II FZ 690/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 179/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 3 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 179/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił G. S. (dalej: Skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 3 stycznia 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Wnioskiem z dnia 21 lutego 2018 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie natychmiastowego wykonania decyzji. Wskazał, że wraz z rodziną zamieszkuje na Litwie, gdzie uzyskiwany dochód w wysokości ok. 1080 Euro przeznacza w całości na utrzymanie siebie i rodziny, w tym spłatę kredytu. Zdaniem pełnomocnika natychmiastowe wykonania decyzji spowoduje zajęcie rachunku bankowego i wynagrodzenia za pracę, co pozbawi rodzinę Skarżącego środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odnosząc się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), wyjaśnił, że podane przez twierdzenia odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji są niewystarczające, ponieważ każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wskazywanie na niebezpieczeństwo wszczęcia egzekucji z rachunku bankowego czy wynagrodzenia za pracę ma czysto teoretyczny wymiar, bowiem brak jest informacji jakoby postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przeciwko skarżącemu. Z drugiej strony, skoro Skarżący nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na spłatę zadłużenia, może wystąpić do właściwego organu podatkowego o zastosowanie ulgi uznaniowej, sprowadzającej się czy to do odroczenia terminu spłaty zaległości, jej umorzenia czy też rozłożenia na raty. Wskazując na powyższe Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie i zaskarżył go w całości zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji zgodnie z wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać więc konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji lub postanowienia. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie może budzić wątpliwości, że analizowany art. 61 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wstrzymania wykonania decyzji wyłącznie w sytuacji, w której obiektywnie, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności istotnych w sprawie, właśnie z powodu wykonania decyzji może dojść do zaistnienia zdarzeń w nim opisanych. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji lub wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. to Skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Przedstawiony powyżej sposób wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. jest ugruntowany w orzecznictwie. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10; z dnia 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12; z dnia11 października 2012 r., II OZ 877/12; z dnia 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12; z dnia 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12; z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12; z dnia 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12; z dnia 15 marca 2013 r., II FSK 410/13; publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., II OZ 65/08, z dnia 15 lutego 2008 r., II OZ 110/08; publ. CBOSA). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09, (publ. CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Także uzasadnienie zażalenia jest lakoniczne i nie podważa skutecznie argumentacji Sądu pierwszej instancji. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie poparł swoich twierdzeń stosownymi dokumentami., a niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Tymczasem we wniosku Skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji błędu w ustaleniach faktycznych, gdyż Skarżący sam nie przyczynił się do możliwości dokonania tych ustaleń. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.