I OSK 660/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D., J. D., K. O. i M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 416/19 w sprawie ze skargi A. D., J. D., K. O. i M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa mienia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 23 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 416/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. D., J. D., K. O. i M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa mienia. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących do Sądu I instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2b i ust. 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770, ze zm.), przez jego błędne zastosowanie, podczas gdy ze stanu faktycznego wynika, że doszło do zawarcia umowy sprzedaży, a skuteczność umowy sprzedaży nie jest zależna od jej ujawnienia w księdze wieczystej, nie było zatem podstaw do zastosowania ww. przepisu. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) - dalej ppsa, w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów II instancji, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono, czy faktycznie zaniechano prawa pierwokupu, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniu skarżącemu w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżących oraz błędnie uznano, że istnieje możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 9 ust. 2b i ust. 2i ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niewystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku. Skarżący kasacyjnie wywodzą swoje prawa do nieruchomości z dwóch umów sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zawartych w formie aktu notarialnego w dniu [...] marca 1994 r. Rep. [...] Nr [...] i Nr [...]. Pomimo zawartych umów skarżący kasacyjnie nie zostali jednak ujawnieni w księdze wieczystej, jako użytkownicy wieczyści przedmiotowych nieruchomości. W szczególności, w księdze wieczystej prowadzonej dla tych nieruchomości w dniu [...] stycznia 2016 r. nadal figurował, jako użytkownik wieczysty, podmiot wskazany w powołanych wyżej umowach, jako zbywca. Tymczasem, według art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) – o treści obowiązującej w dniu zawarcia powołanych wyżej umów, tj. w dniu 8 marca 1994 r., sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność gminy wymaga zawarcia umowy. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu do księgi wieczystej. Również w art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r., wskazano, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Z cytowanych treści przepisów prawa wynika, że do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego już w 1994 r. aż do dzisiejszego dnia, wymagane jest nie tylko zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, ale także wpisanie nabywców z takiej umowy do księgi wieczystej. W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie nie zostali wpisani do księgi wieczystej, co w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów prawa oznacza niespełnienie jednego z dwóch ustawowo wymaganych warunków przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na ich rzecz. W skardze kasacyjnej nie wykazano natomiast, z jakiej podstawy prawnej wynika niestosowanie cytowanego wyżej art. 19 i art. 27 do zawartych przez skarżących kasacyjnie umów w dniu [...] marca 1994 r. Skoro skarżący kasacyjnie nie wykazali przysługiwania im tytułu prawno-rzeczowego do nieruchomości objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2018 r., nr [...], to nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do skutecznego kwestionowania tej decyzji. Z tego względu zarzuty kasacyjnie nie mogły być uwzględnione. Skoro zaś w dniu [...] grudnia 2015 r. oraz w dniu [...] stycznia 2016 r. przedmiotowe nieruchomości – według wpisów w księdze wieczystej – stanowiły przedmiot użytkowania wieczystego podmiotu wskazanego w umowach z dnia [...] marca 1994 r., jako zbywca, to prawidłowo organy administracji obu instancji uznały, że nieruchomości te stanowiły majątek tego podmiotu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.