XXVII Ca 1139/21

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXVII Ca 1139/21</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 grudnia 2021 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędzia SO Katarzyna Parczewska </strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">I.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie</p> <p>z dnia 18 listopada 2020 roku, sygn. akt I C 1838/20</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">I.</span> na rzecz <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span> po 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu w instancji odwoławczej.</p> <p> <strong> <!-- -->XXVII Ca 1139/21</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span> pozwem z 13 marca 2020 roku wnieśli o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> (<span class="anon-block">I.</span>) po 400 € na rzecz każdego z powodów wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że dochodzona kwota stanowi należne odszkodowanie za opóźniony lot.</p> <p>Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu z uwagi na brak jurysdykcji sądów krajowych do rozpoznania sprawy, ewentualnie, o oddalenie powództwa jako niezasadnego oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z 18 listopada 2020 roku sygn. akt I C 1838/20 Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie odmówił odrzucenia pozwu (pkt I wyroku), zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 400 € wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 marca 2020 do dnia zapłaty (pkt II wyroku), zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę 1.117 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt III wyroku). </strong> </p> <p>Apelację od wyroku w zakresie punktu drugiego i trzeciego wywiódł pozwany. Zaskarżonej części wyroku zarzucał naruszenie art. 5 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.U.UE.L.2004.46.1) - dalej: Rozporządzenie 261/2004, lub Rozporządzenie - poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przewoźnik ma obowiązek wykazania dokumentami, że konkretny lot nie mógł się odbyć w danej chwili, podczas gdy na taką interpretację nie pozwala nawet literalne brzmienie tego przepisu, a także naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">artykułu 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej oceny oświadczenia analityka kontroli operacji lotniczych skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem, że materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie potwierdza zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć. Pozwany wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania przed II instancją W uzasadnieniu wskazali, że sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz dokonał właściwej analizy przepisów Rozporządzenia 261/2004.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy podzielił w całości ustalenia faktyczne sądu I instancji, jako prawidłowe wywiedzione z oferowanego przez strony materiału dowodowego i przyjął je za własne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">artykułu 382 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd I instancji uwzględnił powództwo w oparciu o art. 7 Rozporządzenia 261/2004, przewidujący odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika lotniczego względem pasażerów za opóźniony lot. Pozwany w apelacji twierdził, że zaistniały okoliczności zwalniające go, na podstawie art. 5 ust. 3 Rozporządzenia z obowiązku zapłaty odszkodowania.</p> <p>Zgodnie z artykułem 5 ustęp 3 Rozporządzenia 261/2004 obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianych w artykule 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał, że pozwany nie wykazał, by opóźnienie spowodowane było zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Zdaniem Sądu Rejonowego warunki pogodowe są z pewnością nadzwyczajnymi okolicznościami, jednak pomiędzy ich nastąpieniem, a opóźnieniem przedmiotowego lotu nie występuje bezpośredni związek przyczynowy. Opóźnieniu na skutek złych warunków pogodowych uległ pierwszy lot maszyny tego dnia tj. lot z <span class="anon-block">K.</span> do <span class="anon-block">C.</span>, w efekcie opóźniony był lot powrotny z <span class="anon-block">C.</span> do <span class="anon-block">K.</span>. Opóźnienie lotu wynikające z opóźnienia się poprzedniego rejsu nie spełnia zdaniem Sądu Rejonowego przesłanek nadzwyczajnych okoliczności określonych w artykule 5 ust. 3 Rozporządzenia, albowiem pozwany powinien podejmować racjonalne środki, aby uniknąć ich zaistnienia, w tym wypadku tak rozplanować rotację samolotów, a jednocześnie posiadać rezerwę, aby do tego opóźnienia nie doszło. Przewoźnik powinien, mając informacje o opóźnieniu zorganizować zapasową maszynę z załogą, względnie wcześniej tak rozplanować rotację, aby jeden opóźniony lot nie powodował opóźnienia kolejnych.</p> <p>Tutejszy Sąd podziela zapatrywanie Sądu Rejonowego, że przewoźnik chcąc wyłączyć swoją odpowiedzialność, powinien wykazać, że podjął wszelkie racjonalne środki, by uniknąć sytuacji, w której opóźnienie poprzedniego lotu wpłynie na opóźnienie kolejnego lotu: w szczególności powinien zapewnić odpowiednią rezerwę czasu między lotami. W apelacji pozwany podnosił, że przewidział określoną rezerwę czasu, celem wykonania całego lotu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności, lecz okoliczność ta nie jest udowodniona.