Ppolska.starec← UrzadnikВойти

III Ns 218/25

Суды общей юрисдикции2026-02-19
Номер дела
III Ns 218/25
Дата решения
2026-02-19
Тип
DECISION

Судьи

Justyna Pikulik (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

<p>Sygn. akt III Ns 218/25</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 lutego 2026 r.</p> <p>Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie Wydział III Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> Przewodniczący: Sędzia Justyna Pikulik</p> <p> Protokolant: Aleksander Dembek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. w <span class="anon-block">H.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. V. (1)</span> i <span class="anon-block">W. V. (1)</span> </p> <p>przy udziale <span class="anon-block">V. V. (1)</span>, <span class="anon-block">S. U.</span>, <span class="anon-block">T. U.</span>, <span class="anon-block">C. U.</span>, <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">N. F.</span>, <span class="anon-block">M. H. (2)</span>, <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, <span class="anon-block">C. H. (2)</span>, <span class="anon-block">C. H. (1)</span>, <span class="anon-block">S. H. (1)</span> i <span class="anon-block">N. U. (2)</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">T. V.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>1.  stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">T. V.</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córce <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">T.</span> (PESEL <span class="anon-block">(...)</span>), zmarłej w dniu 6 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">H.</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sporządzonego w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span> przed Notariuszem <span class="anon-block">V. H.</span>, zarejestrowanego w Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, otwartego i ogłoszonego w dniu 29 stycznia 2026 r., nabyli z dobrodziejstwem inwentarza:</p> <p>1)  <span class="anon-block">W. V. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>2)  <span class="anon-block">M. V. (2)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córka <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">V.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>3)  <span class="anon-block">V. V. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>4)  <span class="anon-block">S. U.</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">C.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>5)  <span class="anon-block">T. U.</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">C.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>6)  <span class="anon-block">C. U.</span>, syn <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>7)  <span class="anon-block">V. U. (1)</span> syn <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>8)  <span class="anon-block">N. F.</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córka <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span>, w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>9)  <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">F.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>10)  <span class="anon-block">A. H. (2)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">H.</span>), córka <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">F.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>;</p> <p>11)  <span class="anon-block">C. H. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>;</p> <p>12)  <span class="anon-block">C. H. (1)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">H.</span>), córka <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p> -każdy w udziale do 1/12 części;</p> <p>2.  koszty postępowania ponosi każda ze stron we własnym zakresie.</p> <p>3.  nakazuje pobrać od wnioskodawców <span class="anon-block">M. V. (1)</span> i <span class="anon-block">W. V. (1)</span> solidarnie na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie kwotę 22,14 zł (dwadzieścia dwa złote czternaście groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</p> <p>Sygn. akt III Ns 218/25</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z 11 czerwca 2025 r. wnioskodawcy <span class="anon-block">M. V. (1)</span> i <span class="anon-block">W. V. (1)</span>, wnieśli o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">T. V.</span>, zmarłej w dniu 6 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">H.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że <span class="anon-block">T. V.