II SAB/Wr 1462/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. J. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego z niezbędnymi instalacjami i infrastrukturą techniczną postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Starosta Kłodzki po uprzednim wznowieniu postępowania na wniosek A. J. i T. J., decyzją z dnia 5 lutego 2019 r., nr 7/I/I/2019, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 24 lutego 2016 r., nr 15/V/B/2016 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce L. sp. z o.o. sp. k pozwolenia na budowę budynku handlowego z niezbędnymi instalacjami i infrastrukturą techniczną, tj. pylonem informacyjnym, wewnętrzną drogą, miejscami parkingowymi, zjazdem z drogi publicznej wraz z budynkiem trafostacji przy ul. K. w K. na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...], obręb S. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. J. i T. J. i zostało ono pismem z dnia 14 marca 2018 r. (doręczonym 20 marca 2019 r.), znak ZPAiB.6740.5.4.2016.AB3 przekazane Wojewodzie Dolnośląskiemu. Decyzją z dnia 20 maja 2021 r. znak IF-O.7840.589.2019.PF Wojewoda uchylił decyzję z dnia 5 lutego 2019 r., nr 7/I/I/2019 w całości oraz orzekając o istocie sprawy stwierdził wydanie decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 24 lutego 2016 r., nr 15/V/B/2016 z naruszeniem prawa oraz nie uchylił powyższej decyzji Starosty z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia tej decyzji. W dniu 30 listopada 2021 r. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego w opisanej wyżej sprawie wnieśli A. J. i T. J. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że organ w wydanej decyzji z dnia 20 maja 2021 r. co prawda wskazał, że sąsiedztwo z tego rodzaju obiektem spowoduje dla skarżących znaczne ograniczenia w zagospodarowaniu posiadanej przez nich działki oraz duże prawdopodobieństwo kierowania wód opadowych na teren ich działki – z uwagi na sposób usytuowania muru oporowego i lokalizację kanalizacji deszczowej, nie mógł jednak uchylić wydanej w 2016 roku decyzji z uwagi na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia. Zdaniem pełnomocnika bezczynność organu odwoławczego doprowadziła do ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 146 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że na termin załatwienia sprawy wpłynęła potrzeba rozpatrzenia odwołania w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, stanowiących naczelne zasady postępowania administracyjnego, jak również liczba spraw załatwianych przez organ. Wojewoda powołał się również na braki kadrowe, które negatywnie wpływają na dochowanie ustawowych terminów, informując jednocześnie, że Oddział Orzecznictwa Wydziału Infrastruktury odpowiedzialny za prowadzenie spraw z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej, składa się tylko z 65% przewidzianej obsady kadrowej. Wojewoda podał także, że kolejnymi zawiadomieniami, wydawanymi na podstawie art. 15zzzzzn¹ ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), w okresie grudzień 2020 r. - czerwiec 2021 r. wstrzymywano terminy załatwienia postępowań odwoławczych oraz nadzwyczajnych prowadzonych przez Wojewodę Dolnośląskiego – Oddział Orzecznictwa Wydziału Infrastruktury Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego na podstawie przepisów ustawy z 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.): - z dniem 17 grudnia 2020 r., na okres 30 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 17 grudnia 2020 r.), z dniem 21 stycznia 2021 r., na okres 30 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 21 stycznia 2021 r.), z dniem 23 marca 2021 r., na okres 30 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 23 marca 2021 r.), z dniem 27 kwietnia 2021 r. na okres 15 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 27 kwietnia 2021 r.) z dniem 14 maja 2021 r. na okres 15 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 14 maja 2021 r.) oraz z 7 czerwca 2021 r. na okres 15 dni (zawiadomienie Wojewody Dolnośląskiego z 7 czerwca 2021 r. Postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. Sąd odrzucił skargę A. J. ze względu na braki formalne skargi w postaci braku numeru PESEL skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W realiach niniejszej sprawy skarżący wniósł w dniu 30 listopada 2021 r. skargę na bezczynność organu odwoławczego. W rzeczonym postępowaniu w dniu 20 maja 2021 r. organ wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia 5 lutego 2019 r., nr 7/I/I/2019 w całości oraz orzekającą o istocie sprawy, która doręczona została skarżącemu w dniu 31 maja 2021 r. Również w samej treści skargi pełnomocnik podnosi okoliczność zakończenia postępowania przez Wojewodę wskazując, że wydana została w postępowaniu odwoławczym decyzja załatwiająca sprawę co do istoty. Należy więc zauważyć, że skarga dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Dopuszczalność skargi na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, była rozbieżnie oceniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Część orzecznictwa przyjmowała, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi stanowić będzie okoliczność wyłączającą uwzględnienie takiej skargi. Można było jednak spotkać się również ze stanowiskiem odmiennym, wynikającym z uznania konieczności ochrony skarżących poprzez przyznanie im prawa do uzyskania wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość. Sąd przychyla się do poglądu o niedopuszczalności wniesienia takiej skargi, podzielając rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu podjętej w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwały w składzie 7 sędziów, sygn. akt OPS 5/19 oraz uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21. Skarga na bezczynność jest instytucją, która ma zapewnić podmiotom możliwość usunięcia stanu niezgodnego z prawem – w tym wypadku bezczynności organu, którą należy rozumieć jako stan, w którym pomimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Sytuacja, w której w postępowaniu wydana została decyzja kończąca postępowanie, skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który podlega kontroli legalności przez sąd administracyjny. Mając to na uwadze należy uznać, że bezczynność musi mieć miejsce na dzień wniesienia skargi. Poprzez zakończenie postępowania przez organ prowadzący sprawę zostaje spełniona główna funkcja skargi na bezczynność, czyli usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Uznać zatem należy, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (Uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje przedmiot zaskarżenia, co w realiach niniejszej sprawy oznacza konieczność zbadania, czy na dzień wniesienia skargi istniał zarzucany przez skarżącą stan przewlekłości postępowania. Jeżeli bowiem przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Przestaje bowiem istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, gdyż nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącej tut. Sąd uchwale 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), w której wskazano, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." W realiach niniejszej sprawy organ decyzją z dnia 20 maja 2021 r. zakończył postępowanie odwoławcze, wobec czego należy uznać, że na dzień złożenia skargi stan niezgodny z prawem ustał. Skarga była więc niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy (pkt II sentencji postanowienia).