IV P 32/25

Sądy powszechne2026-02-13

Sygnatura

IV P 32/25

Data orzeczenia

2026-02-13

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Ewa PołomMarek Osowicki (PRESIDING_JUDGE)Sonia Klonowska

Treść orzeczenia

Sygn. akt IV P 32/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 13/02/2026 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy w składzie następującym: <table> <colgroup> <col width="194"/> <col width="414"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: Ławnicy: </td> <td> Sędzia Marek Osowicki Sonia Klonowska Ewa Połom </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> stażysta Ł. T. (2) </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. w V. sprawy z powództwa Ł. T. (1) przeciwko L. Z. o ustalenie istnienia stosunku pracy 1. Ustala, że powódkę Ł. T. (1) z pozwaną L. Z. łączył stosunek pracy na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem równym minimalnemu wynagrodzeniu za pracę w okresach od 10 lutego 2011 roku do 31 lipca 2011 roku i od 14 sierpnia 2013 roku do 1 listopada 2015 roku. 2. Zasądza od pozwanej L. Z. na rzecz powódki Ł. T. (1) 240 zł (dwieście czterdzieści złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu. (-) C. T. (-) B. P. (-) (...) Sygn. akt IV P 32/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Pełnomocnik powódki Ł. T. (1) wniosła przeciwko pozwanej L. Z. powództwo o ustalenie, iż powódka pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem równym minimalnemu wynagrodzeniu w okresach od 10.02.2011 r. do 31.07.2021 r. i od 14.08.2013 r. do 1.11.2015 r. oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powódki wskazała, iż powódka była zatrudniona w firmie (...) na stanowisku sprzedawcy, w wymiarze pełnego etatu w okresach od 1.08.2007 r. do 1.02.2010 r. , od 10.02.2011 r. do 1.08.2012 r. i od 14.08.2013 r. do 31.12.2022 r. W pozostałych okresach od 2.02.2010 r. do 10.02.2011 r. i od 6.08.2012 r. do 14.08.2013 r. powódka była zarejestrowana jako sobą bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Pozwana nie zgłosiła powódki do ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę w okresach zatrudnienia od 10.02.2011 r. do 31.07.2011 r. i od 14.08.2013 r. do 1.11.2015 r. Pozwana na pytanie powódki o powody nie zgłoszenia jej w powyższych okresach do ubezpieczenia społecznego oświadczyła, że powódka sama nie chciała być zarejestrowana. Pełnomocnik pozwanej w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz ze zwrotem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej podniosła, iż zaprzecza by powódka w okresach od 10.02.2011 r. do 31.07.2021 r. i od 14.08.2013 r. do 1.11.2015 r. świadczyła pracę na rzecz pozwanej. Powódka była zatrudniona w firmie pozwanej w okresach od 1.08.2007 r. do 1.02.2010 r. , od 1.08.2011 r. do 31.07.2012 r. i od 2.11.2015 r. do 2.11.2017 r. do 31.12.2022 r. W okresach od 10.02.2011 r. do 31.07.2021 r. i od 14.08.2013 r. do 1.11.2015 r. powódka nie była zatrudniona u pozwanej, w związku z czym pozwana nie mogła objąć jej ubezpieczeniem, albowiem powódka nie tylko nie świadczyła pracy u pozwanej, ale była zarejestrowana w tym czasie w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. bez prawa do zasiłku. Pozwana zatrudniała innych pracowników na stanowisku sprzedawcy A. R. od 2.01.2012 r. do 17.01.2013 r. , C. T. od 31.07.2013 r. do 31.10.2024 r. na ½ etatu i U. Z. od 11.04.2014 r. do 19.06.2015 r. w pozostałych okresach