VIII Ua 9/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII Ua 9/25</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 listopada 2024 r. o sygn. akt X U 342/23 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 326(1))">art. 326^{<!-- -->1} k.p.c.</a> sprawy <span class="anon-block">M. F.</span> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych<br/> <span class="anon-block">(...)</span> Oddziałowi w <span class="anon-block">Ł.</span> o świadczenie rehabilitacyjne na skutek odwołania <span class="anon-block">M. F.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 29 marca 2023 roku, numer sprawy <span class="anon-block"> (...)</span>, zmienionej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 29 marca 2023 roku, numer sprawy <span class="anon-block"> (...)</span> oddalił odwołanie.</p> <p>(wyrok k: 295)</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył ubezpieczony <span class="anon-block">M. F.</span> reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata.</p> <p>Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:</p> <p>1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>a) poprzez dowolna, a nie swobodną ocenę dowodów i błędne ustalenie, iż niezdolność do pracy w spornym okresie nie był związana z wypadkiem przy pracy,</p> <p>b) dowolne pominięcie, iż u skarżącego zdiagnozowano chorobę krążków międzykręgowych szyjnych, która jest bezpośrednim skutkiem wypadku przy pracy,</p> <p>c) dowolne uznanie, iż stwierdzony uraz głowy nie ma wpływu na niezdolność do pracy,</p> <p>d) całkowicie dowolne pominiecie faktu, iż skarżący cierpi na silne dolegliwości bólowe uniemożliwiające codzienne funkcjonowanie,</p> <p>e) dowolne pominięcie sprawności organizmu przed zdarzeniem a po zdarzeniu przy jednoczesnym przyznaniu waloru wiarygodności zeznaniom skarżącego,</p> <p>f) dowolne pominięcie okoliczności, iż wypadek uaktywnił objawy choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, na którą wcześniej powód się leczył, bowiem nie dawała żadnych objawów,</p> <p>g) mimo przyznania waloru wiarygodności zeznaniom skarżącego, całkowicie dowolne pominięcie treści jego zeznań w zakresie, w jakim skarżący zeznawał co do wpływu zdarzenia na możliwość codziennego funkcjonowania, możliwości wykonywania podstawowych czynności i stopnia samodzielności – zarówno bezpośrednio po zdarzeniu, jak i w okresach późniejszych, w tym w okresie objętym zaskarżoną decyzja;</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż niezdolność do pracy skarżącego nie była spowodowana wypadkiem przy pracy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, strona apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania i przyznanie skarżącego prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za sporny okres w wysokości 100% podstawy wymiaru tj. z ubezpieczenia wypadkowego ewentualnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego się kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.</p> <p>(apelacja k. 311-312v.)</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowiska<br/>w sprawie wnosząc o oddalenie apelacji.</p> <p>(odpowiedź na apelację k. 332-332v.)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja wywiera swój skutek instancyjny w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, choć z innych względów niż te, które zostały podniesione w apelacji ubezpieczonego.</p> <p>Na wstępie przypomnieć należy, że jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a>, sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przypomnieć też należy, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji strony nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, których występowanie sąd ten oceniać musi badać także z urzędu. Natomiast wiążącymi dla sądu drugiej instancji są zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, które zostały wyartykułowane w apelacji. Przy tym w granicach zaskarżenia sąd ten zawsze bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania (uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55).</p> <p>Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379)">art. 379 k.p.c.</a> nieważność postępowania zachodzi:</p> <p>1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;</p> <p>2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;</p> <p>3) jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;</p> <p>4) <span class="underline"> <!-- -->jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli<br/>w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy</span>;</p> <p>5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;</p> <p>6) jeżeli sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu.</p> <p>Sąd II instancji pragnie w tym miejscu zauważyć, że zaskarżony wyrok został wydany <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym</span> </strong>. Zauważyć przy tym należy, że niniejsza sprawa była wcześniej rozpoznawana na rozprawie, a ostatnie posiedzenie jawne odbyło się w dniu 16 lutego 2024 r. przed Sądem <span class="anon-block">(...)</span> instancji w składzie sędziego Magdaleny Raszewskiej (protokół k. 218). Tymczasem postanowienie w przedmiocie zamknięcia rozprawy z 14 listopada 2024 r. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym przez Sąd <span class="anon-block">(...)</span> instancji w składzie asesora sądowego <span class="anon-block">A. M.</span> (postanowienie k. 294). W tym też składzie został wydany – również na posiedzeniu niejawnym – zaskarżony wyrok z 14 listopada 2024 r.</p> <p>Dodany z dniem 1 lipca 2023 r., na mocy ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 614) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 3)">art. 224 § 3 k.p.c.</a> stanowi, że jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozpoznania sprawy, a wyznaczanie kolejnych posiedzeń jest zbędne, sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym. Strony należy uprzedzić o możliwości zamknięcia rozprawy<br/>i umożliwić im zabranie głosu w piśmie procesowym, w terminie nie krótszym niż 7 dni. Sąd zamyka rozprawę w terminie miesiąca od dnia, w którym upłynął termin do zabrania głosu przez strony. <strong> <!-- -->Postanowienie może być wydane jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy.</strong> Przepis ten stanowi zatem jednoznacznie, iż sąd w innym składzie niż prowadzący ostatnie posiedzenie jawne nie ma możliwości zamknięcia rozprawy na posiedzeniu niejawnym w myśl powyższego przepisu, a w konsekwencji wydania na wyroku na takim posiedzeniu, zamiast na rozprawie. Aby nowy skład sądu mógł zastosować analizowany przepis, musiałby najpierw przeprowadzić posiedzenie jawne i dopiero po jego przeprowadzeniu miałby możliwość zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 3)">art. 224 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Zaznaczenia przy tym wymaga, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 3)">art. 224 § 3 k.p.c.</a> miał zastosowanie<br/>w niniejszej sprawie, pomimo iż niniejsza sprawa została wszczęta złożeniem odwołania w dniu 28 kwietnia 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.</p> <p>Podkreślić przy tym należy, że nieważność postępowania zachodzi w każdym wypadku, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa. (M. Manowska [w:] Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2022, art. 379).</p> <p>O nieprawidłowym składzie sądu (sprzecznym z przepisami prawa na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 k.p.c.</a>) można mówić w każdym przypadku, gdy postępowanie toczyło się przed sądem orzekającym w składzie innym, niż przewidziany dla konkretnego rodzaju sprawy. Należyte obsadzenie sądu, do którego odwołuje się ten przepis, należy jednak oceniać nie tylko<br/>w kontekście przepisów o składzie ilościowym, ale także w świetle uregulowań decydujących o szeroko rozumianych kompetencjach sędziów. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 26 lutego 2015 r., <span class="anon-block">(...)</span> ACa 716/14, LEX nr 1746858).</p> <p>Skoro zatem przepis szczególny <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 3)">art. 224 § 3 k.p.c.</a> dopuszcza zamknięcie rozprawy na posiedzeniu niejawnym jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne, poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy, to naruszenie tego przepisu<br/>i w konsekwencji wydanie postanowienia o zamknięciu rozprawy oraz wyroku przez sąd<br/>w składzie sędziego (asesora sądowego), w sprawie, w której ostatnie posiedzenie jawne było przeprowadzone przez inny skład sądu, skutkuje nieprawidłowym składem sądu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 k.p.c.</a> a więc składem sprzecznym z przepisami prawa, co z kolei oznacza nieważność postępowania.</p> <p>Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy w aktualnym składzie winien rozpoznać sprawę na rozprawie i dopiero wówczas możliwe będzie wydanie wyroku, ewentualnie przeprowadzić rozprawę zaś dopiero wówczas otworzy się możliwość rozstrzygnięcia sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 3)">art. 224 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Wskazana okoliczność skutkuje stwierdzeniem nieważności postępowania, zaś w konsekwencji zniesieniem postępowania od dnia 14 listopada 2024 roku, uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>Z uwagi na powyższe nieuzasadnionym jest rozpoznawanie zgłoszonych zarzutów apelacyjnych możliwych dopiero przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy.</p> <p>SSO Paweł Wojas</p> </div>