I OPP 77/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi A. S. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r., znak [...] sygn. akt VII SA/Wa 1933/10 postanawia: 1) stwierdzić, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, 2) przyznać skarżącemu A. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwóch tysięcy) zł. UZASADNIENIE Skarżący A. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie z jego skargi na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r. znak: [...], żądając stwierdzenia przewlekłość postępowania, przyznania od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł, zobowiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do merytorycznego rozpoznania sprawy w terminie jednego miesiąca. Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez organ w dniu 13 października 2010 r. W skardze tej skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 13 października 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez oznaczenie organu, którego działania skarga dotyczy oraz wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu. W dniu 28 października 2010 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. przyznano skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2011 r. wezwano wyznaczonego w ramach prawa pomocy pełnomocnika skarżącego do wskazania jakiego aktu prawnego dotyczy skarga lub też w wydaniu jakiego rozstrzygnięcia organ pozostał w bezczynności. W piśmie, będącym odpowiedzią na wezwanie, które wpłynęło do Sądu 30 marca 2010 r., pełnomocnik skarżącego wskazał, że głównym przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie Szefa Służby Cywilnej zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2002 r. znak: [...]. Pełnomocnik podniósł, że jednoznaczne udzielenie odpowiedzi na wezwanie Sądu będzie możliwe po dołączeniu przez organ pełnych akt sprawy. Postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Szefa Służby Cywilnej do nadesłania kompletnych akt administracyjnych dotyczących konkursu nr [...] i [...]. W odpowiedzi na wezwanie organ wskazał, że nie posiada przedmiotowych akt, ponieważ nie zostały przekazane do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2011 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne celem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego, celem wezwania skarżącego do wskazania, kiedy dowiedział się o treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] oraz daty otrzymania pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r. Pismem z dnia 19 września 2011 r. skarżący odpowiedział na wezwanie. W dniu 23 września 2011 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. W rozpoznawanej sprawie prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 13 października 2010 r. (data prezentaty), a sprawa nie została dotychczas zakończona. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata, Sąd postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. uwzględnił wniosek w całości. Okręgowa Rada Adwokacka w W. w dniu 1 lutego 2011 r. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do skonkretyzowania przedmiotu skargi – wskazania jakiego aktu prawnego dotyczy skarga lub też w wydaniu jakiego rozstrzygnięcia organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na wezwanie, która wpłynęła do Sądu w dniu 30 marca 2011 r., pełnomocnika skarżącego wskazał, że głównym przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie Szefa Służby Cywilnej zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2002 r. znak: [...]. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu do dołączenie do akt sprawy pełnych akt dotyczących konkursu [...] oraz [...]. Dopiero po upływie dwóch miesiącach od wpływu odpowiedzi na wezwanie, Sąd postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. zobowiązał Szefa Służby Cywilnej do nadesłania kompletnych akt administracyjnych. Następnie po upływie kolejnych dwóch miesięcy, zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2011 r., został wyznaczony termin posiedzenia niejawnego na dzień 31 sierpnia 2011 r. w celu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego i wezwano skarżącego do wskazania, kiedy dowiedział się o treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] oraz do podania daty otrzymania pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do Sądu w dniu 22 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Taki długi okres oczekiwania na rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, po tym, jak w dniu 30 marca 2011 r. wpłynęło do Sądu pismo precyzujące przedmiot zaskarżenia, a także znaczny odstęp czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami Sądu oraz okoliczność, że sprawa dotychczas nie została zakończona, uzasadnia stwierdzenie, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd orzeka w granicach żądań strony przytoczonych w skardze (art. 6 i 12 ustawy). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 2 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Sąd miał na uwadze czas trwania postępowania, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość oraz jej znaczenie dla skarżącego, a także to, że przyczyną przewlekłego postępowania było również to, że skarżący nieprecyzyjnie określił przedmiot zaskarżenia, co wymagało jednoznacznego wyjaśnienia przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny nie zalecił sądowi rozpoznającemu sprawę wyznaczenia terminu posiedzenia celem rozpoznania skargi, ponieważ będzie to możliwe dopiero po prawomocny rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie jest więc zasadne żądanie skarżącego, aby Sądowi temu zalecić rozpoznanie sprawy co do istoty w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.