażą pan T. wybrał sobie znajomego geodetę z [...], chociaż w okolicach są inni uprawnieni geodeci i w wyniku tych czynności skarżący został pozbawiony części swojej własności. Skarżący jest od dziecka na tym gospodarstwie i wie, jakie działki i gdzie położone, należały wcześniej do rodziców skarżącego, a potem do niego. W sprawie było wiele błędów, przeinaczeń i w rezultacie skarżący został pozbawiony części swojej własności. Wniesiono o uchylenie obu wskazywanych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z uwzględnieniem wymogów art. 134 § 1 cyt. ustawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia 29.03.2005 roku zatwierdzającej granice ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], stanowiącej własność pana S. i W. T., oznaczonej wg ewidencji gruntów jako działka nr [...], zapisanej w KW Nr [...] z następującymi nieruchomościami: - z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], będącą własnością M. i J. Z., zapisaną w KW Nr [...], - z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], będącą własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu Gminy [...], zapisaną w KW Nr [...], - z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], będącą własnością M. i J. Z., zapisaną w KW Nr [...], - z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] obręb [...], gm. [...], będącą własnością J. C., zapisaną w KW Nr [...], z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], gm. [...], będącą własnością Gminy [...], zapisaną w KW Nr [...]. Wskazana wyżej decyzja organu I instancji jak i kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 lipca 2009 roku zapadły już po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2005 roku zatwierdzającej granice ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym. Postępowanie to wznowione zostało postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia 8 kwietnia 2008 roku (k-126 akt adm.). Jak wynika z treści uzasadnień do decyzji organów obu instancji organy uznały bezzasadność twierdzeń J. C. co do przyczyn wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia w/w nieruchomości przyjmując, bez przeprowadzania stosownego postępowania wyjaśniającego, że: 1.- decyzja o rozgraniczeniu została J. C. doręczona, a skarżący "z przyczyn tylko sobie wiadomych, po otrzymaniu decyzji nie skorzystał z prawa odwołania i stąd zarzut niezawinionego przez siebie braku udziału w postępowaniu" (cyt. z uzasadnienia do decyzji organu I instancji k-217,odwrót, akt adm), 2.-"niezgodność daty poświadczenia wpływu dokumentów rozgraniczeniowych do P.O.D.G.i K. w [...] z datą ich sporządzenia jest oczywistą omyłką" (cyt. z uzasadnienia do decyzji organu I instancji k-210 akt adm). Twierdzenia te należy uznać w okolicznościach sprawy za co najmniej gołosłowne. Jeśli chodzi o doręczenie skarżącemu decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 29.03.2005 roku zatwierdzającej granice ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], stanowiącej własność pana S. i W. T., oznaczonej wg ewidencji gruntów jako działka nr [...], zapisanej w KW Nr [...] z nieruchomościami tam wymienionymi, to w aktach sprawy brak jest dowodu na fakt, że została ona skarżącemu doręczona. Dowodu takiego nie stanowi "duplikat sporządzony" - rzekomo – "przez pracownika poczty na interwencję pracownika Urzędu Gminy w [...] (cyt. z uzasadn. decyzji organu I instancji k-217 odwrót akt adm.), gdyż na duplikacie tym brak pieczęci Urzędu Gminy w [...] i Urzędu Pocztowego w [...], rodzaju (nr identyfikacyjnego) przesyłki oraz - podpisu pracownika, który dokument miał rzekomo sporządzić. Innymi słowy – nie jest to żaden dowód świadczący o doręczeniu skarżącemu decyzji rozgraniczeniowej, zatem – dowodu takiego brak w aktach sprawy. Z tej przyczyny bezprzedmiotowe są rozważania organów obu instancji odnośnie zachowania terminu do wniesienia przez J.C. podania o wznowienie postępowania, bowiem organy nie ustaliły, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji o rozgraniczenie nieruchomości. Równie gołosłowne, bo nie potwierdzone żadnym dowodem jest twierdzenie organów, że pieczęć przystawiona kilkadziesiąt razy na dokumentach przyjmowanych do ewidencji P.O.G.i K. w [...] rzekomo w dniu 22 marca 2004 roku, miała mylnie ustawiony