III FZ 461/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 458/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 15 października 2021 r., nr 0801-IEE-1.711.64.2021.5 UNP: 0801-21-040985 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 marca 2022 r., I SA/Go 458/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 15 października 2021 r., nr 0801-IEE-1.711.64.2021.5 UNP: 0801-21-040985, w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta i orzekł o kosztach postępowania. Pismem z 12 maja 2022 r. organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem z 13 maja 2022 r. pełnomocnik organu został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez złożenie pięciu odpisów skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano również pełnomocnika organu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną organu ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych w zakreślonym terminie. W dniu 19 maja 2022 r. organ uiścił co prawda wpis od skargi kasacyjnej, jednak nie nadesłał wymaganych odpisów skargi kasacyjnej. Pismem z 14 czerwca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 28 czerwca 2022 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim odmówił organowi przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W opinii sądu pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Zażaleniem z 1 lipca 2022 r. pełnomocnik organu zaskarżył w całości powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia: - art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), przez błędne uznanie, że organ nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, podczas gdy we wniosku o przywrócenie terminu dokładnie zostały opisane okoliczności wskazujące na brak winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu, - art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., przez przyjęcie, że przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu nie zostały spełnione łącznie, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że czynność została dokonana przez pełnomocnika po upływie terminu bez jego winy. W oparciu o powyższe zarzuty, autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o merytoryczne rozpoznanie sprawy, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W odpowiedzi na zażalenie, pełnomocnik strony skarżącej pismem z 14 lipca 2022 r. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W świetle tych przepisów, konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 87 p.p.s.a. [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty zażalenia nie podważają stanowiska sądu pierwszej instancji co do braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Powyższego nie może zmienić argumentacja pełnomocnika, że doszło do "systemowego odrzucenia" wezwania, ze względu na dwukrotne przekazanie 13 maja 2022 r. pliku pod tytułem "wezwanie", które zostało przyjęte jako powielenie dokumentu elektronicznego. Po pierwsze, ze znajdujących się w aktach sądowych urzędowych potwierdzeń przedłożenia wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, jak też odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zostały odebrane przez organ w kilkunastominutowym odstępie czasu. Po drugie, przesyłki te stanowiły dwa odrębne pliki, opatrzone oddzielnymi pismami przewodnimi, które nie pozostawiały wątpliwości co do ich zawartości, tj.: "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej" oraz "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej". Nie sposób zatem przyjąć, jak oczekuje tego autor zażalenia, że brak oznaczenia i prawidłowego tytułowania pism przy przekazaniu załączników w oddzielnych plikach pod tym samym tytułem, spowodowało uznanie wezwania za plik błędny, naruszyło prawidłowość obsługi i uniemożliwiło realizację czynności procesowych. Pełnomocnik organu nie podjął przy tym próby wytłumaczenia, jak należałoby rozumieć okoliczność "systemowego odrzucenia" pliku, czy był to czynnik związany bezpośrednio z funkcjonowaniem systemu informatycznego, czy też spowodowany czynnikiem ludzkim. Niezależnie jednak od powyższego, to po stronie organu leży obowiązek i ryzyko odpowiedniego skonfigurowania systemów informatycznych tak, aby umożliwić odbiór pism przesyłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Podobnie też rzeczą organu jest zapewnienie organizacji i sprawnego funkcjonowania obsługi systemów informatycznych przez kompetentną i odpowiedzialną kadrę. Wobec tego, prezentowane w tej kwestii stanowisko organu nie może świadczyć o braku winy strony w niedochowaniu terminu. Z tych względów nieuzasadnione są zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia art. 87 § 2 p.p.s.a., jak też art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.