</span> była w chwili śmierci wdową i nie posiadała dzieci. Jej rodzice i rodzeństwo zmarli przed nią, zaś w krąg spadkobierców ustawowych weszli zstępni jej rodzeństwa. Wnioskodawcy podali, że spadkodawczyni pozostawiła testament na podstawie którego powinno dojść do dziedziczenia przez 13 uczestników postępowania.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek z 2 października 2025 r. uczestniczka <span class="anon-block">S. H. (1)</span> podniosła, że lokal, który był przedmiotem zapisu windykacyjnego nie wchodzi w skład masy spadkowej, bo jego własność została skutecznie na nią przeniesiona na podstawie umowy dożywocia zawartej z <span class="anon-block">T. V.</span> w dniu 14 lutego 2024 r.</p> <p>W piśmie z 13 stycznia 2026 r. uczestnik <span class="anon-block">S. H. (2)</span> wskazał, że nie kwestionuje wniosku.</p> <p>W piśmie z 13 stycznia 2026 r. uczestniczka <span class="anon-block">A. H. (1)</span> wskazała, że spadek przyjmuje i nie kwestionuje zawartej przez <span class="anon-block">T. V.</span> z <span class="anon-block">S. H. (1)</span> umowy dożywocia.</p> <p>Pozostali obecni na rozprawie 29 stycznia 2026 r. uczestnicy wskazali, że zgadzają się z wnioskiem.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">T. V.</span>, córka <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">D.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">X.</span>, zmarła 6 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">H.</span>. Jej rodzice nie dożyli otwarcia spadku.</p> <p>Otwarcia spadku nie dożyło także rodzeństwo <span class="anon-block">T. V.</span>, czyli <span class="anon-block">Ł. W.</span> (z domu <span class="anon-block">U.</span>), która zmarła 27 lutego 2011 r., <span class="anon-block">F. H. (1)</span> (z domu <span class="anon-block">U.</span>), która zmarła 22 kwietnia 2005 r., <span class="anon-block">N. U. (1)</span>, który zmarł 23 listopada 2021 r. i <span class="anon-block">V. U. (2)</span>, który zmarł 3 grudnia 2003 r.</p> <p>Siostra spadkodawczyni <span class="anon-block">Ł. W.</span> nie pozostawiła po sobie zstępnych.</p> <p>Siostra spadkodawczyni <span class="anon-block">F. H. (1)</span> pozostawiła po sobie zstępnych: <span class="anon-block">F. H. (2)</span>, który zmarł 6 sierpnia 1994 r. i <span class="anon-block">U. H.</span>, który zmarł 18 stycznia 2024 r., (nie dożyli oni otwarcia spadku) oraz <span class="anon-block">S. H. (2)</span> oraz <span class="anon-block">A. H. (1)</span>. <span class="anon-block">F. H. (2)</span> pozostawił po sobie zstępnych: <span class="anon-block">C. H. (1)</span> i <span class="anon-block">C. H. (2)</span>, zaś <span class="anon-block">U. H.</span> pozostawił po sobie córkę <span class="anon-block">M. H. (1)</span>. Żoną <span class="anon-block">F. H. (2)</span> była <span class="anon-block">S. H. (1)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">S.</span> spadkodawczyni <span class="anon-block">V. U. (2)</span> pozostawił po sobie:</p> <p>-syna <span class="anon-block">U. U.</span>, który zmarł 9 lutego 2015 r. i nie dożył otwarcia spadku.</p> <p>-synów <span class="anon-block">S. U.</span> i <span class="anon-block">T. U.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">U. U.</span> pozostawił po sobie zstępnych: <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">C. U.</span> i <span class="anon-block">N. F.</span> (z domu <span class="anon-block">U.</span>).</p> <p> <span class="anon-block">N. U. (1)</span> pozostawił po sobie <span class="anon-block">M. V. (2)</span> (z domu <span class="anon-block">U.</span>). <span class="anon-block">M. V. (1)</span> ma dwóch synów <span class="anon-block">W. V. (1)</span> i <span class="anon-block">V. V. (1)</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> </p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">Ł. W.</span>, k 4;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">F. H. (1)</span>, k. 5;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">T. V.</span>, k. 8;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">V. U. (2)</span>, k. 9;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">U. U.</span>, k. 10;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzonego <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, k. 11;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">C. U.</span>, k. 12;</p> <p>- odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">N. U. (3)</span>, k. 13;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">S. U.</span>, k. 15;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">T. U.</span>, k. 16;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">C. H. (2)</span>, k. 17;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">C. H. (1)</span>, k. 18;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">U. H.