III SA/Łd 452/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ł., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. S. i T. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającej o wymeldowaniu Z. S. i T. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w Ł., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W dniu 27 listopada 2008 roku do Urzędu Miejskiego w Ł. wpłynął wniosek R. S. o wymeldowanie Z. S., T. S., E. H. oraz U. K. z dzieckiem z pobytu stałego ze wskazanego lokalu. W uzasadnieniu podkreślono, że osoby te nie przebywają w lokalu od ponad 20 lat. Organ I instancji w dniu [...] wszczął postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego z przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego E. H. ze wskazanego lokalu, która w dniu [...] dokonała osobiście wymeldowania ze spornego lokalu. Jednocześnie decyzją z dnia [...] organ I instancji również umorzył postępowanie o wymeldowanie U. S. wraz córką Z. K. wobec osobistego wymeldowania z lokalu. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu małżonków S. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu skarżący zakwestionowali spełnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, jednocześnie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, że nie mają dostępu do przedmiotowego lokalu, bowiem dostęp utrudniają im go osoby trzecie. Skarżący zaznaczyli, że podjęli działania mające na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości – sprawa została powierzona adwokatowi. Decyzją z dnia [...] Wojewoda Ł. utrzymał mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i podniósł, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana wnikliwie. Okoliczności istotne dla sprawy zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący i zupełny. Organ I instancji dokonał również prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał iż zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślono, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego winna być rozumiana jako rezygnacja z posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się. Oznacza to, że opuszczenie lokalu ma miejsce wówczas, gdy osoba zainteresowana dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu, definitywnie zrywa w nim wszelkie więzi. W ocenie organu II instancji nie powinno budzić wątpliwości, iż wyżej wymienione przesłanki zostały wobec małżonków S. spełnione. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego małżonkowie S. opuścili miejsce pobytu stałego i swoje życie skoncentrowali w miejscowości A. przy ul. G. nr [...], gmina A. Ł. Skarżący dopiero wobec działań podjętych przez organy administracji dokonali obowiązku meldunkowego w miejscu faktycznego pobytu, meldując się na pobyt czasowy. Organy administracji wyjaśniły jednocześnie, że skarżący nie korzystali powództwa posesoryjnego, o którym mowa w art. 344 § 1 k.c. W ocenie organu, nawet gdyby przyjąć, że skarżący nie przebywają pod wskazanym adresem ze względu na brak możliwości swobodnego wejścia na teren nieruchomości, to fakt, że do chwili obecnej nie podjęli żadnych środków w celu swobodnego korzystania z lokalu świadczy o tym , że doszło do opuszczenia przez nich miejsca pobytu stałego. W skardze z dnia 24 sierpnia 2009 roku Z. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniosła argumenty wskazane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 roku pełnomocnik skarżącej poparła skargę oraz złożyła do akt kserokopię wniosku z dnia 24 listopada 2009 roku o dopuszczenie do współposiadania nieruchomości złożonego w Sądzie Rejonowym oraz wezwanie do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego wraz z wnioskiem o dopuszczenie do jego współposiadania z dnia 14 i 16 lipca 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego wynika, iż T. S. opuściła miejsce stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w Ł. Skarżąca sama w swoich wyjaśnieniach przyznała, że nie mieszka we wskazanym lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V S.A. 3169/00, LEX NR 50123; wyrok NSA z dnia 7.12.2005R., sygn. akt II OSK 302/05, LEX NR 190969, wyrok WSA z dnia 18.12.2001r. sygn. akt II S.A./Ka 613/00, niepublik. ). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nie przebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyrok NSA z 5.01.2007r.II OSK 133/06 LEX NR 327831 ) Należy również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej prowadzi do wniosku, iż fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez Z. S. nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu za dobrowolnością opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu – w miejscowości A. przy ul. G. nr [...]. Wskazać również należy, że podnoszona przez skarżącą okoliczność złożenia w sądzie powszechnym wniosku o dopuszczenie do współposiadania spornego lokalu oraz wezwań wnioskodawcy R. S. do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu nie mają znaczenia w przedmiotowej w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest bowiem stanowisko, w pełni akceptowane przez skład w niniejszej sprawie, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25.10.2005r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18.04.2000r. sygn. akt S.A. 1424/99, LEX NR 79243, wyrok NSA z dnia 12.04.2001r. sygn. akt S.A. 3078/00, LEX nr 78937). Podjęte przez skarżącą działania w postaci złożenia wniosku o dopuszczenie do współposiadania lokalu nastąpiły pod koniec 2009 roku – w dniu 24 listopada 2009 roku złożono wniosek w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł. Okoliczność ta świadczy, że skarżąca zaczęła podejmować jakiekolwiek kroki prawne dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego. Reasumując wskazać należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu osoby. Miejsce pobytu stałego jest to miejsce, gdzie skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania mieszkania będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Utrzymywanie zaś miejsca zameldowania skarżącego w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego i długoletniego jego pobytu, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy meldunkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. A. B.