II SA/Kr 883/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 26 kwietnia 2022 r., znak: WS-VI.7534.3.228.2021.BK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r., znak WS-VI.7534.3.228.2021.BK odmówił M. S. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Starosty Tarnowskiego z 22 listopada 2021 r. znak: GN.6821.7.7.2021.RE. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), w związku z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że postanowieniem z 22 listopada 2021 r. znak: GN.6821.7.7.2021.RE Starosta Tarnowski orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot: "działki która miała zostać wykorzystana pod przebudowę ulicy [...]". Ww. postanowienie organu I instancji zostało doręczone M. S. 30 listopada 2021 r., a zatem termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 7 grudnia 2021 r. Zażalenie na to postanowienie Starosty Tarnowskiego M. S. złożył osobiście w dniu 8 grudnia 2021 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych pismem z 26 stycznia 2022 r. wyznaczono M. S. termin 30 dni, od otrzymania ww. pisma, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Pismem z 14 marca 2022 r. M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia podnosząc: "Termin do złożenia zażalenia na postanowienie upłynął 7 grudnia 2021 a zażalenie złożyłem osobiście 8 grudnia 2021. Na usprawiedliwienie złożenia w/w pisma po terminie jeden dzień ma wpływ mój podeszły wiek 70 lat i do pomyłki w wyliczeniu siedem dni dodatkowo doszło to że moje zdrowie nie jest najlepsze ponieważ zażywam lekarstwa (...)". Stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego dla przywrócenia terminu dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: < uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, < wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, < dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, < dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Z przepisu art. 58 k.p.a. wynika, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązków zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Okoliczności powołane przez M. S. we wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodabniają braku winy żalącego się w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sam skarżący w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazał, iż z uwagi na wiek (70 lat) i zażywanie lekarstw doszło do "pomyłki w wyliczeniu siedem dni". Sam zatem wnioskodawca nie wskazuje na zdarzenia nagłe, które znajdowałoby uzasadnienie dla uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Z akt sprawy, a zwłaszcza z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie wynika również, aby stan zdrowia wnioskodawcy ze względu na jego wiek w terminie przewidzianym do wniesienia zażalenia uległ nagłemu pogorszeniu, wręcz przeciwnie skarżący wskazuje "podeszły wiek", jako jedną z głównych przyczyn uchybienia terminu. Podkreślono, iż do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się, jak wskazano powyżej, np. nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się przez inną osobę. "Wyjazd na urlop, jak również zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Wskazać należy, iż choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W związku z tym samo zwolnienie lekarskie nie wystarcza do przyjęcia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi. Nie jest ono bowiem równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią" (wyrok z dnia 15 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II OSK 1162/08, LEX nr 552830). Okoliczność podniesiona przez M. S.: "że moje zdrowie nie jest najlepsze ponieważ zażywam lekarstwa sterydy", nie stanowi nagłej choroby, która uniemożliwia wyręczenie się inną osobą. Co więcej wskazano, iż stanowisko przyjmujące, że podeszły wiek uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu z obiektywnych względów, jest trudne do akceptowania. Oznaczać by musiało przywracanie wielu bądź wszystkich uchybionych terminów w tym samym postępowaniu osobie starszej w przeciwieństwie do osób młodszych również w tym postępowaniu uczestniczących. W praktyce strona taka zwolniona zostałaby z obowiązku dokonywania w terminie wszystkich czynności procesowych. Takiej konstrukcji prawodawstwo polskie nie przewidziało. Zauważono, że strona wyrażająca obawy co do terminowości swoich działań ze względu na podeszły wiek miała możliwość ustanowienia pełnomocnika do działania w sprawie w jej imieniu, który na bieżąco monitorowałby postępowanie administracyjne dot. zwrotu nieruchomości. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że M. S. nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Starosty Tarnowskiego z 22 listopada 2021 r. znak: GN.6821.7.7.2021.RE i dlatego też należało odmówić Panu M. S. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. S.. Zwrócił się do Sądu o wydanie orzeczenia w zakresie zwrotu niewykorzystanego terenu około 90 m2 podnosząc, że działka [...] przysłania wjazd na teren jego posesji [...]. Zaznaczył, że mieszka sam i nikt inny nie jest zameldowany w domu na działce [...], z kolei na działce [...] znajdują się przyłącza mediów do jego budynku i znajduje się brama wjazdowa. Skarżący poprosił, aby podejmując postanowienie zostały wzięte pod uwagę względy humanitarne, ponieważ nie stać go na zakup tej działki od Miasta Tamowa, a sprzedaż osobie postronnej może doprowadzić do utrudnienia lub uniemożliwienia dojazdu do jego domu. Skarżący podkreślił, że ma 70 lat jest osobą samotną, przepracował blisko 50 lat, jest niekarany, obecnie otrzymuje bardzo niską emeryturę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie z dnia 28 listopada 2022 r. (k. 28) skarżący przedłożył wyjaśnienia dlaczego doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia o jeden dzień, wskazując na swój podeszły wiek, dużą wadę wzroku oraz chorowanie w przeszłości na boreliozę. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące postępowanie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie kwestia odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Sama kwestia zwrotu skarżącemu działki nr [...] obr[...] jedn. ewid. m. T. pozostaje poza granicami sprawy i nie może podlegać ocenie Sądu. Skarżący złożył zażalenie z jednodniowym uchybieniem terminu. Jego zdaniem okolicznościami uzasadniającymi przywrócenie mu terminu jest jego podeszły wiek i zły stan zdrowia, wymagający zażywania leków, a także duża wada wzroku. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznano, że tego rodzaju okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Wojewoda przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego, z którego wynika, że podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia same w sobie nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej i w konsekwencji nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Aby można było mówić o niezawinionym przez stronę przekroczeniu terminu tj. takim, który uzasadniałby jego przywrócenie, konieczne jest wystąpienie okoliczności szczególnej, trudnej do uniknięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że nawet samo pozostawanie na zwolnieniu lekarskim nie wystarcza do przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu, bowiem w pewnych okolicznościach, nie jest równoznaczne z brakiem faktycznej możliwości dokonania czynności procesowej. Ani z wniosku o przywrócenie terminu, ani też z późniejszych wniosków i oświadczeń skarżącego dokonanych już w trakcie postępowania sądowego nie wynika, by w dniu 7 grudnia 2021 r. wystąpiła nagła i niespodziewana przeszkoda uniemożliwiająca skarżącemu złożenie zażalenia. Przeszkodą taką nie jest podeszły wiek, pozostawanie w leczeniu czy wada wzroku – nawet jeśli przyczyny te spowodowały podnoszone przez skarżącego zawroty głowy i trudności z koncentracją. Na marginesie należy zaznaczyć, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie stoi na przeszkodzie, by skarżący ponownie złożył wniosek o zwrot: "działki która miała zostać wykorzystana pod przebudowę ulicy [...]" i w dalszej kolejności – w razie ponownego wydania przez organ I instancji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania – zaskarżenia tego postanowienia w przewidzianym przepisami prawa terminie. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało dojść do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.