</span>, k. 19;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">M. H. (1)</span>, k. 20;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, k. 21;</p> <p>- odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, k. 22;</p> <p>- odpis zupełny aktu małżeństwa, k. 23;</p> <p>- odpis skrócony aktu zgonu, k. 37;</p> <p>- odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">S. H. (1)</span>, k. 117;</p> <p>- oświadczenie spadkowe złożone przez <span class="anon-block">M. V. (1)</span>, k. 160</p> <p>14 marca 2019 r. spadkodawczyni <span class="anon-block">T. V.</span> w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>, przed notariusz <span class="anon-block">V. H.</span> sporządziła w formie aktu notarialnego, repertorium A numer <span class="anon-block">(...)</span>, testament, w którym uczyniła zapis windykacyjny oraz powołała spadkobierców. Przedmiotem zapisu windykacyjnego był stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny numer <span class="anon-block">(...)</span>, składający się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza, o łącznej powierzchni użytkowej 70,89 m<sup> <!-- -->2</sup> wraz z pomieszczeniem przynależnym – komórką numer <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni użytkowej 6,95 m<sup> <!-- -->2</sup>, położony w <span class="anon-block">H.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy <span class="anon-block">H.</span> – <span class="anon-block">W.</span> i Zachód w <span class="anon-block">H.</span> X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W ww. testamencie spadkobierczyni postanowiła, że <span class="anon-block">W. V. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> nabędzie z chwilą otwarcia spadku przedmiot zapisu windykacyjnego.</p> <p>Jako spadkobierców <span class="anon-block">T. V.</span> powołała <span class="anon-block">N. U. (1)</span>, <span class="anon-block">M. V. (2)</span>, <span class="anon-block">V. V. (1)</span>, <span class="anon-block">S. U.</span>, <span class="anon-block">T. U.</span>, <span class="anon-block">C. U.</span>, <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">N. F.</span>, <span class="anon-block">U. H.</span>, <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, <span class="anon-block">C. H. (2)</span> i <span class="anon-block">C. H. (1)</span>, każdego z nich w udziale po 1/13.</p> <p>Jako wykonawców testamentu <span class="anon-block">T. V.</span> ustanowiła <span class="anon-block">N. U. (2)</span> oraz <span class="anon-block">M. V. (2)</span>. W testamencie ustalono wynagrodzenia dla wykonawcy testamentu <span class="anon-block">N. U. (2)</span> w kwocie 10.000 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> </p> <p>- testament ( zapis windykacyjny) z 14 marca 2019 r. Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span> , k. 26-27</p> <p>20 stycznia 2022 r. spadkodawczyni <span class="anon-block">T. V.</span> w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>, przed notariusz <span class="anon-block">V. H.</span> sporządziła w formie aktu notarialnego, repertorium A numer <span class="anon-block">(...)</span>, testament, w którym odwołała w całości sporządzony 14 marca 2019 r. testament podając jako powód tego to, że zapisobierca windykacyjny miał opiekować się spadkodawczynią, czego nie czynił.</p> <p>W testamencie tym <span class="anon-block">T. V.</span> uczyniła zapis windykacyjny, którego przedmiotem był stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny numer <span class="anon-block">(...)</span>, składający się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza, o łącznej powierzchni użytkowej 70,89 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – komórką numer <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni użytkowej 6,95 m2, położony w <span class="anon-block">H.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy <span class="anon-block">H.</span> – Prawobrzeże i Zachód w <span class="anon-block">H.</span> X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> wraz ze związanymi z nim udziałami w nieruchomości wspólnej oraz powołała spadkobierców.</p> <p>W ww. testamencie spadkobierczyni postanowiła, że <span class="anon-block">S. H. (1)</span>, córka <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">U.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> nabędzie z chwilą otwarcia spadku przedmiot zapisu windykacyjnego.</p> <p>Poza tym, spadkodawczyni <span class="anon-block">T. V.</span> powołała do pozostałej części spadku <span class="anon-block">W. V. (1)</span>, <span class="anon-block">M. V. (2)</span>, <span class="anon-block">V. V. (1)</span>, <span class="anon-block">S. U.