VI SA/Wa 723/20
Sądy administracyjne2020-10-05
Sygnatura
VI SA/Wa 723/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-05
Rodzaj
Wyrok WSA w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-RosińskaDorota Dziedzic-ChojnackaPamela Kuraś-Dębecka
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2020 r. sprawy ze skarg W. D. i F. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla punkt drugi zaskarżonej decyzji w części dotyczącej usług z klasy 35; 2. oddala skargę F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej W. D. 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
UZASADNIENIE
W dniu 30 stycznia 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek W. D. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą S. z siedzibą w S. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAV0N" o numerze [...] udzielonego na rzecz F. sp. z o.o. z siedzibą w K., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas: 5 i 35.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 164 p.w.p. w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p. i art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. Podniósł, iż sporny znak stanowi oznaczenie opisowe, zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych i nie może ono być przedmiotem monopolu jednego przedsiębiorcy. Ponadto zgłoszenie spornego znaku zostało dokonane pomimo, że w dacie zgłoszenia uprawniony zdawał sobie sprawę ze znaczenia określenia FLAVON, faktu jego używania w obrocie przez wielu przedsiębiorców, a także pomimo trwania na terytorium Polski ochrony oznaczeń podobnych, stanowiących względne przeszkody udzielenia prawa ochronnego,
W piśmie z dnia 1 marca 2019 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż określenie FLAVON jest oznaczeniem opisowym, wskazującym na właściwości oznaczanych spornym znakiem towarów,
a mianowicie na fakt, iż produkty te zawierają flawony lub innego rodzaju flawonoidy. Uprawniony stanął na stanowisku, iż istotną okolicznością dla oceny opisowego charakteru słowa FLAVON jest to, że znak ten pisany jest przez literę "V" a nie "W". Uprawniony stwierdził, iż jest ewidentna różnica pomiędzy słowem "flawon" a "flavon". Podniósł, iż wnioskodawca zarzucił opisowy charakter spornego oznaczenia, nie przedstawiając za tym żadnych argumentów, stawiając jedynie znak równości pomiędzy "flawon", "flavon" oraz "jeden z flawonoidów".
Na rozprawie w dniu 5 lipca 2019 r. strony podtrzymały swoje stanowiska
w sprawie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu
na rozprawie w dniu 5 lipca 2019r. sprawy z wniosku W. D. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" o numerze [...], udzielonego na rzecz F.sp. z o.o. z siedzibą w K., na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 3, art. 1291 ust. 1 pkt 4 i art. 1291 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) oraz art 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5, tj.: suplementy żywnościowe; probiotyki; suplementy prebiotyczne; przeciwutleniające suplementy; suplementy ziołowe; mineralne suplementy diety; suplementy dietetyczne i odżywcze; suplementy diety dla niemowląt; białkowe suplementy dla zwierząt; suplementy mineralne do żywności; białkowe suplementy diety; mineralne suplementy odżywcze; suplementy z wapniem; odżywcze suplementy diety; przeciwutleniające suplementy diety; suplementy diety z pszenicy; suplementy diety z cynkiem; suplementy diety zawierające drożdże; suplementy diety zawierające propolis; suplementy diety zawierające glukozę; suplementy diety zawierające białko; suplementy diety zawierające kazeinę; suplementy diety i preparaty dietetyczne; suplementy diety dla ludzi; suplementy ziołowe w płynie; suplementy diety sporządzone głównie z witamin; suplementy diety sporządzone głównie z minerałów; mieszaniny farmaceutyczne; preparaty farmaceutyczne; farmaceutyczne substancje dermatologiczne; preparaty i substancje farmaceutyczne; preparaty farmaceutyczne dla ludzi; dodatki dietetyczne; dietetyczne dodatki do żywności; substancje dietetyczne dla niemowląt; preparaty dietetyczne dla dzieci; dodatki dietetyczne w formie napojów; dodatki dietetyczne do użytku medycznego; w pozostałym zakresie wniosek oddalił oraz przyznał W. D.kwotę w wysokości 4.304,14 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 164 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione na wniosek, w całości lub części, jeżeli nie zostały spełnione warunki, wymagane do uzyskania tego prawa z przyczyn, o których mowa w art. 1291 p.w.p., lub w przypadku istnienia wcześniejszego prawa, o którym mowa w art. 1321 ust. 1-3 p.w.p.
Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Przepis ten wskazuje na konieczność dokonania oceny czy ogół cech danego oznaczenia pozwala odróżnić oznaczony, konkretny towar (usługę) od innych towarów (usług) danego rodzaju pochodzących z innych źródeł. Ocena dostatecznych znamion odróżniających na podstawie przywołanego artykułu musi być dokonywana przy uwzględnieniu towarów i usług, do których oznaczania przeznaczony jest dany znak towarowy. A zatem dystynktywny charakter znaku podlega ocenie w odniesieniu do towarów lub usług, dla których jest lub ma być zarejestrowany. Przepis ten określa, że oznaczenie nie ma dostatecznych znamion odróżniających, jeżeli stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie
o właściwości, jakości, liczbie, przeznaczeniu lub innej cesze towaru.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie istotne zatem było ustalenie czy słowo "FLAVON" posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy
i czy oznaczenie to wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy.
Organ wskazał, że słowo "FLAVON" stanowi nazwę jednego
z flawonoidów, które często stanowią składnik suplementów diety i produktów farmaceutycznych. Wnioskodawca na tę okoliczność przedłożył artykuły z prasy branżowej. W artykule "Flawonoidy w profilaktyce i terapii" zamieszczonym
w publikacji "Terapia i Leki" tom 65, nr 5, 2009, wskazane jest, iż flawony to związki flawonoidowe (apigenina, diosmetyna, luteolina). W artykule tym jest również mowa o tym, iż badania wykazały, że flawonoidy wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwmiażdżycowe, antyagregacyjne, spazmolityczne, moczopędne, detoksykujące, uszczelniające naczynia kapilarne oraz inne. Również w przedłożonym przez wnioskodawcę artykule "Flawonoidy - budowa, właściwości i funkcja ze szczególnym uwzględnieniem roślin motylkowych" opublikowanym w wydawnictwie branżowym "Biotechnologia" w 2009 r., mowa jest
o flawonach jako o strukturach związków flawonoidowych oraz o ich wpływie na zdrowie człowieka. Stąd ich popularność jako składników suplementów diety, żywności i dodatków żywieniowych. Wnioskodawca przedłożył również wydruk z Głównego Inspektoratu Sanitarnego, na którym widnieją nazwy produktów zgłoszonych w latach 2007-2018 - suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego - które mają w nazwie flavon a w składzie flawonoidy.
Kolegium zatem przyznało rację wnioskodawcy, iż sporny znak ma charakter opisowy wobec wymienionych, w sentencji decyzji, towarów. Wnioskodawca bowiem wykazał, iż nazwa "FLAVON" stanowi nazwę jednego z flawonoidów, które stanowią składnik suplementów diety, środków spożywczych i produktów farmaceutycznych. Tej opisowości nie niweluje użycie w spornym znaku litery "v" zamiast "w". Jak bowiem wynika z rejestru produktów prowadzonego przez Główny Inspektorat Sanitarny, produkty zawierające flawonoidy mają w nazwie zawarte słowo flavon
z literą "v", przy czym wymowa jest identyczna jak w przypadku słowa "flawon".
Kolegium Orzekające ponadto stanęło na stanowisku, iż polski odbiorca przyzwyczajony jest do sytuacji, kiedy słowo brzmiące podobnie w kilku językach, funkcjonuje w obrocie na polskim rynku zapisane w zgodzie z obcojęzyczną pisownią, tak ja ma to miejsce w niniejszej sprawie, gdzie słowo "flawon", zapisane jest z literą "v". Zatem, w ocenie Kolegium Orzekającego, w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 5, bowiem z materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie wynika, iż oznaczenie FLAVON [...] stanowiło w dacie zgłoszenia spornego znaku wyrażenie opisowe względem wskazanych towarów.
Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał natomiast, że nazwa "FLAVON" może mieć charakter opisowy wobec towarów takich jak: higieniczne środki nawilżające; preparaty i artykuły higieniczne. Wnioskodawca co prawda wskazał na produkty takie jak kremy, czy żele myjące, opatrzone etykietami zawierającymi nazwę "flavon" samodzielnie, bądź jako człon nazwy, nie ma jednak dowodu, iż produkty te były dostępne w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, tj.: przed dniem 28 lutego 2018 r. Poza tym wnioskodawca nie przedłożył żadnego materiału dowodowego wskazującego na taką formę aplikowania związków flawonoidowych do organizmu. Stąd nie ma podstaw do uznania zasadności iż nazwa "FLAVON" może mieć w świadomości odbiorców charakter opisowy wobec tych produktów.
W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał również, iż sporne oznaczenie może mieć charakter wyłącznie opisowy wobec usług sprzedaży suplementów diety
i środków spożywczych. O ile oznaczenie nazwą "FLAVON" punktu sprzedaży może sugerować rodzaj oferowanego asortymentu to warunki rynkowe panujące w Polsce, do których polscy odbiorcy są przyzwyczajeni będą determinować postrzeganie takiej nazwy jako fantazyjnej. W Polsce funkcjonują bowiem sklepy oferujące szeroką gamę produktów ziołowych, suplementów diety, parafarmaceutyków czy dodatków żywieniowych. Polscy odbiorcy nie uznają nazwy "FLAVON" za wiążącą i informującą, iż usługa sprzedaży dotyczy wyłącznie produktów zawierających flawonoidy, lecz co najwyżej sugerującą, że na asortyment w sklepie tak oznaczonym składają się różnego rodzaju suplementy diety i tak zwana "zdrowa żywność".
Reasumując, Kolegium Orzekające uznało, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" o numerze [...] nastąpiło z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. jedynie w części towarów wyżej szczegółowo wymienionych. Brak zdolności odróżniającej spornego oznaczenia w odniesieniu do wskazanych wyżej towarów w rozumieniu przepisu zawartego art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie wskazanych wyżej towarów. W związku z powyższym zbędne było ustalanie, czy udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy we wskazanym wyżej zakresie nastąpiło także z naruszeniem pozostałych przepisów wskazanych we wniosku.
Zatem zarzuty oparte o przepisy art. 1291 ust. 1 pkt 4 i 6 p.w.p. Kolegium rozpatrzyło w odniesieniu do pozostałych towarów i usług z klas: 5 i 35, tj.: higieniczne środki nawilżające; preparaty i artykuły higieniczne; sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych.
Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Wnioskodawca ogólnie stwierdził, iż oznaczenie "FLAVON" jest zwyczajowo używane przez wielu przedsiębiorców w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych dla oznaczania produktów zawierających flawony lub inne flawonoidy, w tym towary klasyfikowane w klasach: 03 i 05 według Klasyfikacji Nicejskiej. Na dowód tego wnioskodawca przedstawił, w formie tabeli, zestawienie produktów sprzedawanych na przestrzeni ostatnich lat, w których nazwie występuje słowo "FLAVON". Wnioskodawca jednakże nie udokumentował kiedy te produkty były dostępne w obrocie gospodarczym. Tabela zawarta jest w piśmie z dnia 23 stycznia 2019 r. nie ma zatem dowodu, iż były one dostępne w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, tj.: przed dniem 28 lutego 2018 r.
Organ stwierdził również, że wnioskodawca nie wykazał, że oznaczenie "FLAVON" weszło do języka potocznego lub jest zwyczajowo używane przez wielu przedsiębiorców w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych dla oznaczania usług sprzedaży suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, produktów higienicznych do celów medycznych, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych.
Zdaniem organu nie wykazano, że również , że ochrony na znak towarowy udzielono z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p.
Odnosząc się do pisma uprawnionego z dnia 27 czerwca 2019r. wniesionego już po zamknięciu rozprawy, organ wskazał, że załączony do tego pisma wydruk międzynarodowego znaku towarowego FLAVON o numerze [...] potwierdza jednolite stanowisko Urzędu Patentowego RP co do charakteru słownego oznaczenia "FLAV0N", z wydruku tego wynika bowiem, iż spółka F. z siedzibą w D., Węgry, w 2013 roku otrzymała całkowitą odmowę udzielenia ochrony na terytorium Polski na znak towarowy słowny FLAVON [...] w odniesieniu do towarów z klas: 5, 29 i 32,
Pismem z dnia 5 marca 2020r. F.sp. z o.o., wniosła skargę na powyższą decyzję zaskarżając ją w pkt 1 i 3, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 164 ust. 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 3 pwp poprzez ich błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym unieważnieniem prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na braku wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności oraz argumentów podnoszonych przez skarżącego, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a także braku przeprowadzenia analizy oraz należytej oceny materiału dowodowego przedłożonego na okoliczność wystąpienia
z żądaniem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON".
