II SAB/Bk 96/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania kopii akt postępowania o potwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] stycznia 2022 r. K. K.wystąpił do Prezesa Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. Sp.zo.o. o wydanie, na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce, stosownie do art. 691 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020, poz. 1740 ze zm., dalej jako: "k.c."). Pismem z [...] marca 2022 r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ponaglenie w sprawie wydania kopii akt postępowania potwierdzających wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce. W dniu 14 września 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S., w której zarzucił brak przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S., stosownie do art. 37 § 4 k.p.a., ponaglenia z [...] marca 2022 r. w sprawie załatwienia jego wniosku z [...]stycznia 2022 r. Zdaniem skarżącego sprawa powinna być rozstrzygnięta albo wydaniem przez organ uwierzytelnionych odpisów, albo postanowienia odmownego stosownie do art. 74 § 2 k.p.a. Ponadto zarzucił organowi uchybienie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako że sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz jest sprawą z zakresu prawa cywilnego pomiędzy toczącymi spór prawny przed sądem powszechnym- skarżącym oraz Zarządem Budynków Mieszkalnych w S. Sp.zo.o. o wejście w prawa najmu mieszkania po zmarłej matce. W razie braku uznania przez sąd, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, Prezydent Miasta S.wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu bowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jak: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została złożona na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie skarżącego w stosunek najmu po zmarłej matce, stosownie do art. 691 k.c. Należy wskazać, że co do zasady, kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787, ze zm.) poddane są instrumentom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610, z późn. zm.), która jeszcze pełniej realizuje powyższą zasadę. Zgodnie z art. 691 § 1 i 2 k.c., w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Zagadnienie to nie odnosi się zatem do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia albo chwili śmierci najemcy poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 885/10). Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że również przedmiot sprawy objętej skargą, tj. wydanie kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie skarżącego w stosunek najmu po zmarłej matce na podstawie art. 691 k.c. nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz jest sprawą z zakresu prawa cywilnego. Administracyjny charakter posiada jedynie, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08), uchwała organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Reasumując, w ocenie sądu, przedmiotowa skarga nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Uznając zatem, że skarga do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie jest dopuszczalna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.