II SA/Gd 370/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Wycichowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. D. i W. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.450.150.2021 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżących A. D. i W. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 września 2021 r. nr 171/2021 Wójt Gminy Wieś Lęborska odmówił A. D. i W. D. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedmiu budynków mieszkaniowych wielorodzinnych ze wspólnym garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [..]-[...] obr. Nowa Wieś Lęborska, gm. Nowa Wieś Lęborska. Decyzja została doręczona stronom w dniu 10 września 2021 r. Pismem z dnia 27 września 2021 r. A. D. (dalej: strona, skarżący) złożył odwołanie od powyższej decyzji. Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku zawiadomiło skarżącego o złożeniu odwołania z uchybieniem terminu, wyznaczając jednocześnie termin 30 dni od dnia otrzymania wezwania na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 29 listopada 2021 r. Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. A. D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że uchybienie terminu spowodowane było przebywaniem skarżącego i jego żony na domowej kwarantannie związanej z COVID-19. Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. Kolegium wezwało skarżącego do nadesłania dokumentów uprawdopodobniających przebywanie na domowej kwarantannie we wskazanym okresie, pod rygorem uznania, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi pismem z dnia 31 stycznia 2022 r. skarżący powołując się na art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2021 r., nr 737) podniósł, że nie ma obowiązku przedstawienia zaświadczenia lekarza sądowego jako dowodu w zakresie usprawiedliwienia braku możliwości uczestnictwa przy czynnościach procesowych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.450.1.150.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Wieś Lęborska z dnia 7 września 2021 r. nr 171/2021. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 10 września 2021 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem 24 września 2021 r. Odwołanie wniesione zostało natomiast w dniu 27 września 2021 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Następnie Kolegium przytoczyło treść art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a." stwierdzając, że przesłanki przywrócenia terminu wynikającego z tego przepisu nie zostały spełnione, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Fakt odbycia kwarantanny mógł być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, niemniej jednak skarżący nie podał w jakich okolicznościach odbywał kwarantannę i nie opisał w sposób przekonujący swojej sytuacji. Podany przez skarżącego przepis art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. dotyczył stawiennictwa przed sądem i nie odnosi się do uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu w postępowaniu administracyjnym. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. D. i W. D., zarzucając organowi naruszenie art. 58 k.p.a. Wnieśli o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 marca 2022 r. na okoliczność przebywania na kwarantannie w okresie od 15 do 26 września 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi W. D. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, ewentualnie o uwzględnienie skargi A. D., która jest zasadna. Kolegium wyjaśniło, że jakkolwiek skarga ta jest zasadna, to organ nie mógł skorzystać z trybu autokontroli, ponieważ skarga dotknięta była brakami formalnymi, których uzupełnienie może nastąpić dopiero w toku postępowania przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), tj. w wyznaczonym przez organ 30-dniowym terminie. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nich przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich - nawet przy zaistnieniu pozostałych - czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Podkreślenia wymaga, że instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Omawiane przepisy stanowią bowiem expressis verbis, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ zatem, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu. Ponadto zauważyć należy, że warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Zaznaczenia wymaga, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 97/10 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12). Przy ocenie, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, co do zasady, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść (por. wyrok WSA w Opolu z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 162/13). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że szczególne okoliczności niniejszej sprawy powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i ponownej weryfikacji złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący powołał się na fakt przebywania wraz z żoną na kwarantannie domowej. W toku postępowania przed organem skarżący został prawidłowo wezwany do przedłożenia dokumentacji uprawdopodabniającej ten fakt, jednak najwyraźniej błędnie zrozumiał skierowane wezwanie, na co wskazuje treść jego odpowiedzi, w której powołał się na art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2021 r., nr 737). Zgodnie z tym przepisem, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem z powodu choroby nie wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarza sądowego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. Przepis ten niewątpliwie dotyczy stawiennictwa przed sądem i nie zwalnia strony od obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt przebywania na kwarantannie w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Skarżący zatem błędnie uznał, że nie jest zobowiązany do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego. Błąd ten jednak naprawił, przedkładając wraz ze skargą zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt przebywania A. D. i W. D. na kwarantannie w okresie od 15 września do 26 września 2021 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium uznało, że przedłożenie tego zaświadczenia przemawia za uznaniem skargi za zasadną i że skorzystałoby z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 p.p.s.a.), gdyby nie fakt, że skarga dotknięta była brakami formalnymi. Jakkolwiek w postępowaniu przed sądem administracyjnym kontrola administracji publicznej odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji, to z uwagi na fakt, że przedłożone zaświadczenie lekarskie odnosi się do faktów przeszłych i nie zawiera nowości, Sąd wziął pod uwagę wynikające z niego okoliczności. Biorąc zatem pod uwagę treść zaświadczenia, jak również fakt błędnego zrozumienia przez skarżącego wezwania na etapie postępowania administracyjnego oraz stanowisko Kolegium wyrażone w odpowiedzi na skargę, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadny Sąd uznał natomiast wniosek Kolegium o odrzucenie skargi W. D. W. D. bowiem jako strona postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy mogła wnieść skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A. D. Fakt, że sama nie wniosła odwołania nie oznacza, że jej skarga jest bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Kolegium zobowiązane będzie ponownie rozpatrzyć wniosek A. D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uwzględniając przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia 15 marca 2022 r. potwierdzające fakt przebywania przez skarżącego i jego żonę na kwarantannie domowej w okresie od 15 do 26 września 2022 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.