w szczególności od 10.02.2011 r. do 1.08.2011 r. nikogo nie zatrudniała, sama prowadziła działalność gospodarczą. Sąd ustalił co następuje: Ł. T. (1) była zatrudniana na podstawie umowy o pracę u pozwanej L. Z. w okresach od 1.08.2007 r. do 1.02.2010 r. , od 1.08.2011 r. do 31.07.2012 r. i od 2.11.2015 r. do 2.11.2017 r. do 31.12.2022 r. na stanowisku sprzedawcy. (niesporne). Powódka była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako bezrobotna w okresach od: - 2.02.2010 r. do 9.02.2011 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych - 10.02.2011 r. do 31.07.2011 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych - od 6.08.2012 r. do 13.08.2012 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych - 14.08.2012 r. do 13.08.2013 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych - od 14.08.2013 r. do 28.11.2013 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych (dowód: informacja (...) w L. k.70). Powódka w dniach 9.02.2010 r., 8.04.2010 r., 8.06.2010 r., 10.08.2010 r., 11.10.2010 r., 8.12.2010 r., 08.02.2011 r. , 29.04.2011 r., 28.07. 2011 r. stawiała się w (...) w L. a 12.09.2011 r. zgłosiła podjęcie pracy w sklepie pozwanej. W dniach 6.08.2021 r., 13.08.2012 r. 7.11.2012 r. , 6.02.2013 r. 6.05.2013 r. i 8.08.2013 r. stawiała się w urzędzie pracy a 29.11.2013 nie stawiła się w urzędzie pracy. (dowód: karta rejestracji bezrobotnego k. 71). Pozwana zawarła z A. R. umowę o pracę do 2.01.2012 r na okres 12 miesięcy na stanowisku sprzedawcy i wystawiła świadectwo pracy za okres od 02.01.2013 r. do 17.01.2013 r. (dowód: umowa o pracę k. 29 , świadectwo pracy k. 30). Pozwana L. Z. zatrudniała U. Z. od 11.04.2014 r. na czas określony 12 miesięcy na stanowisku zaopatrzeniowca-kierowcy i wystawiła świadectwo pracy za okres od 11.04.2014 r. do 19.06.2015 r. (dowód: umowa o pracę k. 31 , świadectwo pracy k. 32). Pozwana zawarła z C. T. umowę o pracę do 1.08.2013 r. na czas określony na stanowisku sprzedawcy w wymiarze ½ etatu i wystawiła świadectwo pracy za okres do 31.10.2014 r. (dowód: umowa o pracę k. 42 , świadectwo pracy k. 43-44). Powódka wypisała i podpisała faktury VAT, w imieniu pozwanej, za dostawy towaru do sklepu przez firmę (...) Sp. z o.o. w B. z 30.03.2011 r., 29.04.2011 r., 26.05.2011r., 30.06.2011 r., 28.07.2011 r., 28.08.2013 r., 27.09.2013 r.,28.10.2013r., 23.11.2013 r. , 25.11.2013r., 30.12.2013 r., 28.02.2014 r., 21.03.2014 r., 28.04.2014 r. , 21.05.2014 r., 30.06.2014 r., 28.07.2014 r., 29.08.2014r., 25.11.2014 r. 29.12.2014 r., 26.02.2015 r., 25.05.2015 r., 29.07.2015 r., 28.08.2015 r., 29.09.2015 r. i 27.10.2015 r. (dowód: faktury VAT k.130-158). Powódka pracowała w sklepie pozwanej przy obsłudze klientów od 2007 r. i nie miała dłuższych przerw w pracy. Nie było takich sytuacji by powódka była w sklepie jedynie w celach towarzyskich. W sklepie pozwanej pracowała też C. T. a syn pozwanej pełnił funkcję zaopatrzeniowca. Był okres, że w sklepie pozwanej były dwie pracownice. (dowód: zeznania świadków N. L. k.103 od 00:14:28 do 00:25:59, X. L. k.104 od oo:30:58 do 00:47:44, G. T. od 00:51:03 do 01:14:33, R. C. k. 105 od 01:18:45 do 01:28:15, R. D. (1) k.118 od 00:11:09 do 00:22:46,G. X. k.125 od 00:21:02 do 00:23:57). Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Umowę o pracę można zawrzeć na piśmie, ustnie i w sposób dorozumiany, który wynika z takiego zachowania się stron, że nie ma wątpliwości, iż zawarły one umowę o pracę (czyli przez tzw. czynności konkludentne). Brak zachowania formy pisemnej nie czyni umowy o pracę nieważną. Umowa taka jest ważna i wywołuje określone skutki prawne. Innymi słowy, strony mogą zawrzeć umowę o pracę w każdej formie, natomiast po stronie pracodawcy istnieje obowiązek potwierdzenia na piśmie rodzaju umowy i jej warunków, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeks pracy</a> nie wymaga dla ważności zawartej umowy o pracę dotrzymania pisemnej formy (wyr. SN z 8.10.1987 r., I PRN 47/87, Sł.Prac. 1988, Nr 3, s. 29). Umowa zawarta w formie ustnej jest ważna, skuteczna, wiąże strony, prowadzi do powstania stosunku pracy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego co do zasady pracownikowi przysługuje interes prawny w ustaleniu stosunku pracy (vide: wyrok SN 2002-12-05, I PKN 629/01, OSNP 2004/11/194). Aby zatrudnienie mogło spowodować nawiązanie stosunku pracy, muszą być spełnione wszystkie przesłanki, od których zależy ważność umowy o pracę. Na konieczną treść umowy o pracę składają się zatem rodzaj pracy oraz fakt wynagradzania pracownika (essentialia negotii umowy o pracę), osobisty i stały charakter świadczenia pracy oraz podporządkowanie w procesie pracy kierownictwu pracodawcy również co do czasu i miejsca jej świadczenia oraz wyznaczonych zadań. O tym, czy strony istotnie nawiązały umowę o pracę nie decyduje formalne zawarcie ( podpisanie) umowy nazwanej umową o pracę, lecz faktyczne i rzeczywiste realizowanie na jej podstawie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy - świadczenie pracy przez pracownika z zamiarem wykonywania obowiązków pracowniczych, czyli świadczenie pracy podporządkowanej, w charakterze pracownika, w czasie i miejscu oznaczonym przez pracodawcę. W doktrynie prawa pracy podkreśla się, iż dla stosunku pracy charakterystyczne jest, że pracownik wykonuje swoje obowiązki w określonym przez pracodawcę miejscu i czasie (por.: Podporządkowanie pracownika a kierownictwo pracodawcy – relacja pojęć (w) Z zagadnień współczesnego prawa pracy. Księga Jubileuszowa Prof. F. H., G. 2009; I. R., podporządkowanie co do przedmiotu świadczenia pracownika – wybrane problemy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2012 nr 11, s. 21-29; W. D., F. H., Przeciwdziałanie stosowaniu umów cywilnoprawnych do zatrudnienia pracowniczego, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1996 nr 12, s. 21) Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lutego 1999 r . , I PKN 562/98 (OSNAPiUS 2000 nr 6. poz. 223) uznał, że wykonywanie pracy we wszystkich dniach tygodnia (z wyjątkiem sobót i niedziel) i w wyznaczonych godzinach, stanowi pracę pod stałym kierownictwem pracodawcy. Obowiązek codziennego stawiania się do pracy (przebywania w miejscu pracy) oraz wykonywanie na bieżąco poleceń przełożonego, który codziennie kontroluje wykonanie jego poleceń osobiście, może świadczyć o wykonywaniu pracy w reżimie pracowniczego stosunku zobowiązaniowego. Istotą pracy umownie podporządkowanej jest możliwość codziennego konkretyzowania pracownikowi jego obowiązków, a w szczególności określania czynności mieszczących się w zakresie uzgodnionego rodzaju pracy i sposobu ich wykonywania. Charakterystyczna dla stosunku pracy dyspozycyjność pracownika wyraża się właśnie w zobowiązaniu do podejmowania zadań według wskazań pracodawcy, a obowiązek stosowania się do poleceń przełożonych został wyeksponowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 100;art. 100 § 1)">art. 100 § 1 k.p.