datownik. Na tę okoliczność nie przeprowadzono również żadnego dowodu, jak również – nie zweryfikowano daty powstania tych dokumentów (k-70 akt adm. dół), nie zweryfikowano dokumentów, z których wynika, że zgłoszenie pracy geodezyjnej [...] dotyczyło jedynie wznowienia znaków geodezyjnych (k-68 akt adm.), a w rezultacie dokonano rozgraniczenia nieruchomości. Potwierdzenie stosowną pieczęcią , w tym – datownikiem, złożenia w urzędzie dokumentów, ma charakter dokumentu urzędowego, zatem – zgodnie z art. 76 kpa stanowi ono dowód tego, co stwierdza. Obalenie wynikającego stąd domniemania wymaga przeprowadzenia stosownych dowodów (art.76 § 3 kpa). W ocenie sądu niewystarczające jest wyjaśnienie podawane w uzasadnieniach do decyzji organów obu instancji. Organy obu instancji nie przywiązały również znaczenia bądź przeoczyły fakt, że dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości sporządzona została niestarannie, zawiera skreślenia, braki i poprawki, w tym – w najważniejszym dla skarżącego J.C. punkcie. Mianowicie w "akcie ugody" (k-130 akt adm.) z dnia 24 stycznia 2004 r.(!) (a więc - znowu omyłkowa data?), w miejscu, które dotyczy ustalenia przebiegu granic między nieruchomością J. C. i W. T., a więc – w punkcie najważniejszym dla skarżącego, najpierw wpisano, że J. C. udostępnia przejazd przez działkę nr [...] W. T., ale następnie – zapis skreślono i opisano nowy przebieg granicy działek. Należy wnioskować, że - jak określa to skarżący - w ten sposób "zniknęła część własności skarżącego w trakcie rozgraniczenia". Opisany sposób udokumentowania tych ważkich ustaleń budzi wątpliwości, ponadto – po wznowieniu postępowania nie było przeszkód, by organ I instancji wskazał skarżącemu treść przytaczanej ugody i wyjaśnił, czy - , że, skarżący uczestnicząc w czynnościach rozgraniczania, wyraził zgodę na nowy przebieg granic nieruchomości. No koniec – szczególnie starannego i wnikliwego rozważenia wymaga okoliczność, czy istniała podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie przebiegu granic między nieruchomościami stanowiącymi własność W. T. i J. C. W czasie podejmowania decyzji przez Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2005 roku obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiły, między innymi, że: art. 33 ust. 1 . Wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. 2. Wydanie decyzji poprzedza: 1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia, 2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. 3. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zatem – skoro zainteresowani W. T. i J. C. zawarli ugodę, co do przebiegu granic między nieruchomościami stanowiącymi ich własność (k- 130 akt administracyjnych), to – w myśl cytowanego przepisu – brak było podstaw do obejmowania decyzją administracyjną o rozgraniczeniu przebiegu granic między nieruchomościami tych osób. Należy również zauważyć, że być może z powyższej przyczyny - dokumentu omawianej ugody brak w aktach rozgraniczeniowych (k-1-67 akt administracyjnych), a przedłożył ją do akt W.T., dołączając do zażalenie na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8.4.2008 roku i podnosząc, że brak jest podstaw do wznawiania postępowania rozgraniczeniowego, skoro strony zawarły ugodę.( por. wyrok NSA z dn.22.05.2003rr., II SA 2630/01, LEX nr 148839). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające ustalą w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy i ustosunkują się w tym zakresie do całości materiałów dowodowych, pod kątem mających zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz zasad wynikających w szczególności z przepisów art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz uzasadnią właściwie sformułowane rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zatem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie spełniają wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez to, że nie zawierają całości rozważań okoliczności sprawy i niezasadnie rozstrzygają o żądaniu skarżącego, a braki rozważenia wszystkich okoliczności sprawy wynikają z treści uzasadnień decyzji, podlegały one uchyleniu na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy. Zważywszy na rodzaj decyzji Sąd nie orzekał o wstrzymaniu wykonalności (art.152 cyt. ustawy).