III SA/Po 428/20

SENTENCJA Dnia 29 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi Wielobranżowego Przedsiębiorstwa "[...]" Sp. z. o.o w K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki A (dalej: "strona", "spółka") na postanowienie tego organu z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. (dalej: "NUC") pozostawił bez rozpatrzenia podanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego wykazanego w określonych deklaracjach oraz w sprawie oprocentowania zwrotu tego podatku. Na skutek zażalenia Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej: "DIC") postanowieniem z [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Spółka [...] stycznia 2020 r. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia NUC na podstawie art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). DIAS postanowieniem z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Utrzymując w mocy postanowienie wydane w I instancji, po rozpatrzeniu zażalenia, DIAS wyjaśnił, że postanowienie DIC z [...] listopada 2014 r., nr [...], doręczono [...] grudnia 2014 r., zaś wniosek o stwierdzenie nieważności złożony został [...] stycznia 2020 r. Wniosek ten złożony został zatem po upływie 5 lat od daty doręczenia postanowienia, to jest z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Jednocześnie DIAS wskazał, że strona wnosząc o stwierdzenie nieważności powołała się na art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 5 Ordynacji podatkowej i bezpodstawny jest zarzut, jakoby postępowanie prowadzone być miało w trybie przewidzianym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do tut. Sądu skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zażądała uznania, że Spółka A., jako podatnik podatku akcyzowego nie istnieje, a także nakazania rozpatrzenia wniosku przy uznaniu, że zażalenie złożyło Spółka A. nie będące podatnikiem. Spółka analogiczną argumentację podniosła względem postępowania, którego dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności wskazując na rażące naruszenie prawa i wynikającą stąd bezwzględną nieważność wszystkich podjętych tak orzeczeń. Spółka oświadczyła przy tym, że jej zamiarem było rozstrzygnięcie określonej sprawy z zakresu prawa materialnego. Spółka nie jest podatnikiem akcyzy w rozumieniu art. 13 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.). DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. W piśmie z [...] sierpnia 2020 r. spółka ponowiła swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, jako że zaskarżono nią postanowienie. Jak przewiduje art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie kończące sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie DIAS z [...] czerwca 2020 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. dawałby podstawę do jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Postanowienie to – wydane na skutek złożonego przez skarżącą wniosku – rozstrzyga jedynie kwestię procesową, sprowadzającą się do stwierdzenia, czy dopuszczalne było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia, którym pozostawiono bez rozpatrzenia podanie spółki w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz w sprawie oprocentowania zwrotu tego podatku. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 249 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Jak wynika zaś z art. 219 Ordynacji podatkowej do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, art. 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252 Ordynacji podatkowej, z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej, wydaje się postanowienie. W świetle powyższych regulacji, a także ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W sprawie, której dotyczy wniosek skarżącej, NUC postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...], pozostawił bez rozpatrzenia podanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz w sprawie oprocentowania zwrotu tego podatku. Na skutek zażalenia skarżącej DIC postanowieniem z [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie to doręczono skarżącej [...] grudnia 2014 r. Natomiast [...] stycznia 2020 r., a więc już po upływie 5 lat od dnia doręczenia postanowienia, spółka wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności. Wobec zaistnienia okoliczności z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, czego nota bene skarżąca nawet nie kwestionuje, DIAS prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego, ostatecznego postanowienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że to skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu z [...] stycznia 2020 r. z ustnie wniesionego wniosku (do którego załączono wykaz orzeczeń, co do których skarżąca wniosła w powołaniu na art. 247 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej o stwierdzenie nieważności – żądanie nr [...]), jak również z dalszych pism mających na celu doprecyzowanie tego wniosku i zawartej w nim argumentacji. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje kwalifikacja skarżącej spółki jako podatnika podatku akcyzowego. Natomiast ocena czy postanowienie, co do którego skarżąca wystąpiła z powyższym wnioskiem, dotknięte jest jedną z wad określonych w art. 247 Ordynacji podatkowej, świadczących o jego nieważności, możliwa jest dopiero wówczas, gdy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego postanowienia zostanie skutecznie wszczęte (zob. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1936/15, CBOSA), a w rozpatrywanym przypadku tak się nie stało, jako że DIAS odmówił wszczęcia tego postępowania. Skoro DIAS odmawiając wszczęcia postępowania nie mógł wypowiedzieć się co do przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia, nie może tego uczynić także tut. Sąd. Nie może wobec tego odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącej – sprowadzająca się w swej istocie do wykazania, że nieprawidłowo, w sposób rażąco naruszający prawo (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), została ona uznana za podatnika podatku akcyzowego – a poprzez którą to argumentację skarżąca stara się wykazać nieważność postanowienia pozostawiającego bez rozpatrzenia jej podanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz w sprawie oprocentowania zwrotu tego podatku. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.