</span>, <span class="anon-block">T. U.</span>, <span class="anon-block">C. U.</span>, <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">N. F.</span>, <span class="anon-block">U. H.</span>, <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, <span class="anon-block">C. H. (2)</span> i <span class="anon-block">C. H. (1)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> </p> <p>-testament ( zapis windykacyjny) z 20 stycznia 2022 r. Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span> , k. 28-29</p> <p>14 lutego 2024 r. <span class="anon-block">T. V.</span> i <span class="anon-block">S. H. (1)</span>, Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>, przed notariusz <span class="anon-block">V. H.</span> zawarły umowę dożywocia, mocą której <span class="anon-block">T. V.</span> przeniosła na rzecz <span class="anon-block">S. H. (1)</span> odrębną nieruchomość- <span class="anon-block">(...)</span> mieszkalny numer <span class="anon-block">(...)</span>, składający się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza, o łącznej powierzchni użytkowej 70,89 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – komórką numer <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni użytkowej 6,95 m2, położony w <span class="anon-block">H.</span> przy ul<span class="anon-block">(...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> wraz ze związanymi z nim udziałami w nieruchomości wspólnej w zamian za zobowiązanie do zapewnienia <span class="anon-block">T. V.</span> utrzymania, przyjęcie jej jako domownika, dostarczania jej wyżywienia, mieszkania, zapewnienia jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz sprawienia własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> </p> <p>-umowa dożywocia z 14 lutego 2024 r. Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>, k. 99-104</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek wnioskodawców <span class="anon-block">M. V. (1)</span> i <span class="anon-block">W. V. (1)</span> o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">T. V.</span>, zmarłej w dniu 6 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">H.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>, okazał się uzasadniony.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> powołanie do spadku może wynikać albo z ustawy albo z testamentu. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a> ww. przepisu, dziedziczenie ustawowe, następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.</p> <p>Z powyższego wynika, że prawo polskie przewiduje dwa źródła powołania do spadku: ustawę i testament (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a>). Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe, albowiem dziedziczenie ustawowe następuje tylko wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 k.c.</a>).</p> <p>Ustawodawca przewidział między innymi możliwość sporządzenia testamentu własnoręcznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949;art. 949 § 1)">art. 949 § 1 k.c.</a>) oraz w formie aktu notarialnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 k.c.</a>). Testament może zostać w każdej chwili odwołany w całości bądź w części, o czym stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 946)">art. 946 k.c.</a>, zgodnie z którym odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.</p> <p>W przedmiotowej sprawie spadkodawczyni sporządziła dwa testamenty- z dnia 14 marca 2019 r. ( następnie odwołany) i 20 stycznia 2022 r.</p> <p>Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ważności sporządzonych testamentów, wątpliwości w zakresie ważności testamentów nie powziął także orzekający w sprawie Sąd.</p> <p>Drugi z testamentów, tj. testament z dnia 20 stycznia 2022 r. skutecznie odwołał postanowienia pierwszego ze sporządzonych testamentów, tj. testamentu z dnia 14 marca 2019 r.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 946)">art. 946 k.c.</a>, odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.</p> <p>W drugim z testamentów, tj. w testamencie z dnia 20 stycznia 2022 r. spadkodawczyni zmieniła osobę zapisobiercy windykacyjny jak i krąg ustanowionych spadkobiorców.</p> <p>Szczególnego wyjaśnienia wymagają jednak dwie kwestie, losów przedmiotu zapisu windykacyjnego oraz ostatecznego, innego niż we wniosku, kręgu spadkobierców testamentowych ustalonych przez Sąd.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 981(1);art. 981(1) § 1)">art. 981<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Stosownie do § 2 przywołanego artykułu przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości; zbywalne prawo majątkowe; przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne; ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności; ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.