III SA/Wa 116/20

SENTENCJA Dnia 28 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1343/18 w sprawie ze skargi W. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/WA 1343/18 oddalił skargę W. L. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji. Skarżący w treści zażalenia z dnia 18 grudnia 2019 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2019 r. Powołał się na art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z uchybieniami procesowymi, mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy, a także art. 273 ww. ustawy w zw. z pozbawieniem go uczestnictwa w postępowaniu, tj. uchybienie procesowe, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 23 marca 2020 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, poprzez: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia; wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi; sprecyzowanie i uzasadnienie podstawy wznowienia postępowania sądowego, w szczególności wyjaśnienie, na czym polega w ocenie Skarżącego naruszenie przez Sąd działający w sprawie III SA/Wa 1343/18 art. 271 i 273 P.p.s.a. w zw. z art. 90, art. 91 § 2 i 3 oraz art. 106 § 3 P.p.s.a., odnosząc powyższe przepisy do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy III SA/Wa 1343/18, przemawiających za jedną z przesłanek określonych w art. 271 i 273 P.p.s.a., tj. wskazanie, czy podstawę wznowienia postępowania sądowego stanowi art. 271 pkt 1 czy 271 pkt 2 P.p.s.a., czy oba punkty tego przepisu oraz uzasadnienie tak sprecyzowanej podstawy wznowienia w nawiązaniu do sprawy III SA/Wa 1343/18; wskazanie konkretnego przepisu stanowiącego podstawę wznowienia z art. 273 P.p.s.a. i jej uzasadnienie; wyjaśnienie w jaki sposób została naruszona zasada jawności posiedzeń sądowych (art. 90 P.p.s.a.); wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do naruszenia przepisów dotyczących zawiadamiania stron o terminie posiedzenia jawnego (art. 91 § 2 i 3 P.p.s.a.); dowody uzupełniające z jakich dokumentów Sąd z urzędu lub na wniosek stron powinien przeprowadzić (art. 106 § 2 P.p.s.a.); zawarcie żądania o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia, a także dołączenie jednego odpisu zażalenia z 18 grudnia 2019 r. zawierającego wniosek o wznowienie postępowania sądowego w sprawie III SA/Wa 1343/18 wraz z odpisem pisma uzupełniającego braki formalne skargi zgodnie z wezwaniem. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 21 lipca 2020 r. Skarżący pismem z dnia 27 lipca 2020 r. wskazał, że zaskarżone orzeczenie to wyrok z 8 kwietnia 2019 r. o sygn. akt III SA/Wa 1343/18. W jego ocenie okolicznością w sprawie zachowania terminu jest wydanie zarządzenia WSA w Warszawie o sygn. akt III SPP/Wa 453/19 oraz fakt, że nie miało miejsce jakiekolwiek posiedzenie na którym wydano wyrok w dniu 8 kwietnia 2019 r. albowiem miały miejsce liczne uchybienia procesowe i zupełny brak uwzględnienia interesu prawnego Skarżącego poprzez pominięcie istotnych okoliczności nakreślonych w uzasadnieniu skargi z powodu deliktów organu oraz obraza art. 90, art. 91 § 2 i 3 oraz art. 106 § 3 P.p.s.a. Jako podstawę wznowienia Skarżący wskazał art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 54 § 2 P.p.s.a., a dowodem jest zatajony dokument Urzędu [...] W. Urzędu Dzielnicy [...] o informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z 2008 r. (druk o nr IN-06), który został sporządzony przez Skarżącego bez wezwania organu oraz nie dołączenie wniosków i odwołań na temat umorzenia należności w zw. z zaistnieniem art. 122a i art. 122c k.p.c. Dalej Skarżący wskazał, że na zasadzie art. 106 § 5 P.p.s.a. miała miejsce nieważność postępowania. Dodatkowo Skarżący podkreślił, że co do zasady posiedzenia są jawne w myśl art. 90 § 1 P.p.s.a., w związku z powyższym wniósł o uchylenie orzeczenia wydanego z naruszeniem art. 54 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. skarga podlega odrzuceniu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów "nadzwyczajnych", ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie jest to "zwykły" środek odwoławczy (zaskarżenia), zaś przesłanki wznowienia postępowania sądowego zostały sformułowane w sposób odmienny od przesłanek skargi kasacyjnej. Przepisy działu VII P.p.s.a. - ściśle określają przypadki, na podstawie których może być oparte żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania określone są w art. 271, art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 P.p.s.a.) oraz - jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.). Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 P.p.s.a.). Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), a ponadto, jak w niniejszej sprawie, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 P.p.s.a.). Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 P.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 P.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie Strony. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 - art. 273 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym i precyzyjnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677). Zgodnie z art. 277 P.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z przywołanych regulacji wynika, że sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Badanie, o którym mowa w art. 280, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze (por. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 280 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, program Lex). Z przedstawionych przez Skarżącego okoliczności nie wynika wprost zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienia postępowania z art. 277 P.p.s.a. Skarżący powołuje się na okoliczność wydania zarządzenia WSA w Warszawie o sygn. akt III SPP/Wa 453/19 bez wskazania konkretnej daty i czego to zarządzenie dotyczy. Należy wskazać, że postępowanie o sygn. akt III SPP/Wa 453/19 dotyczyło kwestii przyznania prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i wydanie uzasadnienia wyroku z 8 kwietnia 2019 r. Nie można uznać również za taką okoliczność negowanie przez Skarżącego odbycia się rozprawy po której wydano wyrok w dniu 8 kwietnia 2019 r. ze względu na uchybienia procesowe i zupełny brak uwzględnienia interesu prawnego Skarżącego poprzez pominięcie istotnych okoliczności wskazanych przez Stronę w treści skargi. W niniejszej sprawie Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania sądowego wskazał art. 271 oraz art. 273 P.p.s.a. w związku z pozbawieniem Skarżącego uczestnictwa w postępowaniu poprzez popełnione uchybienia procesowe mogące mieć na wynik sprawy. Skarżący w pismach z 16 września 2019 r., 21 listopada 2019 r. i 2 grudnia 2019 r. wskazywał na uchybienia procesowe sądu na okoliczność błędnego odrzucania sprzeciwów i zażaleń wniesionych po terminie w zw. z zastosowaniem fikcji doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniają wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem, bowiem po stronie Sądu nie doszło do naruszeń postępowania procesowego. Do powyższych okoliczności nie może znaleźć zastosowanie art. 271 pkt 2 P.p.s.a., bowiem fakt, że nie rozpoznano środków procesowych Skarżącego w sposób merytoryczny ze względu na uchybienia procesowe Skarżącego w sposób jednoznaczny wskazuje, że nie doszło do sytuacji, że Skarżący nie był należycie reprezentowany lub na wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania. Zdaniem Sądu Skarżący nie wykazał również, by w sprawie zaszły takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W szczególności, takim dowodem nie jest dokument Urzędu [...] W. Dzielnicy [...] o informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z 2008 r. (druk IN-06), który został sporządzony przez Skarżącego bez wezwania organu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że nawet jeśliby przyjąć, że powołane okoliczności odpowiadają dyspozycji art. 273 § 2 P.p.s.a. wskazującego, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, to Skarżący nie sprecyzował jednak, czy owe nowe okoliczności i dowody stały się mu znane dopiero po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i tym samym, czy powołanie się na nie lub skorzystanie z nich było niemożliwe na wcześniejszym etapie postępowania. Podkreślenia wymaga, że jeżeli wykryta okoliczność faktyczna lub środek dowodowy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to powinny być wykorzystane w tym właśnie postępowaniu. Wówczas dotknięta taką wadą ostateczna decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia postępowania podatkowego, bez konieczności wcześniejszej zmiany, bądź uchylenia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzje (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 137/86, ONSA 1986, Nr 1, poz. 29 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, OSPiKA 1987 r., Nr 4, poz. 82). Skarżący podważając trafność ustaleń stanu faktycznego w sprawie przez organy administracji nie odniósł swej argumentacji do wystąpienia podstawy wznowienia postępowania sądowego. Z powyższego wynika, że wskazane przez Skarżącego w podstawie wznowienia postępowania sądowego okoliczności nie odpowiadają hipotezie przepisów art. 270, art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 P.p.s.a., a tym samym skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 276 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 6