</a> Pracowniczego podporządkowania nie można więc utożsamiać z permanentnym nadzorem (obserwacją) przełożonego nad sposobem czy też właściwym tempem wykonywanych czynności, wystarczy bowiem wskazanie zadania i zakreślenie terminu jego wykonania, a następnie kontrola jakości i terminowości wykonanej pracy. Istotne natomiast jest to, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy (vide: wyrok SN Izby Pracy z 22.09.2020 r. , I PK 126/19) W razie sporu między stronami odnośnie do istnienia stosunku pracy, rodzaju zawartej umowy o pracę oraz jej warunków dopuszczalne jest prowadzenie za pośrednictwem wszelkich środków dowodowych (zeznania świadków, wyjaśnienia stron) postępowania dowodowego, które ma ustalić rodzaj stosunków prawnych, w jakich pozostają strony oraz - w razie ustalenia, że strony pozostawały w stosunku pracy - rodzaj wiążącej te strony umowy o pracę oraz warunków tej umowy. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>). Przy ocenie dowodów tj. ich wiarygodności i mocy, istotną rolę odgrywają zasady doświadczenia życiowego. W tym zakresie będą miały szczególnie duże znaczenie powszechne zasady doświadczenia. Są one brane pod uwagę przez skład orzekający w szerokiej mierze, będąc czymś nieodłącznym od operacji stosowanych przy rozważaniu wiarygodności i mocy dowodów ( zob. K. Piasecki, Zasady doświadczenia w procesie cywilnym, NP 1973, Nr 2, s. 188). Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż powódka pracowała w sklepie należącym do pozwanej i wykonywała wszystkie czynności związane ze sprzedażą towarów oraz nie miała dłuższych przerw w zatrudnieniu. Nie było też takich sytuacji by powódka była w sklepie jedynie w celach towarzyskich. Powyższe wynika z spójnych i wzajemnie uzupełniających się a przez to wiarygodnych zeznań świadków N. L., X. L., G. T., R. C., R. D. (1) i G. X.. Co istotne zeznania powyższych świadków znajdują potwierdzenie w obiektywnych i niekwestionowanych pisemnych dowodach, w postaci wypisywanych i podpisywanych przez powódkę comiesięcznych faktur dostawy towaru do sklepu pozwanej, dokonywanych przez firmę (...) Sp. z o.o. w B.. Znamienne jest też, że faktury powyższe były wystawiane przez powódkę w spornym okresie zatrudnienia powódki w sklepie pozwanej. W ocenie sądu kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie sposób podzielić twierdzenia strony pozwanej, że powódka wypisywała faktury VAT za dostawy towaru do sklepu pozwanej, przez okres blisko trzech lat, systematycznie co miesiąc, w różnych dniach, tylko w ramach pomocy koleżeńskiej. Zaznaczyć należy aby wypisać fakturę VAT powódka musiała mieć wiedzę jakie konkretnie towary, w jakich ilościach, o jakiej wartości i kiedy zostały dostarczone oraz musiała mieć wiedzę, że zapłacono za nie gotówką i w jakiej to kwocie oraz jaki nadać kolejny numer faktury. Nie sposób przyjąć, iż pozwana, mając ponoć zastrzeżenia co do pracy powódki, pozwalałaby jej jako osobie postronnej na systematyczne, w długim okresie czasu, wypisywanie istotnych dokumentów księgowych w jej imieniu, zawierających nazwy towarów, ilość sztuk, cenę jednostkową, wartość towaru z podatkiem, stawkę podatku i jego wyliczenie. Co więcej mało prawdopodobne jest by powódka odwiedzając towarzysko pozwaną, „trafiała” w konkretne w dni dostawy towaru i to w każdym miesiącu, przez tak długi okres