I OSK 1598/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie skargi kasacyjnej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 80/22 o odrzuceniu skargi [...] na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w sprawie wniosku dotyczącego wycofania kopii i oryginałów akt osobowych z Instytutu Pamięci Narodowej postanawia: dopuścić Stowarzyszenie [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 80/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w sprawie wniosku dotyczącego wycofania kopii i oryginałów akt osobowych z Instytutu Pamięci Narodowej z uwagi na jej niedopuszczalność. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł [...]. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Warszawie (dalej określane jako Stowarzyszenie) w piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. wniosło o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Motywując wniosek Stowarzyszenie podało, że za jego udziałem w postępowaniu przemawiają cele statutowe tej organizacji. Wniosek poparł również skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej p.p.s.a.) w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wynika z tego, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadniczo spór o legalność działań organów administracji publicznej dotyczy organu i skarżącego. Możliwość rozszerzenia tego układu podmiotowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadza art. 33 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Należy jednak podkreślić, że poszerzenie przyjętego układu podmiotowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez przyznanie prawa do udziału w tym postępowaniu innym podmiotom niż skarżący i organ administracji publicznej prowadzi do ingerencji w prawa podmiotowe stron danego postępowania, dlatego jakakolwiek rozszerzająca wykładnia wskazanego przepisu jest niedopuszczalna. Podkreślenia przy tym wymaga, że ze względu na ochronę interesu prawnego stron postępowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przepisy statutu (regulaminu) organizacji społecznej należy interpretować wąsko. To interes prawny stron postępowania podlega ochronie w toku postępowania sądowego. Celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie do rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie. W niniejszej sprawie postępowanie zostało zainicjowane skargą osoby fizycznej na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w sprawie wniosku dotyczącego wycofania kopii i oryginałów akt osobowych z Instytutu Pamięci Narodowej. Z wnioskiem o dopuszczenie do udziału wystąpiło Stowarzyszenie [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie dopuszczenie Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest uzasadnione z uwagi na cel statutowy określony w § 5 pkt 4 statutu Stowarzyszenia (reprezentowanie interesów zbiorowych swoich członków wobec organów władzy publicznej). Za udziałem stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym przemawia także cel statutowy określony w § 5 pkt 5 statutu, tj. ochrona interesów członków stowarzyszenia w zakresie przysługujących uprawnień oraz świadczeń emerytalno-rentowych, socjalno-bytowych, zdrowotnych i kulturalnych, a także sprawowanie związanej z tym kontroli społecznej. Skarżący jest emerytowanym policjantem zrzeszonym w Stowarzyszeniu. Zainicjowanie postępowania dotyczącego bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego wycofania akt osobowych z IPN, jest kolejnym działaniem skarżącego ukierunkowanym na zwalczanie negatywnej dla niego kwalifikacji początkowego okresu służby, która to kwalifikacja w sposób pośredni wpływa na zakres przysługujących mu świadczeń, w tym również świadczeń emerytalno-rentowych. W takim ujęciu przedmiot niniejszej sprawy dotyczy więc zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. Stwierdzić również należy, że w interesie społecznym jest, żeby organizacje społeczne czuwały nad legalnym przebiegiem postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących kwestii, które mogą wpłynąć na zakres uprawnień i obowiązków ich członków i pozwolą na ochronę określonej grupy społecznej, w tym przypadku emerytowanych funkcjonariuszy Policji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.