II OW 75/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Katowice z dnia 15 lipca 2008r. o rozstrzygnięcie sporu o kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Katowice i Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany ukształtowania działek przez nawiezienie ziemi postanawia: wniosek oddalić UZASADNIENIE Prezydent Miasta Katowice wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Katowicach w sprawie wszczętej pismem M. K. z dnia [...] maja 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach dotyczącym żądania podjęcia interwencji w stosunku do właścicieli sąsiednich nieruchomości przy ul. [...] oraz ul. [...] (dz. nr [...] i dz. nr [...]) w K., którzy bez stosownych zezwoleń zmienili ukształtowanie swoich działek. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że na terenach działek sąsiednich nr [...] oraz nr [...] wykonano samowolnie budowle ziemne (zasypanie doliny, stawu, fragmentu rowu granicznego oraz odbudowa fragmentu rowu granicznego), które są objęte wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest organem administracji rządowej pierwszej instancji w sprawach nadzoru budowlanego, a zatem jako organ właściwy w tej sprawie należy wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach podniósł, że nawiezienie gliny i ziemi nie stanowi wykonania budowli ziemnej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, albowiem stosownie do przepisu art. 3 pkt 3 tego Prawa, budowla ziemna jest to "budowla o określonym przeznaczeniu gospodarczym lub technicznym, której podstawowym tworzywem jest odpowiednio uformowany grunt budowlany". Natomiast nadsypywany teren nie stanowi doliny, tylko naturalne obniżenie terenu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowe znaczenie dla wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego do załatwienia sprawy ma poczynienie przez organy administracji ustaleń co do tego, co jest przedmiotem sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dopiero jednoznaczne wyjaśnienie i ustalenie przez organ przedmiotu sprawy objętej podaniem strony, może być podstawą oceny, że organ, do którego wniesiono podanie nie jest właściwy do załatwienia określonej sprawy z zakresu administracji publicznej, a wobec tego są podstawy do przekazania takiej sprawy innemu organowi, a następnie, w przypadku gdy ten organ uzna się za niewłaściwy, wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu. Obowiązek dokonania tych wszystkich ustaleń spoczywa zarówno na organie administracji publicznej, do którego strona wniosła pismo o załatwienie określonej sprawy, jak i na organie, do którego przekazano pismo i który występuje z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46). W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. przekazał Prezydentowi Miasta Katowice pismo M. K. z dnia [...] maja 2008 r. dotyczące żądania podjęcia interwencji w stosunku do właścicieli sąsiednich nieruchomości przy ul. [...] oraz ul. [...] (dz. nr [...] i dz. nr [...]) w K., którzy, zdaniem wnoszącego podanie, bez stosownych zezwoleń zmienili ukształtowanie swoich działek poprzez nawiezienie gliny i ziemi, zakłócając tym samym naturalny odpływ wody z działki M. K.. Jednocześnie zniszczone zostały zarośla oraz krzewy, które były naturalną siedzibą zwierząt i ptactwa wodnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wskazał, że sprawy "nawożenia terenu działek materiałem obcym, likwidacji naturalnego wododziału i rozlewiska wodnego, zniszczenia zarośli oraz krzewów na działkach" regulowane są ustawami związanymi z ochroną przyrody i środowiska, należącymi do właściwości Prezydent Miasta Katowice. Występując z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta Katowice podniósł, że na terenach działek nr [...] oraz nr [...] wykonano samowolnie budowle ziemne (zasypanie doliny, stawu, fragmentu rowu granicznego oraz odbudowa fragmentu rowu granicznego), które są objęte wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, co jest przedmiotem sprawy. W podaniu M. K. można doszukać się zarówno żądania wszczęcia postępowania z uwagi na zmianę ukształtowania działek nr [...] oraz [...] i likwidację naturalnego wododziału i rozlewiska wodnego, jak i ze względu na zniszczenie zarośli i krzewów, będących naturalną siedzibą zwierząt i ptactwa wodnego. Organy w istocie nie wyjaśniły, jakie roboty zostały wykonane na działkach nr [...] i [...], ani co jest przedmiotem sprawy. Wprawdzie we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta Katowice wskazał, że w dniu [...] czerwca 2008 r. została przeprowadzona wizja lokalna w rejonie ul. [...], jednak w aktach sprawy brak jest protokołu z tej wizji lokalnej. Oznacza to, że przed wystąpieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego, Prezydent Miasta Katowice, któremu sprawa została przekazana ostatecznym postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., powinien wpierw ustalić jednoznacznie przedmiot sprawy, w szczególności wyjaśnić, czego domaga się M. K. oraz czy są to zadania, które mogą być rozpoznane jako jedna sprawa, czy też dotyczą różnych spraw, których załatwienie należy do różnych organów. Dopiero po takim wyjaśnieniu można określić organ właściwy do jej rozpoznania. Należy bowiem podkreślić, że Sąd nie może dokonywać własnych ustaleń faktycznych, co do okoliczności, których wyjaśnienie należy do organu administracji. Z tych względów, skoro nie zostało wystarczająco wyjaśnione, co jest przedmiotem sprawy, wniosek o rozstrzygnięcie sporu nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Ponadto należy wskazać, że jeżeli strona zwraca się do określonego organu z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego i z treści pisma strony wynika, iż w określonym zakresie organ ten jest właściwy do załatwienia sprawy, to organ w tym zakresie powinien prowadzić i rozstrzygnąć sprawę. Stosownie do treści art. 66 § 1 K.p.a., jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Zawiadomienie takie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, iż Prezydent Miasta Katowice w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy przedmiotem żądania jest tylko sprawa objęta jego właściwością i w tej sprawie powinien prowadzić postępowanie. Natomiast w zakresie w jakim podanie M. K. może dotyczyć innych spraw podlegających załatwieniu przez inny organ, Prezydent Miasta Katowice powinien zawiadomić wnoszącego podanie, że w tych sprawach należy wnieść odrębne podanie do właściwego organu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.