</p> <p>Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie <span class="anon-block">T. V.</span> poczyniła zapis windykacyjny w formie aktu notarialnego, który dotyczył rzeczy oznaczonej co do tożsamości – lokalu mieszkalnego położonego przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>.</p> <p>Niemniej, jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 981(2))">art. 981<sup> <!-- -->2</sup> k.c.</a> zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia.</p> <p>Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Spadkodawczyni <span class="anon-block">T. V.</span> w dniu 14 lutego 2024 r. zawarła z <span class="anon-block">S. H. (1)</span> w formie aktu notarialnego umowę dożywocia, mocą której <span class="anon-block">T. V.</span> przeniosła na rzecz <span class="anon-block">S. H. (1)</span> odrębną nieruchomość- lokal mieszkalny numer <span class="anon-block">(...)</span>, składający się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza, o łącznej powierzchni użytkowej 70,89 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – komórką numer <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni użytkowej 6,95 m2, położony w <span class="anon-block">H.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę <span class="anon-block">(...)</span> wraz ze związanymi z nim udziałami w nieruchomości wspólnej w zamian za zobowiązanie do zapewnienia <span class="anon-block">T. V.</span> utrzymania, przyjęcie jej jako domownika, dostarczania jej wyżywienia, mieszkania, zapewnienia jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz sprawienia własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom.</p> <p>A zatem, spadkodawczyni przeniosła przed swoją śmiercią ( a zatem przed datą otwarcia spadku) własność lokalu mieszkalnego położonego przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span> na <span class="anon-block">S. H. (1)</span> (która w dalszym ciągu jest właścicielką tego lokalu mieszkalnego). Tym samym, w chwili śmierci spadkodawczyni ( a zatem w chwili otwarcia spadku, tj. 6 stycznia 2025 r.) przedmiot zapisu windykacyjnego nie pozostawał już w jej majątku. Wobec tego, zapis ten był bezskuteczny i Sąd w ogóle nie orzekł o nim w postanowieniu, zgodnie z wyżej cytowanym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 981(2))">art. 981<sup> <!-- -->2</sup> k.c.</a> </p> <p>Drugą istotną kwestią była kwestia ustalenia kręgu spadkobierców testamentowych.</p> <p>Wnioskodawcy we wniosku wnieśli o ustalenie, że w krąg spadkobierców testamentowych wchodzą: <span class="anon-block">S. H. (1)</span>, <span class="anon-block">W. V. (1)</span>, <span class="anon-block">M. V. (2)</span>, <span class="anon-block">V. V. (1)</span>, <span class="anon-block">S. U.</span>, <span class="anon-block">T. U.</span>, <span class="anon-block">C. U.</span>, <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">N. F.</span>, <span class="anon-block">U. H.</span>, <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, <span class="anon-block">C. H. (2)</span> i <span class="anon-block">C. H. (1)</span>, wskazując przy tym, że za zmarłego 18 stycznia 2024 r. <span class="anon-block">U. H.</span> jego córka <span class="anon-block">M. H. (1)</span>, każdy z nich w udziale po 1/13.</p> <p>Krąg spadkobierców został jednak przez Sąd ustalony odmiennie, inne też niż w wskazane w testamencie z dnia 20 stycznia 2022 r. są udziały spadkobierców, z uwago na tzw. „przyrost”.</p> <p>Jak bowiem stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 965)">art. 965 k.c.</a> jeżeli spadkodawca powołał kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie może być spadkobiercą, przeznaczony dla niego udział, w braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozostałym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadających im udziałów (przyrost).</p> <p>Spadkobierca nie chce dziedziczyć, jeżeli odrzucił spadek. Spadkobierca nie może być spadkobiercą m.in. gdy nie dożył chwili otwarcia spadku, czyli zmarł choćby sekundę jurydyczną (o ile znajdzie to odzwierciedlenie w akcie zgonu) przed spadkodawcą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1)">art. 927 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 k.c.</a>).