I SA/Wa 1660/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.F. na decyzję Prezydenta [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.03.2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 273/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6.000 (sześciu tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. UZASADNIENIE Pismem z [...] czerwca 2020 r. M. F. (dalej jako: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 273/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako organ/Prezydent) do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wskazał, że Prezydent nie udzielił odpowiedzi na kierowane do niego wezwania i nie wykonał powołanego wyroku mimo iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął oraz pomimo tego, że wyrokiem z 30 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1374/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny ukarał go już grzywną w kwocie 3000 złotych i stwierdził, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego skarżący wniósł o ponowne stwierdzenie, że Prezydent [...] rażąco naruszył prawo oraz o ukaranie go grzywną w maksymalnej wysokości dopuszczonej przez prawo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie w niniejszej sprawie nadal się toczy, a pełnomocnik skarżącego został poinformowany o stanie sprawy przy piśmie z [...] lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 273/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu [...] lipca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] września 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, pomimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zaś organ w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 16 października 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że prezydent został już poprzednio ukarany grzywną, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości sześciu tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Za takim stanowiskiem przemawia długość trwającego postępowania, które zostało zainicjowane ponad dziesięć lat temu, okoliczność, że jest to drugi z kolei wyrok wymierzający grzywnę za niewykonanie wyroku z 25 marca 2015 r. a także fakt, że organ nadal nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia sprawy. Odpis poprzedniego prawomocnego wyroku wymierzającego grzywnę organ otrzymał [...] marca 2019 r. Jedynymi odnotowanymi czynnościami organu po tej dacie, jest wystąpienie do stron postępowania o dostarczenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] marca 1976 r. – co nastąpiło przy piśmie z [...] czerwca 2019 r., wystąpienie do Wojskowego Biura Historycznego o przesłanie zdjęć lotniczych – przy piśmie z [...] lutego 2020 r. oraz do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie wymienionych dokumentów – przy piśmie z [...] lipca 2020 r. Pismem z [...] lutego 2020 r. organ zawiadomił strony, że sprawa zostanie rozstrzygnięta do [...] maja 2020 r., zaś kolejnym pismem z [...] lipca 2020 r. jako termin załatwienia sprawy wskazano [...] października 2020 r. Terminy te nie zostały dotrzymane. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Wyrok uwzględnia art. art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 poz. 875).