II SAB/Kr 206/22

SENTENCJA Dnia 22 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. W. na bezczynność Wójta Gminy Radziemice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Wójt Gminy Radziemice dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Radziemice nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy Radziemice na rzecz C. W. kwotę 597 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE C. W. pismem z dnia 3 sierpnia 2022r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy R. w zakresie wniosku z dnia 18 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej co do działalności organów samorządu w latach 2016 - 2022 roku, w szczególności dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków, informacji dotyczących zabytków nieruchomych, historycznych układów urbanistycznych lub ruralistycznych, zabytków archeologicznych, Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami, wydatków związanych ze sporządzonym programem opieki nad zabytkami, sprawozdania z realizacji Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami, informacji co do finansowania ochrony zabytków w gminie, o gminnym programie rewitalizacji, o lokalnym programie rewitalizacji. W uzasadnieniu skargi podano, iż w terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP"), organ nie udostępnił informacji, o którą wnioskowano. Wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ponieważ organ rozpatrzył wniosek w dniu 6 września 2022 r. udzielając wnioskowanych informacji. Organ podał, iż wniosek został skierowany do w okresie urlopowym. Nadto występują istotne braki kadrowe w Urzędzie Gminy, co przy 16 pracownikach w całym Urzędzie implikuje trudnościami w bieżącej pracy. Wniosek został skierowany na skrzynkę Urzędu i trafił do spamu, pracownik który w tym czasie obsługiwał sekretariat (osoba odbywała staż w ramach programu z Urzędu Pracy) nie dokonała weryfikacji i sprawdzenia skrzynki w tym zakresie. Dopiero w momencie otrzymania skargi do WSA dokonano ponownej weryfikacji i tym samym udzielono odpowiedzi na wniosek. Jednocześnie organ szczegółowo w piśmie skierowanym do strony wyjaśnił powody zaistniałe opóźnienia a także przeprosił skarżącą. Skarżąca w odpowiedzi wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego i ponowiła wniosek o zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność skarżonego organu w zakresie wniosku z 18 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej co do działalności organów samorządu w latach 2016 - 2022 roku. W kontrolowanej sprawie nie było kwestionowane, że organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, oraz iż żądanie takiej informacji dotyczy. Nadto żądaną informację organ po wniesieniu skargi do Sądu udzielił stronie skarżącej. Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności. Sam organ również stwierdził, iż z powodu okresu urlopowego i braków kadrowych, omyłkowo trafił do spamu, a pracownik przebywający jedynie na stażu nie dokonał weryfikacji i sprawdzenia skrzynki w tym zakresie. Informacji nie udzielono zatem w wymaganym terminie, lecz dopiero po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność w tym względzie. Jednocześnie jak wynika z akt sprawy, czego skarżąca nie kwestionowała, po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi zawierającej żądane dane. Z powyższego wynika także w ocenie Sądu, iż skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji było wyjątkowo czasochłonne. Z uwagi na to w ocenie Sądu, organ zaniechał wypełnienia obowiązku udzielenia informacji i nie zachował ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności. Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano organ udzielił informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Organowi nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na niezbyt długi okres, który upłynął od złożenia wniosku do udzielenia informacji, nadto wystarczająco usprawiedliwiające są okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę, wskazujące, że brak udzielenia informacji publicznej nie zbył zamierzony przez organ. Z okoliczności tych wynika, iż organ nie zlekceważył skarżącej, a dopiero po wniesieniu skargi, zorientował się o pomyłce. W ocenie Sądu z wyżej wskazanych względów nie zachodzą podstawy do nałożenia na organ grzywny. Grzywna pełni funkcję prewencyjno-represyjną względem organu, stąd w zaistniałych okolicznościach niezbyt długiego okresu, który upłynął od złożenia wniosku do udzielenia informacji, oraz błędu organu, nie można uznać, aby należało szczególnie dyscyplinować organ. Zwłoka organu nie ma charakteru kwalifikowanego. Stąd orzeczono jak w pkt III wyroku. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącej w wysokości uiszczonego wpisu od skargi tj. 100 zł, oraz kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty od pełnomocnictwa (480 zł plus 17 zł) orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.