III SA/Gd 736/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, , po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2018 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez W.P. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2015 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została doręczona w dniu 5 stycznia 2016 r. matce strony – B. P.-L., która potwierdziła jej odbiór własnoręcznym podpisem. W tym dniu doszło zatem do skutecznego doręczenia decyzji, zgodnie z art. 43 k.p.a. W.P. w dniu 16 lutego 2017 r. skierował pismo zatytułowane "zażalenie" na decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B wraz z zaświadczeniem z Aresztu Śledczego w G. z dnia 1 lutego 2017 r. o pozbawieniu wolności. Następnie wniósł pismo z dnia 8 kwietnia 2017 r. także zatytułowane "zażalenie". W dniu 25 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie, którym stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 613/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił to postanowienie, uznając je za wydane przedwcześnie i zalecając by organ odwoławczy (w przypadku ewentualnych wątpliwości) rozważył zwrócenie się do skarżącego o wyjaśnienie i sprecyzowanie charakteru złożonego pisma z dnia 8 kwietnia 2017 r. pod kątem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie Sąd odniósł się również do skuteczności pouczenia skarżącego przez organ I instancji, jako strony postępowania administracyjnego, o obowiązku powiadomienia o każdej zmianie adresu. Mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w powyższym wyroku Kolegium ustaliło, że zgodnie z oświadczeniem strony złożonym w piśmie z dnia 4 czerwca 2018 r. - strona w piśmie z dnia 8 kwietnia 2017 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpoznania tego wniosku postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Prezydenta Miasta decyzji z dnia 23 grudnia 2015 r., wskazując, że strona złożyła odwołanie po terminie, który nie został przywrócony. Na postanowienie to W.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzut, że organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 613/17. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił powyższe postanowienie (stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania), uznając, że Sąd niedopuszczalne było jego wydanie przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2018 r. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania zostało zaś uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 665/18 i w konsekwencji brak było w obrocie prawnym, w dacie orzekania przez sąd, rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyrokiem z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1696/19 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie uniemożliwia rozstrzygnięcia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. NSA stwierdził ponadto, że aby móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminu doszło. NSA wyjaśnił, że treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ odwoławczy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na postawie art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl, art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązany jest przyjąć ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1696/19. Ocena ta sprowadza się do wskazania, że każde przekroczenie terminu do wniesienia odwołania obliguje organ administracji do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu na podstawie art. 134 K.p.a. Mając na uwadze wskazane kryterium legalności oraz przedstawioną w wyroku NSA ocenę prawną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Art. 134 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Art. 129 § 2 K.p.a. określa termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, który wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu determinuje uznanie, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest, zgodnie z treścią art. 134 K.p.a. stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Treść przepisu art. 43 K.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z duplikatu dowodu doręczenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2015 r., znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że przesyłka skierowana do W.P. została odebrana w dniu 5 stycznia 2016 r. przez dorosłego domownika. Odwołanie wniesiono zaś 16 lutego 2017r. W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1695/19 oddalając skargę kasacyjną SKO od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 664/18, uchylającego postanowienie Kolegium o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przesądził o prawidłowości doręczenia W.P. decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2015 r. o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B. NSA stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że: "...jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji, przesyłka została doręczona do rąk dorosłego domownika skarżącego tj. do rąk jego matki w dniu 5 stycznia 2016 r. Oznacza to, że skoro osoba odbierająca pismo - dorosły domownik, pokwitowała odbiór przesyłki, to tym samym zobowiązała się do jej przekazania adresatowi tj. skarżącemu. Nie ma żadnych podstaw do kwestionowania skuteczności tego doręczenia. Przewidziana bowiem w art. 43. K.p.a. zastępcza forma doręczenia rodzi domniemanie prawne, a mianowicie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak w tej sprawie". Podkreślenia wymaga, że zarówno postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu jak i postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu zostały wydane w ramach jednej sprawy administracyjnej w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Stały się one wprawdzie odrębnymi przedmiotami zaskarżenia do sądu administracyjnego, lecz nie zmienia to jednak faktu ich powiązania w obrębie granic sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec przedstawionego wyżej oczywistego związku pomiędzy postanowieniem w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i postanowieniem w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania należy uznać, że wyrażona w cytowanym wyżej wyroku NSA z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1695/19 ocena prawna pozostaje wiążąca także dla sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Istota tej oceny sprowadza się do stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz, że stało się to bez winy skarżącego. Uznając zatem tę ocenę prawną za wiążącą i nie mając żadnych wątpliwości co do jej trafności w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należało za prawidłowe stwierdzenie przez Kolegium na podstawie art. 134 K.p.a., że decyzja organu I instancji z dnia 23 grudnia 2015 r. doręczona skarżącemu w dniu 5 stycznia 2016 r. została zaskarżona odwołaniem z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, to skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.