II OSK 2454/21

SENTENCJA Dnia 24 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 349/20 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 349/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r, znak: [...], wydaną w postępowaniu wznowieniowym, zawierającą m.in. rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki drogi dojazdowej (o długości 230 m i szerokości 4,5 m) wykonanej samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] oraz na działkach nr [...] do nr [...] położonych w R. (po przyłączeniu doń miejscowości M.). Jak ustalono i oceniono w sprawie, istotną cechą przedmiotowego i spornego obiektu budowlanego jest też to, że zapewnia on właścicielom (mieszkańcom) budynków mieszkalnych położonych na działkach o numerach ewidencyjnych od [...] do [...] dostęp do drogi publicznej przebiegającej dalej. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości nakazu rozbiórki spornego obiektu, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że jego wniosek jest konieczny, bowiem rozbiórka spornego obiektu spowoduje znaczną szkodę, a jej skutki będą trudne do odwrócenia. Sama rozbiórka będzie kosztowała wszystkich adresatów decyzji kilkadziesiąt tysięcy złotych. Prace zajmują tygodnie, zatem korzystanie z nieruchomości będzie w tym czasie znacząco utrudnione, a niekiedy uniemożliwione. Dokonując rozbiórki zniszczony zostanie nie tylko sporny obiekt, ale też przylegająca do niej roślinność i ogrodzenia. Skutki wykonania rozbiórki będą ciężkie do odwrócenia i będą wymagały kolejnych nakładów finansowy oraz czasu. Konieczne będzie wykonanie utwardzenia całkowicie na nowo, co także uniemożliwi lub znacząco utrudni korzystanie z nieruchomości. Ekonomika działań każe poczekać, aż decyzja w sprawie przestanie być kwestionowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W tej zaś sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki zawiera argumentację, która może wskazywać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ma rację skarżący, że rozbiórka drogi (tu: dojazdowej do określonych nieruchomości i łączącej je z drogą publiczną) z uwagi na skutki stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z rozbiórką drogi zachodzi bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie argumentowano we wniosku, może łączyć się z kosztami w wysokości kilkudziesięciu złotych i zniszczeniem obiektu o dość znacznych rozmiarach bo o długości 230 m i szerokości 4,5 m. Ponieważ przedmiotowa inwestycja stanowi łącznik określonych nieruchomości z drogą publiczną, rozbiórka obiektu budowlanego może mieć też wpływ na utrudnienie lub uniemożliwione dostępu nieruchomości do drogi publicznej, a więc może świadczyć o zaistnieniu w pewnym czasookresie nieodwracalnych skutków. W tych warunkach ma rację skarżący, że skutki wykonania rozbiórki będą ciężkie do odwrócenia i będą także wymagały kolejnych nakładów finansowych oraz czasu, ponieważ ewentualnie konieczne będzie wykonanie utwardzenia całkowicie na nowo, co także uniemożliwi lub znacząco utrudni korzystanie z nieruchomości. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.