II SA/Po 805/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2021 r. wniosku "K. " sp. z o.o. z [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi "K. " sp. z o.o. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia odmówić wstrzymania zaskarżonego postanowienia. /-/ W. Batorowicz UZASADNIENIE "K. " sp. z o.o. [...] (zwana dalej "Skarżącą") składając za pośrednictwem swojego pełnomocnika w dniu [...] września 2021 r. skargę na opisane w rubrum postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "[...]WINB"), złożyła także wniosek o wstrzymanie wykonalności tego postanowienia. Zdaniem Skarżącej, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że [...]WINB poinformował ją o obowiązku złożenia wniosku o legalizację robót w określonym terminie. W przypadku uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia (co jest sporne), Skarżąca może uchybić temu terminowi, który bezpowrotnie minie, stąd potrzeba wstrzymania wykonania przedmiotowego postanowienia jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie. Organ nadzoru budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto [...]WINB nie odniósł się do wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania aktów (czynności) zaskarżonych do sądu administracyjnego stanowi odstępstwo od generalnej zasady wykonalności takich aktów (czynności) i ma na celu ochronę strony skarżącej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny. W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności – tj., że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia: 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05 oraz 30 października 2018 r. sygn. akt I OZ 1028/18, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Zgodnie ze słownikowym znaczeniem, słowo "wykonać" oznacza "spełnić jakąś czynność, wprowadzić w czyn, zrealizować, urzeczywistnić" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 1164). Wykonanie zaskarżonego postanowienia, które stanowi regułę z art. 61 § 1 p.p.s.a., ma na celu urzeczywistnienie jakiegoś obowiązku publicznoprawnego polegającego na nakazie określonego działania, albo zakazie i tak właśnie należy rozpatrywać wykonalność zaskarżonego postanowienia, a więc w dwóch aspektach. Pierwszy odnosi się do kwestii wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. W tym zakresie Sąd zauważa, że postanowienie to nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji. Celem wstrzymania prowadzenia robót jest w istocie rozważenie przez organ jakie nakazy, względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Dopiero skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowalnych. Oznacza to, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ponieważ wydanie takiego postanowienia dopiero uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego (postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Gd 69/18 oraz II SA/Gd 65/18, dostępne w CBOSA). Powyższe oznacza zatem, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia orzekającego o wstrzymaniu robót budowlanych (notabene zakończonych), ponieważ skutek, jaki wywołuje zaskarżone postanowienie jest taki sam, jaki wywołałoby orzeczenie tut. Sądu przesądzające o wstrzymaniu wykonania. Tutaj ujawnia się drugi aspekt wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie [...]WINB nie nakłada zatem żadnego obowiązku na Skarżącą. Nie jest także prawdą, że [...]WINB wyznaczył Skarżącej obowiązek złożenia wniosku o dokonanie legalizacji domniemywanej samowoli budowlanej. Należy zauważyć, że postępowanie legalizacyjne z rozdziału 5a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zmianami, zwanej dalej "p.b.") jest postępowaniem prowadzonym na wniosek, co wynika z art. 48a ust. 1 p.b. Ustawodawca stanowi wprost, że inwestor może złożyć wniosek o dokonanie legalizacji samowoli budowlanej. Nie ma natomiast takiego obowiązku. Poza tym, warto zwrócić uwagę na korelację występującą pomiędzy zapadłym postanowieniem WWINB a dalszym postępowaniem prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Jeżeli tut. Sąd orzeknie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia dalsze postępowanie o legalizację ewentualnie o nakaz rozbiórki nie będzie mogło się toczyć. Rozstrzygnięcia z pkt 2-4 sentencji zaskarżonego postanowienia nie wyrażają żadnego obowiązku, stąd Sąd nie może wstrzymać ich wykonania, ponieważ nie ma przedmiotu, który podlegałby wykonaniu. Na marginesie należy zaznaczyć, że Skarżąca nie wykazała, że zaistniała sytuacja grozi nieodwracalnymi albo trudnymi do odwrócenia skutkami prawnymi, stąd Sąd nie mógł odnieść się do zagrożenia, na które powoływała się Skarżąca. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz