III SA/Po 877/12

SENTENCJA Dnia 6 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 roku, Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A. G. – G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. UZASADNIENIE W dniu [...] listopada 2011r. Prezydent Miasta [...] decyzją o nr [...] skierował S. R. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Podstawą skierowania było uzyskanie informacji o zastrzeżeniach o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Decyzję wydano w oparciu o art.122 ust.1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r- Prawo o ruchu drogowym. W toku postępowania ustalono, iż S. R. przebywał w Neurorehabilitacyjnym Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] od 1 do 10 października 2011 roku z rozpoznaniem choroby podstawowej I-69 tj. następstwo chorób naczyniowych mózgu oraz F-06 tj. inne zaburzenia psychiczne spowodowane uszkodzeniem lub dysfunkcją mózgu i chorobę somatyczną. W toku postępowania do akt załączono orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 29.12.2008r., z którego wynika, iż S. R. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2012r, wynik badania radiologicznego oraz orzeczenie z dnia 14 listopada 2005r. Wojewódzkiego Zespołu ds. orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, iż S. R. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i ma on charakter trwały. W dniu 12 grudnia 2011 roku S. R. złożył do akt oświadczenie, iż nie podda się badaniom lekarskim, gdyż nie choruje na takie choroby, które uniemożliwiają mu prowadzenie auta. W odwołaniu od decyzji o skierowaniu na badania podniósł, iż wydana ona została wyłącznie na podstawie donosu właściciela Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, który ponadto nie posiada uprawnień do formułowania wniosków o stanie zdrowia pacjentów. Podkreślił, iż prawo jazdy posiada od roku 1968, ponadto był ratownikiem wodnym i działał w wodnym pogotowiu ratunkowym, uratował życie kilkunastu ludziom. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż skierowanie S. R. na badania lekarskie jest skutkiem wątpliwości co do jego stanu zdrowia, przy czym podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest jedynie prawdopodobieństwo, a nie pewność, że dana osoba faktycznie wykazuje zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem. Dalej organ wywodził, iż załączona dokumentacja wskazuje na prawdopodobieństwo wystąpienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia Skarżącego. Podkreślono, iż samo skierowanie na badania nie oznacza cofnięcia uprawnień, ale służy wyjaśnieniu zgłoszonych zastrzeżeń oraz zapewnieniu bezpieczeństwa zainteresowanemu i innym uczestnikom ruchu drogowego. S. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze powielił większość argumentów podniesionych w odwołaniu zwłaszcza dotyczących działań urzędników oraz lekarzy, dodatkowo podniósł, iż oprócz działalności w ratownictwie wodnym działa także w ratownictwie drogowym i wozi w samochodzie sprzęt do restytucji. Kierowanie na przymusowe i płatne badania lekarskie jest sprzeczne z przepisami unijnymi. Na rozprawie w dniu 6.XI.2012r. pełnomocnik Skarżącego podkreśliła, iż organ nie zwrócił się do żadnego kompetentnego organu o dokumentację lekarską pozwalającą ocenić stan zdrowia Skarżącego, a jedynie poprzestał na piśmie z Ośrodka Neurorehabilitacyjnego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.134 §1 i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 ,poz.270). Przepis art.122 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 Nr 108 ,poz.908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzeniu istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Wbrew twierdzeniom Skarżącego – organy nie przeprowadzają postępowania dowodowego w celu ustalenia czy u Skarżącego rzeczywiście występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Organy nie mają nawet takich kompetencji z uwagi na brak wiedzy specjalistycznej w tym zakresie; mają tylko kompetencje do kierowania danej osoby na właściwe badania. W żaden sposób ani Sąd, ani organy nie kwestionowały faktu dotychczasowej działalności Skarżącego w dziedzinie ratownictwa wodnego i drogowego, niemniej celem skierowania na badanie jest jedynie potwierdzenie bądź wykluczenia faktu sprawności kierującego pojazdem. Oczywiście nie wystarczą same wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie i tym samym nie gwarantuje one bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Organy brały pod uwagę nie tylko kwestionowaną przez Skarżącego i informację z Zakładu Neurorehabilitacyjnego w [...], ale także inne dokumenty, jak orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 29 grudnia 2008 roku. Żaden przepis nie nakłada obowiązku uzyskiwania informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia wyłącznie od lekarza, mogą to być też inne podmioty. Podkreślić jednak należy, iż Skarżący oprócz kwestionowania kompetencji dyrektora Zakładu w [...] oraz okoliczności opuszczenia tego Zakładu – nie przeczył, iż treść pisma zawiera błędne informacje, nie zakwestionował ani wskazanych w tym piśmie chorób, ani nie wykazał, iż nie cierpi na powyższe zaburzenia. Nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałoby, iż treść pisma odnośnie stwierdzonych u niego chorób, czy też określających je jednostek jest błędna. Wręcz przeciwnie - sam w piśmie do Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 17 października 2011, a więc tydzień po opuszczeniu Zakładu pisze, iż przeprasza za pismo, ale po przebytym 6 lat temu udarze mózgu następuje proces rozmiękania mózgu. Nie ma więc sporu co do faktu istnienia zaburzeń, a jedynie co do sposobu ich ujawnienia i związanych z tym konsekwencji dla Skarżącego. S. R. zapoznawał się z aktami sprawy w dniu 12 grudnia 2011, złożył wówczas oświadczenie, iż nie podda się badaniom, a jednocześnie stwierdził, iż nie choruje na takie schorzenia, które uniemożliwiają prowadzenie auta. Nie podał jednakże – na jakie choruje, ani nie zakwestionował schorzeń wskazanych w piśmie z dnia 12 listopada 2011r. Polemika co do istnienia, czy też przebiegu schorzenia oraz jego wpływu na możliwości prowadzenia auta nie mogą być rozpoznawane w przedmiotowym postępowaniu. Dopiero bowiem badanie lekarskie ma przesądzić, czy dana osoba może kierować pojazdem czy też istnieją ku temu przeciwwskazania. Starosta ma obowiązek zareagować decyzją, gdy wystąpi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Uzyskanie informacji nasuwającej zastrzeżenia obliguje właściwy organ do wydania orzeczenia o skierowaniu na badania, ale rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie przesądza o uprawnieniach do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oparta jest na dostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym, a okoliczności faktyczne z niego wynikające wypełniały dyspozycję § 2 ust.5 rozporządzenia Ministra Zdrowia stanowiącego uszczegółowienie art.122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza ,iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie art.122 ust.1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Warto w tym miejscu dodatkowo zauważyć ,iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z duża dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podnosił też, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo, tak jak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (patrz NSA z dnia 24.XI.2010, I OSK 167/10,Lex 74522). Reasumując – uznać należy, iż skoro zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i przy jej wydaniu organ nie dopuścił się naruszenia przepisów w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podst. art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 tejże ustawy.