II GZ 399/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy Skarżysko-Kamienna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 412/21 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi Gminy Skarżysko-Kamienna na uchwałę Rady Powiatu Skarżyskiego z dnia 27 maja 2021 r., nr 233/XXXIII/2021 w przedmiocie pozbawienia dróg kategorii dróg powiatowych postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 16 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 412/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Gminy Skarżysko-Kamienna na uchwałę Rady Powiatu Skarżyskiego z 27 maja 2021 r. w przedmiocie pozbawienia dróg kategorii dróg powiatowych. W punkcie drugim postanowienia WSA zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Gmina Skarżysko-Kamienna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. uchwałę Rady Powiatu Skarżyskiego z 27 maja 2021 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I WSA w Kielcach z 13 lipca 2021 r. skarżąca gmina została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru REGON, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono stronie w dniu 19 lipca 2021 r., wobec czego 7-dniowy termin do wykonania wezwania upływał z dniem 26 lipca 2021 r. WSA wskazał na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że pomimo wezwania brak formalny skargi nie został usunięty w wyznaczonym terminie, co stanowiło podstawę jej odrzucenia na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA złożyła skarżąca gmina, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 58 § 1 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona uchybiła terminowi do uzupełnienia danych identyfikujących bez swojej winy. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że ponowna analiza wezwania Sądu ujawniła, iż w korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach otrzymanej w dniu 19.07.2021 r. przez skarżącą, znajdowały się: 1) Doręczenie odpisu zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu - 14.07.2021 r.; 2) Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 13.07.2021 r.; 3) Wezwanie + odpowiedź na skargę z dnia ł4.07.2021 r. odwołujące się do zarządzenia z dnia 13.07.2021 r.; 4) Odpowiedź na skargę. Skarżąca stwierdziła, że do korespondencji nie zostało jednak dołączone zarządzenie z dnia 13.07.2021 r. w przedmiocie wezwania do uzupełniania przez nią numeru REGON, zaś samo wezwanie zostało wydrukowane w sposób mogący wprowadzić stronę w błąd co do jego realizacji, z uwagi na pozostawienie pustego pola poniżej punktu 1 pisma, nie wskazując przedmiotu uzupełnienia. Skarżąca wskazała, że mogło umknąć jej uwadze powyższe, także z uwagi na fakt wyglądu wizualnego treści wezwania oraz braku zarządzenia z dnia 13.07.2021 r. w przedmiocie wezwania do usunięcia takiego braku. Podkreśliła przy tym, że w niniejszym postępowaniu nie jest i nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zatem odpada dodatkowo przesłanka należytej staranności i prawidłowego działania jakiego można wymagać od profesjonalisty. Zdaniem strony, wykładnia wynikająca wprost z brzmienia art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uwzględniająca oparty na całości systemu prawa istniejący stan rzeczy, pozostaje koherentna z celem wprowadzenia identyfikacji strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym z zastosowaniem numeru identyfikacyjnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że o ile problemy identyfikacyjne mogą dotyczyć osób fizycznych, to jednak identyfikacja Gminy Skarżysko-Kamienna nie może powodować wątpliwości co do tożsamości strony i stać się przyczyną "pomylenia" jej z innym podmiotem posiadającym zdolność sądową. Skarżąca podkreśliła, że art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi jedną z gwarancji prawa do sądu, gdyż przesądza ona, że jedynie braki formalne skargi uniemożliwiające prowadzenie przez sąd postępowania mogą stanowić podstawę jej odrzucenia, w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie. W ocenie gminy, WSA znajduje się w posiadaniu z urzędu danych identyfikacyjnych skarżącą, zaś jej identyfikacja nie może budzić najmniejszych wątpliwości i ograniczać prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała zatem wątpliwość co do tożsamości strony. Konkludując skarżąca wskazała, że odrzucenie skargi wyłącznie z powodu niepodania numeru REGON bez winy i świadomości strony bezzasadnie zamknęło jej drogę do sądu. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma procesowego powinny zaś cechować jasność i zrozumiałość, a jego treść powinna być jednoznaczna. Nieprecyzyjność wezwania nie może rodzić ujemnych dla strony skutków procesowych, a wezwanie takie nie może powodować odrzucenia środka procesowego wskutek jego niewykonania. Zarządzenie powinno być precyzyjne i jasne, nie może natomiast być dwuznaczne i powodujące wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie brak zarządzenia oraz forma wezwania mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do ich realizacji i wpłynąć na dalszy skutek jakim było odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Wymóg ten został wprowadzony w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 934 ze zm.) i wszedł w życie 31 maja 2019 r. (art. 8 tej ustawy). W niniejszej sprawie Gmina Skarżysko-Kamienna złożyła skargę 21 czerwca 2021 r., była zatem zobowiązana do zawarcia w niej wymienionych w cytowanym przepisie informacji. Bezspornym jest, że tego wymogu nie spełniła. Wobec tego zasadnie Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarządzeniem z dnia 13 lipca 2021 r. wezwała Gminę do usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie numeru REGON w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierającą powyższe wezwanie została prawidłowo doręczona 19 lipca 2021 r., co również nie jest kwestionowane. Przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi, zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może odnieść zamierzonego skutku argument, że niewskazanie numeru REGON skarżącej gminy nie uniemożliwia nadania skardze biegu, ponieważ jest to informacja znana Sądowi, a gmina jest podmiotem, którego identyfikacja nie może powodować wątpliwości. Podkreślić należy, że strona ma obowiązek podania swojego numeru indentyfikacyjnego (PESEL, KRS, REGON lub NIP) przy pierwszej czynności w danym postępowaniu przed sądem. Wynika to wprost z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ) i c) p.p.s.a. Nie można uznać, że sąd powinien we własnym zakresie weryfikować te numery. W szczególności taki obowiązek sądu nie wynika z żadnego przepisu p.p.s.a. Brak też jednoznacznego przepisu prawa, który zwalniałby gminę z tego obowiązku. Nie można w tej sytuacji mówić o nadmiernym formalizmie. Skarżąca gmina nie podała w skardze swojego numeru identyfikacyjnego. Swojego numeru REGON nie podała również po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego, które jest instytucją prawną pozwalającą na nadanie skardze biegu w przypadku pierwotnej nieznajomości prawa bądź innego niedopatrzenia skarżącego. W takiej sytuacji musi ponieść konsekwencje procesowe swojego zaniedbania (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II OZ 798/19). Na marginesie już tylko należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej, iż wezwanie do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego skargi było nieprecyzyjne i niejasne. Niezależnie bowiem od formy wizualnej otrzymanego wezwania, pismo to zawierało wszystkie istotne elementy oraz w sposób precyzyjny określało jakiego rodzaju brak formalny winien zostać uzupełniony we wskazanym przez WSA terminie. Na stronie drugiej wezwania przesłanego do strony w sposób wyraźny zostało wskazane, iż Sąd I instancji wzywa do usunięcia braku formalnego skargi przez: a) podanie numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru identyfikacji podatkowej strony skarżącej. Niniejsze wezwanie, wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie, zostało również obwarowane stosownym i zgodnym z przepisami ustawy p.p.s.a. rygorem na wypadek niezastosowania się do sądowego wezwania. Pomimo, iż wskazanie jakiego rodzaju brak formalny powinien zostać uzupełniony zostało umieszczone na drugiej stronie pisma, nie można twierdzić – jak czyni to strona skarżąca – iż wezwanie to było nieprecyzyjne i niekompletne. W tej sytuacji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.