I FSK 2093/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 66/13 w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 maja 2010 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2006 r., za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. oraz od stycznia do maja 2008 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 66/13, oddalającego skargę E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 26 maja 2010 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2006 r., za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. oraz za miesiące od stycznia do maja 2008 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację finansową. Jej zarobki są niskie i musi ona korzystać z pomocy swojej matki w utrzymaniu domu. Mąż skarżącej jest na rencie i jego stan zdrowia wymaga sporych wydatków. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Natomiast skierowanie egzekucji do jej wynagrodzenia pogorszy jeszcze tę sytuację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wskazała we wniosku na żadną z tych przesłanek. Tymczasem decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (vide postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zdaniu pierwszym tego przepisu wskazano, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Oznacza to, że sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. Nie oznacza to jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stan finansowy skarżącej i jej rodziny nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Trzeba w tym miejscu wskazać, że po pierwsze - wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a po drugie - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Nie jest bowiem wystarczający lakoniczny wywód skarżącej co do jej obaw dotyczących egzekucji. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.