I OZ 905/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 752/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 752/07, oddalił skargę J. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania. J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, wskazując, że żaden z pełnomocników do których się zwracał, nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie, jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszkając z żoną i dwójką dzieci, podając jednocześnie, że łączny miesięczny dochód brutto rodziny to [...] zł, z czego [...] zł stawi dochody skarżącego. Postanowieniem z dnia 27 września 2007r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 9 października 2007r. skarżący wniósł sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, wobec czego, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) postanowienie to straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy została ponownie rozpoznana. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, w uzasadnieniu podając, że nie wykazał on, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Sąd wskazał ponadto, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący podał, że jest w stanie opłacić wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika. Zatem Sąd uznał, że skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy chciał po prostu skorzystać z drogi odwoławczej, gdyż, jak sam przyznał, pełnomocnicy, do których się zwracał, odmawiali sporządzenia skargi kasacyjnej. Sąd pokreślił, że obowiązujące przepisy nie nakładają na Sąd obowiązku imiennego wyznaczania pełnomocnika i zobowiązania go do sporządzenia środka odwoławczego w imieniu skarżącego. Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo pomocy w zakresie częściowym, o którego przyznanie wnosił skarżący w niniejszej sprawie, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, iż powinien on przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiającej za przyznaniem prawa pomocy. Informację składaną Sądowi należy podać w sposób pełny i rzetelny. W myśl art. 252 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika, co zresztą przyznał sam skarżący. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie narusza obowiązującego prawa, zatem Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w postanowieniu.