II OSK 212/17

SENTENCJA Dnia 18 grudnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego T. M. po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "F." S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Go 654/16 w sprawie ze skargi "F." S.A. z siedzibą w G. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 25 maja 2016 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Go 654/16 oddalił skargę "F." S.A. w G. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 maja 2016 r., nr ... w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (dalej: PPIS) decyzją z 12 sierpnia 2015 r. Nr ... stwierdził u J. K. chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367, dalej: rozp. RM). L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. decyzją z 10 listopada 2015 r. nr ... uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PPIS 7 marca 2016 r. wydał decyzję nr ... o stwierdzeniu u J. K. choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. (dalej: PWIS), na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, art. 235¹ i art. 235² k.p oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 rozp. RM, decyzją z 25 maja 2016 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi "F." S.A. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Odpowiadając na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej zostało wydane przez uprawnioną placówkę medyczną, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. Ośrodek ten w wydanym 2 czerwca 2015 r. orzeczeniu nr ... jednoznacznie rozpoznał u J. K. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Jednocześnie wobec nieuwzględnienia w tym orzeczeniu zatrudnienia J. K. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym "I." w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 6 czerwca 2003 r. oraz po uzupełnieniu karty narażenia zawodowego w Spółdzielni Pracy Przemysłu Skórzanego "S.", PPIS zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia i Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy to uczynił, w piśmie z 30 grudnia 2015 r. nr ... Te wyjaśnienia, zdaniem Sądu były wystarczające dla wydania w sprawie przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia o stwierdzeniu choroby zawodowej. Zatem, wbrew stanowisku skarżącej, Sąd pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do wydania w sprawie nowego orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie oraz opinia uzupełniająca w sposób jednoznaczny i konsekwentny potwierdziły stwierdzenie u uczestniczki postępowania choroby zawodowej w postaci przewlekłego obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ k.p. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ pierwszej instancji w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, dogłębnie wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, w szczególności wyjaśnił, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy (także w zakładzie skarżącej) a występującym u J. K. schorzeniem. Skarżąca nie wykazała natomiast, by stan faktyczny niniejszej sprawy nie został należycie wyjaśniony. Tym samym za nieusprawiedliwione Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 75 § 1 i art., 77 § 1 k.p.a. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę. "F." S.A. w G. wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) na podstawie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, a to § 6 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 5 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367), poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez organ II instancji, za podstawę rozstrzygnięcia orzeczenia lekarskiego nr ... wydanego przez WOMP w G., pomimo iż nie zawiera ono uzasadnienia należycie wyjaśniającego przyczynę uznania schorzenia pracownika za chorobę zawodową, a ponadto wydanego na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego; 2) na podstawie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, przez Sąd I instancji, polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to § 6 ust. 1 i 2 pkt 5 w zw. z § 5 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji w niniejszej sprawie w oparciu o orzeczenie lekarskie nr ..., które zostało wydane na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, tj. z pominięciem karty oceny narażania zawodowego sporządzonej dla zakładu pracy – Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego "I." w G. oraz uzupełnionej karty ceny narażenia zawodowego dla zakładu pracy – Spółdzielnia Pracy Przemysłu Skórzanego – "S." w G., jak również przeprowadzonego dowodu z zeznań pracownika J. K. i odstąpienie przez organy orzekające w sprawie od żądania wydania orzeczenia lekarskiego na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego; 3) na podstawie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na nieuchyleniu decyzji wydanej przez organ II instancji, mimo iż dopuścił się on naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), poprzez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego dla zakładu pracy – Spółdzielnia Pracy Przemyślu Skórzanego "S." w G. z pominięciem przeprowadzenia dowodu z oględzin stanowiska pracy pracownika w tym zakładzie; 4) na podstawie 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania i nieuwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia, postępowania dowodowego z urzędu, a w szczególności brak wyjaśnienia, czy stosowane przez pracodawcę – F. S.A. środki zabezpieczające były stosowane przez pracownika oraz czy ich stosowanie przez pracownika wykluczałoby na zajmowanym przez niego stanowisku pracy występowanie czynników szkodliwych. Tym samym Sąd winien był sprawując kontrolę legalności zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu Sądowi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c reguluje podstawę prawną zastosowania przez sąd administracyjny środka prawnego uchylenia decyzji. Podstawą prawną jest stwierdzenie przez sąd administracyjny naruszenia przepisów postępowania przy rozpoznaniu sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należą przepisy postępowania, które regulują środki zastosowane dla ustalenia stanu faktycznego. Sąd administracyjny dokonuje oceny ustalenia stanu faktycznego sprawy, tak jak nakazuje art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem czy zostały w toku postępowania podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Dla oceny ustalenia stanu faktycznego w sprawie przesądza zapisany hipotetyczny stan faktyczny w normie prawnej i przyjęte reguły ustalenia stanu faktycznego przy tego rodzaju sprawach. Według art. 2351 Kodeksu pracy "Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (...)". Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do oceny prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, rozpoznanie chorób zawodowych, w tym i ustalenia związku przyczynowo-skutkowego miedzy stwierdzonym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym należy do właściwych jednostek organizacyjnych służby zdrowia. Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli w ocenie organu materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenia jednostek służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej są wiążące jeżeli nie budzą wątpliwości co do pełnego ustalenia zgodnie z przepisami rozporządzenia. Organ właściwy do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej poddaje ocenie orzeczenie lekarskie, a zatem dokonuje oceny czy wywody i wnioski sformułowane w orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zawartymi w aktach sprawy. Organ nie może odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu, jeżeli nie budzi ono wątpliwości w świetle okoliczności faktycznych sprawy wynikających z warunków pracy ustalonych zgodnie z przepisami rozporządzenia. W sprawie zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy faktyczne do ustalenia wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jest w swej treści jasne i nie budzi wątpliwości również co do przebiegu zatrudnienia i sposobu wykonywania pracy. Zebrane w sprawie dowody, w tym orzeczenie lekarskie, zawierały niezbędne informacje dotyczące narażenia zawodowego, przeprowadzonej diagnostyki, jak i analizy dokumentacji wskazującej na rozpoznanie choroby zawodowej. W skardze kasacyjnej nie podważono tych ustaleń, a w uzasadnieniu jedynie podjęto polemikę z ustaleniem zakresu narażenia zawodowego również w okresie pracy przez pominięcie karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej dla zakładu pracy – Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "I." w G. i Spółdzielni Pracy Przemysłu Skórzanego "S." w G. Organy uwzględniły te okoliczności, co nie podważyło rozpoznania choroby zawodowej. Odmienna ocena przez wnoszącego skargę kasacyjną orzeczenia lekarskiego nr ... Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. nie daje podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia § 6 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 5 powołanego rozporządzenia. W orzeczeniu lekarskim uwzględniono sposób wykonywania pracy oraz stosowanie środków ochrony. Nie naruszono § 5 w związku z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Nie można zarzucić braku właściwości jednostki prowadzącej czynności ustalenia choroby zawodowej oraz braku oceny materiału dowodowego przez organy wydające decyzję w I i II instancji. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a oznacza to, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że zostały naruszone przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie został zatem naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasadnie Sąd zastosował art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z wymaganiami postawionymi w tym przepisie prawa. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.