I FZ 396/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, , , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2429/11 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2429/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Z.B. (dalej strona lub skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 czerwca 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że wniosek skarżącego nie spełnia wymogów zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), ponieważ skarżący nie podał żadnych konkretnych , popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji materialnej, które pozwoliłyby sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Z wniosku nie wynika nawet jakie dochody osiąga. Skarżący nie powołał również żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jego sytuacji majątkowej do następstw trudnych do odwrócenia. Nie godząc się z powyższym postanowieniem skarżący złożył zażalenie zarzucając w nim: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że wykonanie decyzji poprzez wyegzekwowanie podatku z uwagi na pieniężny charakter tego zobowiązania; w tym z powodu możliwości zwrotu tego świadczenia wyklucza powstanie nieodwracalnej szkody i powstanie trudnych do odwrócenia skutków, mimo że w przedmiotowej sprawie skarżący te okoliczności uprawdopodobnił w treści pisma z dnia 6 września 2011 r.; 2) naruszenie prawa procesowego tj. art. 61 § 3 zdanie drugie p.p.s.a. poprzez przedwczesne rozpatrzenie wniosku przez sąd tj. wydanie zaskarżonego postanowienia przez WSA w Warszawie bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.; 3) naruszenie art. 62 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uzupełnienia akt sprawy o ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, które to naruszenia skutkowały nieuwzględnieniem złożonego przez stronę uzupełnienia przedmiotowego wniosku przesłanego do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 6 września 2011 r. (Pismo z 6 września 2011 r. wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 8 września 2011 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.. Strona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła dostatecznych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia interesów skarżącego następstw wykonania decyzji tj., że poniósłby on znaczną szkodę lub powstałyby trudne do odwrócenia skutki. Wniosek powyższy został bowiem uzasadniony w sposób bardzo lakoniczny. Nawet w zażaleniu skarżący nie zawarł informacji odnośnie jego sytuacji majątkowej i dochodowej pozwalającej na ocenę zasadności złożonego wniosku. W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez przedwczesne rozpoznanie wniosku przez Sąd I instancji należy stwierdzić, że jest on pozbawiony zasadności. Wniosek skarżącego może być zawarty w skardze lub w odrębnym piśmie procesowym. W pierwszej sytuacji, ponieważ adresatem skargi jest sąd administracyjny organ, którego działanie zaskarżono może do chwili przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wstrzymać wykonalność. Uprawniony jest bowiem do działania w tym zakresie z urzędu. W przypadku, gdy nie widzi podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej, nie ma obowiązku wydawania rozstrzygnięcia negatywnego. W takiej sytuacji, po przekazaniu skargi, sąd administracyjny zobowiązany będzie do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonalności. W sytuacji, gdy wniosek o ochronę tymczasową zostanie złożony w piśmie procesowym, którego adresatem jest organ, to wówczas podmiot ten zobowiązany będzie wypowiedzieć się w przepisanej formie w sposób pozytywny lub negatywny. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia ponownego wniosku do sądu. Wynika to wprost z przepisu § 3 zdanie 2. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w skardze. Zatem adresatem tego wniosku jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Organ podatkowy, stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. miał obowiązek w terminie trzydziestu dni przedstawić Sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednocześnie w tym terminie uprawniony był do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, działając z urzędu. Jednak, jak wcześniej wskazano nie miał obowiązku rozstrzygania w przedmiocie zawartego w skardze wniosku, albowiem skierowany on był do Sądu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji, po biernej postawie organu w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, był uprawniony, a wręcz zobowiązany do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Ponadto, zdaniem Sądu odwoławczego, nie można czynić Sądowi I instancji zarzutu z faktu, że nie uwzględnił złożonego przez skarżącego uzupełnienia przedmiotowego wniosku z dnia 6 września 2011 r. (wpływ do organu 8 września 2011 r.), w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 2 września 2011 r. Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł bowiem wiedzieć, że Skarżący złoży dodatkowe oświadczenia dotyczące jego sytuacji materialnej oraz posiada jakieś dokumenty uzasadniające tę sytuację oraz nie miał faktycznej możliwości zapoznania się z nimi. Dlatego również ten argument podnoszony w zażaleniu jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieuzasadniony w świetle tego, co stwierdzono powyżej. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma przeszkód, aby skarżący zwrócił się ponownie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, oczywiście należycie i wyczerpująco swoją sytuację opisując i dokumentując. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, należało stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.