Mając na względzie powyższe, strona wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji
w pkt.1 i 3 oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu spółka rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 1291 ust. 1 pkt 3 pwp. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie istotne zatem było ustalenie czy słowo "FLAVON" posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy i czy oznaczenie to wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, do oznaczenia, których przeznaczony jest sporne znak towarowy. Organ jednak nie podołał wymienionemu powyżej obowiązkowi. Stąd też dopuścił się naruszenia przepisów art. 164 ust. 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 3 pwp poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem jest bezpodstawne unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5.
W ocenie skarżącej wbrew twierdzeniom organu, nie można zgodzić się, że sporny znak ma charakter opisowy wobec wymienionych, w sentencji decyzji, towarów. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem, że sporny znak to oznaczenie słowne, nieposiadające dodatkowych elementów, które mogłyby mu nadać odróżniający charakter. Jednym z czynników niwelujących opisowość w spornym znaku jest właśnie użycie litery "V" zamiast "W".
Zdaniem skarżącej decyzja jest wewnętrznie sprzeczna albowiem Urząd Patentowy wskazał, że o ile oznaczenie nazwą "FLAVON" punktu sprzedaży może sugerować rodzaj oferowanego asortymentu to warunki rynkowe panujące
w Polsce, do których polscy odbiorcy są przyzwyczajeni będę determinować postrzeganie takiej nazwy jako fantazyjnej. W Polsce funkcjonują bowiem sklepy oferujące szeroką gamę produktów ziołowych, suplementów diety, parafarmaceutyków czy dodatków żywieniowych. Polscy odbiorcy nie uznają nazwy "FLAVON" za wiążącą i informującą, iż usługa sprzedaży dotyczy wyłącznie produktów zawierających flawonoidy, lecz co najwyżej sugerującą, że na asortyment w sklepie tak oznaczonym składają się różnego rodzaju suplementy diety i tak zwana "zdrowa żywność".
Dlatego też, w ocenie skarżącego, na kanwie niniejszej sprawy, nie można wyprowadzać wniosku o braku zdolności odróżniającej przedmiotowego znaku towarowego. Dlatego też nazwa ,.FLAVON" nie może stanowić podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy ,,FLAVON" o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5. Dowodząc prawidłowości powyższego twierdzenia należy odnieść się do różnic pomiędzy oznaczeniem "FLAVON" a "FLAWON", wskazując na ich płaszczyzny: fonetyczne, wizualne i znaczeniowe. Użycie w spornym znaku litery- "v" zamiast "w" nie może decydować o podobieństwie nazw- oznaczeń.
Zdaniem skarżącej nazwa ,.FLAVON" nie ma charakteru ogólnoinformacyjnego. Skarżący zwrócił również uwagę, iż znaki firm produkujących suplementy żywnościowe, dietetyczne są zawsze zbliżone do nazw substancji wchodzących w skład danego suplementu. Sporne oznaczenie stanowi typowy przykład znaku towarowego o charakterze zbliżonym (podobnym) do oznaczeń ogólnoinformacyjnych, a zgodnie z powołanymi poglądami doktryny takie oznaczenia mogą być rejestrowane.
Mając na względzie powyższe, zdaniem skarżącej uznać trzeba, że znak "FLAVON" jest oznaczeniem niemożliwym do pomylenia z nazwą rodzajową, a więc posiada wystarczający, odróżniający charakter.
Pismem z dnia 4 marca 2020r. skargę do WSA w Warszawie wniosła również W. D., w części dotyczącej oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy FLAVON ([...]) w stosunku do następujących usług: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowane do celów medycznych sklasyfikowanych w klasie 35. Zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przez jego błędne zastosowanie, tj. przez błędne uznanie,
że oznaczenie FLAVON nie jest opisowe w stosunku do następujących usług: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowane do celów medycznych;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwego
i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wnikliwego rozważenia całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz zbadania wszystkich istotnych z punktu widzenia sprawy okoliczności, w szczególności:
- błędne przyjęcie, że dla opisowego znaczenia oznaczenia "flavon" przeznaczonego dla usług sprzedaży konkretnych towarów może mieć wpływ szeroki asortyment sklepów ze zdrową żywnością,
- nie poparte żadnymi dowodami przyjęcie, że polscy odbiorcy są przyzwyczajeni
i będą postrzegać nazwę "flavon" jako fantazyjnej,
przez co nieprawidłowo ustalił, że oznaczenie "FLAVON" nie stanowi oznaczenia opisowego w stosunku do następujących usług z kl. 35 objętych unieważnianym prawem ochronnym, tj. usług sprzedaży hurtowej i detalicznej suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych;
b) art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 11 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego wskazania i dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie organ uznał, że oznaczenie "flavon" nie ma charakteru wyłącznie opisowego wobec usług sprzedaży hurtowej i detalicznej suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala w pełni ocenić motywów, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, W.D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej organ niesłusznie przyjął, biorąc pod uwagę stwierdzoną przez Urząd opisowość w stosunku do towarów, że sporny znak nie posiada charakteru opisowego w stosunku do usług sprzedaży hurtowej i detalicznej tychże towarów, tj. suplementów diety, suplementów żywnościowych, preparatów farmaceutycznych.
Słowo "flavon" jako nazwa jednego z flawonoidów, które stanowią składnik suplementów diety, środków spożywczych i produktów farmaceutycznych, zbudowany jest wyłącznie z elementów opisowych. Oznaczenie to spełnia wskazywane w doktrynie i orzecznictwie zasady wykładni pojęcia opisowości zarówno w stosunku do towarów (w stosunku, do których organ słusznie prawo ochronne unieważnił), jak i do usług ich sprzedaży detalicznej i hurtowej (w zakresie których z niewyjaśnionych przyczyn organ wniosek skarżącej oddalił).
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
Skarżąca wskazała, że nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem organu, jakoby oznaczenie nazwą "FLAVON" punktu sprzedaży - mimo sugerowania rodzaju oferowanego asortymentu - nie miało znaczenia w warunkach rynkowych panujących w Polsce. Założenie, że polscy odbiorcy będą postrzegać tę nazwę jako fantazyjną, a tym samym nieinformującą, że usługa sprzedaży dotyczy produktów zawierających flawonoidy, jest błędne. Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie doszedł do takich wniosków, ani dlaczego oceniał opisowość oznaczenia przeznaczonego do oznaczania usług sprzedaży konkretnych towarów (suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych) powołując się na asortyment sklepów ze "zdrową żywnością".
Organ nie wyjaśnił również dlaczego - pomimo odmiennych poglądów doktryny i orzecznictwa - przyjął brak opisowego charakteru usług podobnych względem towarów, dla których opisowość oznaczenia szczegółowo uzasadnił. Zdaniem skarżącej organ przyjął, bez poparcia tej okoliczności żadnymi dowodami, że polscy odbiorcy są przyzwyczajeni i będą determinować postrzeganie nazwy "flavon" jako fantazyjnej w stosunku do usług sprzedaży towarów, dla których oznaczenie to jest wprost opisowe. Dowodzi to braku rozpatrzenia zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego, pomimo obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a.