</p> <p>A zatem w sytuacji, gdy spadkodawca powołał więcej niż jednego spadkobiercę testamentowego, jeden z nich nie chce lub nie może dziedziczyć, a jednocześnie spadkodawca inaczej nie postanowił, udział który by przypadał temu spadkobiercy nie przechodzi na jego spadkobierców, lecz jest rozdzielany pomiędzy pozostałych spadkobierców powołanych w testamencie w stosunku do przypadających im udziałów. Instytucja przyrostu nie jest powszechnie znana i różni się od zasad obowiązujących przy dziedziczeniu ustawowym, gdzie co do zasady udział przypadający spadkobiercy zmarłemu przed spadkodawcą, przypadać będzie jego zstępnym (na przykład w sytuacji, w której zmarły nie pozostawił dzieci, nie miał małżonka, a jego rodzice nie żyją, udział przypadający rodzeństwu zmarłego, jeżeli któreś z nich nie dożyło śmierci spadkodawcy, przypadać będzie ich dzieciom). A w razie śmierci dzieci rodzeństwa, udział ten przypadać będzie dzieciom zmarłych dzieci (czyli wnukom) rodzeństwa. Reguła ta nie ma jednak zastosowania przy dziedziczeniu testamentowym, jeżeli spadkodawca nie wyłączył działania instytucji przyrostu. W przypadku dziedziczenia testamentowego, gdzie jeden ze spadkobierców nie chce, lub nie może dziedziczyć, nie ma też miejsca sytuacja, w której na przykład udział, który by mu przypadał, podlegałby dziedziczeniu ustawowemu (chyba że dojdzie do wyłączenia instytucji przyrostu).</p> <p>W żadnym z obu testamentów, w szczególności w testamencie 20 stycznia 2022 r. spadkodawczyni nie wyłączyła działania instytucji przyrostu. Oznacza to, że w miejsce <span class="anon-block">U. H.</span>, który zmarł 18 stycznia 2024 r., tj. przed <span class="anon-block">T. V.</span>, w krąg spadkobierców nie będą wchodzili jego spadkobiercy, czy nawet jego zstępni ( czyli <span class="anon-block">M. H. (2)</span>), lecz jego udział zostanie rozdzielony pomiędzy pozostałych spadkobierców testamentowych. Gdyby <span class="anon-block">U. H.</span> zmarł choćby chwilę (odnotowaną w akcie zgonu) po <span class="anon-block">T. V.</span>, dziedziczyłby on, a jego udział w spadku po <span class="anon-block">T. V.</span> wszedłby w skład masy spadkowej po nim. Lecz nawet wtedy nie oznaczałoby, to że jego zstępna <span class="anon-block">M. H. (1)</span> dziedziczyłaby po <span class="anon-block">T. V.</span>. Brałaby ona oczywiście udział w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">T. V.</span>, jako zainteresowana tym postępowaniem, lecz sama nie byłaby spadkobierczynią <span class="anon-block">T. V.</span>, lecz <span class="anon-block">U. H.</span> i w tym wyrażałby się jej interes uzasadniający jej uczestnictwo w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">T. V.</span>. Na marginesie trzeba wspomnieć, że w takiej konfiguracji (gdzie <span class="anon-block">U. H.</span> przeżywa <span class="anon-block">T. V.</span>) uczestnikami procesu powinni być wszyscy stwierdzeni spadkobiercy <span class="anon-block">U. H.</span>, lub osoby wchodzące w rachubę jako jego spadkobiercy (np. żona, inne dzieci, jego spadkobiercy testamentowi).</p> <p>Niemniej, jako że <span class="anon-block">U. H.</span> zmarł przed <span class="anon-block">T. V.</span>, to jego udział (1/13) powinien zostać, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 965)">art. 965 k.c.</a>, rozdzielony pomiędzy pozostałych spadkobierców w stosunku do przypadających im udziałów (w tej konkretnej sprawie oznacza to, że powinien być on podzielony po równo).</p> <p>A zatem, każdy z pozostałych spadkobierców testamentowych, poza swoim udziałem w wysokości 1/13, powinien otrzymać dwunastą część przypadającego <span class="anon-block">U. H.</span> udziału w spadku wynoszącego 1/13. Matematycznie zapisać można by to w następujący sposób: 1/13 + (1/13 / 12) = 1/12, co ostatecznie prowadzi do takiego wniosku, że <span class="anon-block">W. V. (1)</span>, <span class="anon-block">M. V. (2)</span>, <span class="anon-block">V. V. (1)</span>, <span class="anon-block">S. U.</span>, <span class="anon-block">T. U.</span>, <span class="anon-block">C. U.</span>, <span class="anon-block">V. U. (1)</span>, <span class="anon-block">N. F.</span>, <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, <span class="anon-block">A. H. (1)</span>, <span class="anon-block">C. H. (2)</span> i <span class="anon-block">C. H. (1)</span> dziedziczą po <span class="anon-block">T. V.</span> w udziałach 1/12 każdy.</p> <p>Nie mają zatem racji wnioskodawcy wskazując, że z uwagi na śmierć <span class="anon-block">U. H.</span>, jego część spadku po <span class="anon-block">T. V.</span> przypada jego córce <span class="anon-block">M. H. (2)</span>.</p> <p>Z tego względu, Sąd orzekł, że:</p> <p>spadek po <span class="anon-block">T. V.</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córce <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">T.</span> (PESEL <span class="anon-block">(...)</span>), zmarłej w dniu 6 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">H.