czasu. Ponadto nie sposób przyjąć by powódka nie będąc pracownikiem pozwanej i nie otrzymując wynagrodzenia, podjęłaby się odpowiedzialnej i stosunkowo czasochłonnej czynności przyjmowania towaru i wypisywania kilkudziesięciu faktur VAT, z nadaniem jej kolejnego numeru, a pozwana na to się godziła. Tym bardziej, iż przed wypisaniem faktury należy sprawdzić dostarczony asortyment zgodnie z zamówieniem, przeliczyć go i ustalić jego cenę. Sam fakt, że powódka dwukrotnie w spornych okresach tj. 29.04.2011 r. i 28.07. 2011 r. podpisała listę w (...) w L. nie świadczy o braku zatrudnienia powódki u pozwanej a jedynie o niepoinformowaniu przez powódkę, wbrew obowiązkowi, urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia. Również fakt, że powódka w sklepie pozwanej piła kawę, czy jadła ciasto, o czym zeznawała świadek Ł. Z., nie świadczy, że w nim nie pracowała. Doświadczenie życiowe wskazuje, że sprzedawcy w przewie śniadaniowej lub w czasie gdy w sklepie nie ma klientów lub jest ich mało, piją kawę czy herbatę a nawet spożywają małe posiłki. Tak samo brak u powódki, w niektórych okresach, dokumentu PIT-11 o czym zeznawała świadek R. D. (2) nie świadczy o braku zatrudnienia ale jedynie o nieujawnieniu przez pracodawcę i powódkę Urzędowi Skarbowemu dochodów powódki z tytułu pracy. W ocenie sądu nie sposób dać wiary zeznaniom świadka Ł. Z. córki pozwanej, w części w jakiej twierdzi, że powódka na pewno nie pracowała pomiędzy 2012 r. a 2015 r. oraz, że pozwana na nagraniu mówiąc, że powódka pracowała „na czarno” miała na myśli, że odrabiała pożyczone pieniądze przy myciu okien. Za taką oceną przemawia całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawie a w szczególności wystawiane systematycznie, co miesiąc przez powódkę faktury za dostarczony do sklepu pozwanej towar, przez firmę (...) Sp. z o.o. w B. oraz wiarygodne zeznania świadków zawnioskowanych przez powódkę. Dodatkowo przez pracę na czarno zwykle rozumie się zatrudnianie pracownika bez zawierania legalnej umowy, nieopłacanie wymaganych składek na ubezpieczenie społeczne i podatków, czy pomijaniu innych formalności związanych z prawem pracy. Pojęcie to nie dotyczy okazjonalnych drobnych czynności tj. jak mycie okien w zamian za pożyczone pieniądze, ale dotyczy ukrywania zatrudnienia. Natomiast świadek B. Z. prowadziła dla pozwanej dokumentację księgowo-rachunkową i zgłaszała danego pracownika do ZUS tylko na podstawie umowy o pracę w systemie Płatnik. Świadek ten nie może potwierdzić zatrudnienia powódki w latach 2013-2019 a w sklepie pozwanej bywała rzadko. Zatrudnienie przez pozwaną syna U. Z. jako zaopatrzeniowca oraz siostry C. T. na stanowisku sprzedawcy w wymiarze ½ etatu nie świadczy, że powódka w spornych okresach nie pracowała w sklepie pozwanej. Podobnie umowa o pracę i świadectwo pracy A. R., dotyczy innych okresów niż sporne zatrudnienie powódki i samo w sobie nie wyklucza jej zatrudnienia. Mając na uwadze powyższe sąd ustalił, że powódkę i pozwaną łączyła umowa o pracę w okresie od 10.02.20211 r. do 31.11.2011 r. i od 14.08.2013 r. do 1.11.2015 r. z wynagrodzeniem równym minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. O kosztach procesu sąd orzekł w myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z § 9 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od pozwanej na rzecz powódki kwotę 240 zł tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. (-) B. P. </div>