Ponadto poza cytowanym powyżej lakonicznym fragmentem uzasadnienia organ zaniechał wnikliwego wskazania i dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie uznał, że oznaczenie "flavon" nie ma charakteru wyłącznie opisowego wobec usług podobnych do zakwestionowanych towarów, a mianowicie usług sprzedaży hurtowej i detalicznej suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, co miało istotny wpływ na wynik. Zaskarżona decyzja nie spełnia zatem 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd uznał,
że na uwzględnienie zasługuje skarga W. D., która zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego RP w zakresie w jakim organ oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON" w stosunku do następujących usług: sprzedaż hurtowa i detaliczna suplementów diety, suplementów żywnościowych, farmaceutycznych preparatów, dietetycznych substancji przystosowane do celów medycznych sklasyfikowanych w klasie 35.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że sąd podziela stanowisko Urzędu Patentowego, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "FLAVON"
o numerze [...] nastąpiło z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
w odniesieniu do towarów z klasy 5. Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, sporny znak ma charakter opisowy wobec wymienionych, w sentencji decyzji, towarów z klasy 5. Nazwa "FLAVON" stanowi nazwę jednego z flawonoidów, które stanowią składnik suplementów diety, środków spożywczych i produktów farmaceutycznych. Tej opisowości, jak słusznie zauważył organ, nie niweluje użycie w spornym znaku litery "v" zamiast "w". Jak bowiem wynika z rejestru produktów prowadzonego przez Główny Inspektorat Sanitarny, produkty zawierające flawonoidy mają w nazwie zawarte słowo flavon z literą "v", przy czym wymowa jest identyczna jak w przypadku słowa "flawon". Podkreślić należy, iż sporny znak to oznaczenie słowne, nieposiadające dodatkowych elementów, które mogłyby mu nadać odróżniający charakter.
Zachodziła zatem podstawa do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 5. Ze zgormadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę wynika,
że oznaczenie FLAVON [...] stanowiło w dacie zgłoszenia spornego znaku wyrażenie opisowe względem wskazanych towarów i w związku z tym nie może realizować swej podstawowej funkcji - funkcji oznaczenia pochodzenia. Sporny znak towarowy jest bowiem jednym z tych oznaczeń, które należą do domeny publicznej
i jako takie powinny być dostępne dla wszystkich zainteresowanych uczestników obrotu gospodarczego.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu trudno zrozumieć stanowisko Urzędu Patentowego, oddalające wniosek W. D. w stosunku do usług sprzedaży produktów z klasy 5, w stosunku do których prawo ochronne unieważnił. Zdaniem sądu organ nie uzasadnił dlaczego sporne oznaczenie nie może mieć charakteru opisowego wobec usług sprzedaży suplementów diety i środków spożywczych skoro przyznał w uzasadnieniu, że oznaczenie nazwą "FLAVON" punktu sprzedaży może sugerować rodzaj oferowanego asortymentu, a ponadto słowo "FLAVON" posiada określone znaczenie, zrozumiałe dla polskiego odbiorcy
i wskazuje wprost na rodzaj lub cechy towarów, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy.
Wątpliwości sądu budzi zatem twierdzenie organu, że polscy odbiorcy nie uznają nazwy "FLAVON" za wiążącą i informującą, iż usługa sprzedaży dotyczy wyłącznie produktów zawierających flawonoidy, lecz co najwyżej sugerującą, że na asortyment w sklepie tak oznaczonym składają się różnego rodzaju suplementy diety i tak zwana "zdrowa żywność".
Racjonalne wydaje się raczej stwierdzenie, że oznaczenie nazwą "FLAVON" punktu sprzedaży będzie stanowiło dla konsumenta jasną informacje o rodzaju oferowanych w danym punkcie sprzedaży towarów. Sporny słowny znak towarowy "FLAVON" w odniesieniu usług z klasy 35 będzie również pełnił funkcję opisową, wskazując na rodzaj oferowanych produktów tj. suplementów diety, żywności, których składnikiem są flawony. Sporny znak nie będzie więc wskazywał na określonego producenta lub dystrybutora (sprzedawcy) na rodzaj oferowanych produktów. Oznaczenie zaś ogólnoinformacyjne składające się wyłącznie z elementów opisowych wypełnia przesłanki braku zdolności odróżniającej znaku z art. art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Wobec powyższego, zdaniem sądu, ocenę dokonaną przez Urząd w zakresie dotyczącym uznania, że sporny znak nie posiada charakteru opisowego w stosunku do usług sprzedaży hurtowej i detalicznej towarów z klasy 5 tj. suplementów diety, suplementów żywnościowych, preparatów farmaceutycznych, uznać należy za przedwczesną.
W konsekwencji Urząd Patentowy nie ocenił właściwie zebranego materiału dowodowego w tej sprawie, czym naruszył przepisy procesowe, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń
w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko
w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200
i 205 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. 2019 poz. 1431) kwotę 1200zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.