</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sporządzonego w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span> przed Notariuszem <span class="anon-block">V. H.</span>, zarejestrowanego w <span class="anon-block">X.</span>. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, otwartego i ogłoszonego w dniu 29 stycznia 2026 r., nabyli z dobrodziejstwem inwentarza:</p> <p>1) <span class="anon-block">W. V. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>2) <span class="anon-block">M. V. (2)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córka <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">V.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>3) <span class="anon-block">V. V. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>4) <span class="anon-block">S. U.</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">C.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>5) <span class="anon-block">T. U.</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">C.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>6) <span class="anon-block">C. U.</span>, syn <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>7) <span class="anon-block">V. U. (1)</span> syn <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>8) <span class="anon-block">N. F.</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">U.</span>), córka <span class="anon-block">U.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span>, w miejscowości <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>9) <span class="anon-block">S. H. (2)</span>, syn <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">F.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">X.</span>;</p> <p>10) <span class="anon-block">A. H. (2)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">H.</span>), córka <span class="anon-block">V.</span> i <span class="anon-block">F.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>;</p> <p>11) <span class="anon-block">C. H. (2)</span>, syn <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>;</p> <p>12) <span class="anon-block">C. H. (1)</span> (nazwisko rodowe <span class="anon-block">H.</span>), córka <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">S.</span>, urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>-każdy w udziale do 1/12 części;</p> <p>Ustalania faktycznie w niniejszej sprawie Sąd poczynił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności aktach USC, testamentach, umowie dożywocia, których wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała i które nie wzbudziły żadnych wątpliwości ze strony orzekającego w sprawie Sądu, oraz w oparciu o uznane za w całości wiarygodne- gdyż znajdujące potwierdzenie w pozostałych dowodach, w szczególności dowodach z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zapewnienie spadkowe złożone przez wnioskodawczynię <span class="anon-block">M. V. (1)</span>.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, stwierdzając, że koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie ponosi każda ze stron we własnym zakresie.</p> <p>W postępowaniu nieprocesowym – w zamyśle ustawodawcy niespornym - nie obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, gdyż z reguły obowiązek zwrotu kosztów pomiędzy uczestnikami nie istnieje (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 k.p.c.</a> każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Stanowisko takie uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego uczestnika.</p> <p>Sąd w realiach przedmiotowej sprawy nie dostrzegł okoliczności, dla których miałby od tej reguły odstąpić i obciążyć którąkolwiek ze stron kosztami. Każdy uczestnik postępowania obciążają koszty tej czynności, której sam dokonał. Zapadłe w sprawie orzeczenie zasadniczo odpowiada stanowisku i żądaniom wnioskodawców i uczestników.</p> <p>Rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych, zawarte w punktach 3 sentencji postanowienia Sąd oparł na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, który stanowi że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Na nieuiszczone koszty sądowe w sprawie złożyło się wynagrodzenie notariusza za sporządzenie wypisu aktu notarialnego <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span>- umowy dożywocia z 14 lutego 2024 r.</p> <p>W punkcie 3 postanowienia Sąd nakazał pograć od wnioskodawców <span class="anon-block">M. V. (1)</span> i <span class="anon-block">W. V. (1)</span> solidarnie, na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, kwotę 22,14 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, na którą to kwotę składają się wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa.</p> </div>