II OZ 1132/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 567/19 odrzucające skargę H.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 567/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę H.D. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, iż powodem odrzucenia skargi było wniesienie jej już po upływie ustawowego terminu o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Powołując się na normę art. 44 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została doręczona skutecznie skarżącemu [...] października 2018 r. z akt sprawy wynika, że skarżący nie podjął w terminie awizowanej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, a w konsekwencji zaistniała fikcja doręczenia tej korespondencji w dniu [...] października 2019 r. W ocenie Sądu doręczenie nastąpiło z poszanowaniem przepisów prawa. Z akt sprawy wynika, że na kopercie z korespondencją w postaci zaskarżonej decyzji umieszczono adnotację zarówno o pierwszym ([...] września 2018 r.), jak i drugim ([...] października 2018 r.) awizie oraz ich datach. W przypadku pierwszego awiza wskazano także placówkę pocztową, w której korespondencja została złożona. Potwierdzenie odbioru zawiera informację o tym gdzie i kiedy przesyłka została pozostawiona (placówka pocztowa) oraz kiedy i gdzie zamieszczono zawiadomienie o jej pozostawieniu wraz z podpisem i datą jego złożenia przez doręczającego. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w doręczeniu decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając temu orzeczeniu naruszenie: 1/ art. 42-44 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zaistniała fikcja doręczenia decyzji w dniu [...] października 2018 r. mimo, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w tych przepisach, w konsekwencji uznane, że skarżący nie obalił domniemania dokonania doręczenia zastępczego przesyłki kierowanej do niego; 2/ art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi z powodu błędnego uznania, iż wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Z treści art. 44 k.p.a. wynika, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43, w przypadku doręczenia przez operatora pocztowego, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki o której mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach. Z powyższego wynika zatem, iż żeby doręczenie w omawianym trybie mogło zostać uznane za skuteczne, konieczne jest m. in. prawidłowe zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w określonym terminie. W przypadku nieodebrania w terminie 7 dni przesyłki, operator zobowiązany jest ponownie pozostawić adresatowi zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w ustawowym terminie. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, iż prawidłowo doręczono skarżącemu decyzję w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] października 2018 r. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że pierwsze zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki pozostawiono w dniu [...] września 2018 r., zaś drugie w dniu [...] października 2018 r., co pozwalało uznać korespondencję za doręczoną w oparciu o art. 44 § 4 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z koperty, na którą powołuje się Sąd pierwszej instancji, nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, czy i kiedy miało miejsce ponowne pozostawienie zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki. Na kopercie i na potwierdzeniu odbioru znajduje się informacja o pierwszej awizacji przesyłki w dniu [...] września 2018 r., co zostało potwierdzone pieczęcią operatora pocztowego i podpisem doręczyciela. Natomiast brak jest informacji o powtórnym pozostawieniu zawiadomienia. Na potwierdzeniu odbioru miejsce na wpisanie daty powtórnego pozostawienia zawiadomienia jest puste, a na kopercie widnieje jedynie zapis "A 2/10". Z takiego zapisu na kopercie trudno wywieść, iż chodzi tutaj o datę powtórnego pozostawienia zawiadomienia. Poza tym adnotacja "A 2/10" nie została potwierdzona podpisem osoby ją sporządzającej, co dodatkowo wskazuje na wadliwość takiej informacji. Jest to niewystarczające dla prawidłowego wyprowadzenia skutków prawnych z takiego zapisu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, zgodnie z którym skuteczność doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w art. 44 k.p.a., a zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Przy czym uchybienie któremukolwiek z elementów tej procedury doręczenia powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata (por. wyrok NSA z 8 października 2019 r. II OSK 2783/17; wyrok NSA z 9 kwietnia 2014 r. I OSK 2339/12, LEX nr 1484829; postanowienie NSA z 24 października 2014 r. II FSK 2580/12, LEX nr 1591770; wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r. II OSK 2287/13, LEX nr 1569038). Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż w sprawie nie został spełniony warunek uznania doręczenia decyzji za skuteczne w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż zaskarżona decyzja została doręczona w dniu [...] października 2018 r., a wywiedziona pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. skarga została wniesiona już po upływie ustawowego terminu, nie zasługiwało na podzielenie. Dotąd powiedziane pozwalało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dlatego, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.