</p> <p>W wyroku z 12 maja 2011 r. sygn. akt C-294/10, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że artykuł 5 ust. 3 Rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów powinien być interpretowany w ten sposób, że przewoźnik lotniczy, ponieważ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu uwzględnić ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem takich okoliczności. Powinien w związku z tym przewidzieć określoną rezerwę czasu pozwalającą mu, w miarę możliwości, na wykonanie całego lotu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności. Ocena racjonalnego charakteru podjętych środków w celu utworzenia rezerwy czasu, która mogłaby pozwolić w miarę możliwości na uniknięcie sytuacji, w której opóźnienie wynikające z nadzwyczajnych okoliczności prowadzi do odwołania lotu powinna być dokonana nie tyle z punktu widzenia stwierdzonego opóźnienia w stosunku do przewidzianej godziny wylotu samolotu, co z uwzględnieniem opóźnienia, które mogło istnieć po zakończeniu lotu odbytego w nowych warunkach, wynikających z zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. W konsekwencji ocena ta powinna uwzględniać wtórne ryzyka w zakresie, w jakim składające się na nie elementy są przewidywalne i obliczalne. Z kolei rzeczony przepis nie może być interpretowany jako nakładający – tytułem racjonalnych środków – obowiązek planowania w sposób ogólny i jednolity minimalnej rezerwy czasu, mającej zastosowanie bez różnicy do wszystkich przewoźników lotniczych we wszystkich sytuacjach zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Ocena zdolności przewoźnika lotniczego do zapewnienia całego przewidzianego lotu w nowych warunkach wynikających z zaistnienia tych okoliczności powinna być dokonywana z troską o to, aby wymagany zakres rezerwy czasu nie skutkował doprowadzeniem przewoźnika lotnicze go do dokonywania nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie.</p> <p>Aby dochować standardu wyznaczonego przez cytowane orzeczenie TSUE i zwolnić się od odpowiedzialności odszkodowawczej, przewoźnik powinien wykazać, że zagwarantował odpowiednia rezerwę czasu między lotami, w celu zminimalizowania ryzyka, że opóźnienie lotu ze względu na szczególne okoliczności spowoduje opóźnienie kolejnego lotu tą samą maszyną. Pozwany powyższego nie wykazał. Dopiero w apelacji podniósł, że rezerwa czasu była odpowiednia, lecz nie wskazał ile wynosiła, ani nie podjął trudu wykazania tej okoliczności. To do pozwanego należało dokładne podanie zaplanowanej i faktycznej godziny wylotu lotu rotacyjnego, wskazanie przedziału czasowego, w którym start nie mógł zostać zrealizowany, godziny przylotu na lotnisku w <span class="anon-block">C.</span> i wykazania rezerwy czasowej jaka została przewidziana na lot rotacyjny i lot będący przedmiotem niniejszego procesu. Wobec braków w tym zakresie twierdzenia pozwanego pozostają ogólnikowe i nie podlegają weryfikacji. Obowiązek wykazania, że nie mógł przy użyciu racjonalnych środków uniknąć opóźnienia obciąża pozwanego, albowiem to on wywodzi z tych faktów skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Ponieważ nie wykazano okoliczności ekskulpujących pozwanego, zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 Rozporządzenia uznać należy za chybiony.</p> <p>Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zdaniem skarżącego Sąd I instancji błędnie ocenił dowód - oświadczenia analityka kontroli operacji lotniczych. Tymczasem Sąd Rejonowy w ustaleniach faktycznych oparł się również o ten dokument i ustalił, że przyczyną opóźnienia lotu było opóźnienie poprzedniego lotu tej samej maszyny na trasie <span class="anon-block">K.</span> - <span class="anon-block">C.</span>, spowodowane złymi warunkami pogodowymi w <span class="anon-block">K.</span> (druga strona uzasadnienia wyroku). Sąd I instancji nie kwestionując tego faktu uznał, że okoliczność ta nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, której nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3 Rozporządzenia 261/2004). Skarżący zarzucając Sądowi naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w istocie nie kwestionuje dokonanej przez Sąd oceny dowodów i faktów ustalonych na podstawie dokumentu, lecz znaczenie prawne, jakie na gruncie art. 5 ust. Rozporządzenia, Sąd Rejonowy nadał tym faktom. W szczególności skarżący nie wskazał jakich faktów Sąd nie ustalił lub jakiego ustalił, choć nie powinien. Sam dokument został przedłożony bez tłumaczenia, a zatem chociażby z tej przyczyny ustalenia faktyczne poczynione na jego podstawie ograniczały się do faktów przywołanych przez samą stronę, co też Sąd Rejonowy uczynił. Tym samym skarżący powielił zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 5 ust. 3 Rozporządzenia, którego niezasadność została omówiona we wcześniejszej części uzasadnienia.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, obciążając nimi w całości pozwanego, jako przegrywającego. Na koszty poniesione przez każdego z powodów składało się wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 3)">§2 pkt 3</a> w zw. z §10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych na kwotę 450 złotych.</p> </div>