I SAB/Wa 366/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. [...] (dalej jako: skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej jako: organ) w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., nr [...]. Skarżąca spółka opisała dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego podkreślając zasadność skargi i wskazała, że organ naruszył art. 35 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt organowi; 2) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] – do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...]. Organ podkreślił, że decyzje Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. i z dnia [...] listopada 1999 r. stanowią podstawę wniosku skarżącej Spółki o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. mającą wykazać, że przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...]), w chwili uwłaszczenia nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt sprawy Prezydent [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku [...], o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. stwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez dotychczasowego zarządcę – [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...], wraz z prawem własności budynków i urządzeń znajdujących się na w/w gruncie, w części dotyczącej działki nr [...], odpowiadającej dawnej działce hipotecznej nr [...], do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1999 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1999 r. stwierdzającej nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] i orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] sierpnia 1962 r., nr [...]. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu prowadzącego postępowanie dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Dokonanie przez Sąd, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest nieuprawnione, gdyż te kwestie mogą być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu dotyczącym kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zatem w sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. - zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Użycie ww. art. 149 § 1a p.p.s.a., zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., w sprawie sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt II OSK 468/13). Powracając na grunt zawisłej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (5 dni po wpływie wniosku) organ zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o przesłanie całości akt administracyjnych dotyczących przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia [...] października 2018 r. Minister wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji o danych adresowych zarządcy komisarycznego [...]. Ponadto pismem z dnia [...] lipca 2019 r. organ wezwał pełnomocnika strony skarżącej o wykazanie interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., we wniesieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., w szczególności poprzez jednoznaczne wskazanie jakie prawa rzeczowe lub roszczenia przysługują wnioskodawcy do nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], a które uwłaszczenie mogło naruszyć, w tym o dołączenie stosownych dokumentów potwierdzających posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego w kwestionowaniu przedmiotowej decyzji. Zdaniem sądu, indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizą tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, rozstrzyganiu o ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału oraz podjęciu decyzji kończącej postępowanie. Wobec powyższego, mając na uwadze wyżej opisany przebieg postępowania w sprawie, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w niniejszym postępowaniu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.