V U 509/25

Суды общей юрисдикции2026-02-19

Номер дела

V U 509/25

Дата решения

2026-02-19

Тип

REASONS

Судьи

Urszula Sipińska-Sęk (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Текст решения

Sygn. akt V U 509/25 WYROK - łączny W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2026 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie  sprawy z wniosku R. J. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w D.. o podleganie ubezpieczeniom społecznym  na skutek odwołania R. J. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością  od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...) sygn.: (...) 1. oddala odwołania, 2.  zasądza na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. po 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych od wnioskodawców (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i R. J. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; Sygnatura akt V U 509/25 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją nr (...) z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1)">art. 83 ust. 1 pkt 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 68;art. 68 ust. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a)">art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> stwierdził, że R. J.jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu od 1 listopada 2024 roku do 31 stycznia 2025 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek nie uzasadnił wiarygodnie rzeczywistej potrzeby zatrudnienia pracownika na stanowisku dyrektora ds. sprzedaży, a R. J. został zatrudniony na nowo utworzonym stanowisku, na które nie była prowadzona rekrutacja. Nadto ZUS podniósł, że trudno uznać za gospodarczo uzasadnioną potrzebę utworzenia w firmie stanowiska ds. sprzedaży, skoro przed zatrudnieniem R. J. i w okresie nieobecności w pracy powierzone mu obowiązku wykonuje F. M.. Ponadto płatnik składek nie wskazał konkretnych obowiązków, które miał wykonywać R. J. i nie posiadał wiedzy o wykształceniu R. J., podczas gdy zdaniem ZUS, firma zatrudniająca pracownika na stanowisku dyrektora ds. sprzedaży na czas nieokreślony i z wynagrodzeniem w kwocie 10.000 zł powinna brać pod uwagę nie tylko okres doświadczenia w branży ceramicznej, ale również rodzaj zajmowanych poprzednio stanowisk pracy czy wykształcenie, nie wskazał w jakich godzinach praca była wykonywana, nie wykazał współpracy z innymi pracownikami firmy, natomiast płatnik składek zawarł z R. J. umowę o pracę na korzystnych warunkach finansowych na krótko przed powstaniem długotrwałej niezdolności do pracy. Ponadto organ rentowy podniósł, że pracownikom na tak odpowiedzialnym stanowisku zakres obowiązków powinien być przedstawiony w formie pisemnej. Organ rentowy wskazał, że nowego pracownika należy sprawdzić i zasadne byłoby zawarcie umowy na okres próbny czy określony. ZUS wskazał, że mimo sporządzenia umowy o pracę nie doszło do faktycznego stosunku pracy między stronami. Dlatego umowa jest nieważna i tym samym nie powstał tytuł do ubezpieczeń społecznych wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. W dniu (...) odwołanie od powyższej decyzji złożył R. J., wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, iż jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu oraz wypadkowemu od 1 listopada 2024 roku do 31 stycznia 2025 roku. W uzasadnieniu odwołania R. J. wskazał, że obowiązki wynikające ze stosunku pracy były przez niego rzetelnie wykonywane, do jego zadań należało organizowanie sprzedaży płytek na terenie całego kraju, a praca wiązała się z koniecznością podróżowania po całym kraju, nawiązywania nowych kontaktu oraz otwieraniu nowych kierunków zbytu płytek ceramicznych, co doprowadziło m.in. do pozyskania 16 nowych klientów dla płatnika składek. R. J.wskazał, że to płatnik składek odpowiada za fakt nieskierowania go na badania lekarskie przed podjęciem zatrudnienia, a nadto, że to do pracodawcy należy sposób i metody naboru na określone stanowisko pracy. Sprawa z odwołania R. J. została zarejestrowana pod sygn. akt V U 509/25. W dniu (...) odwołanie od powyższej decyzji złożył także płatnik składek, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej zmianę i uznanie, że R. J. jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu oraz wypadkowemu od 1 listopada 2024 roku do 31 stycznia 2025 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1.błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że odwołujący nie uzasadnił wiarygodnie rzeczywistej potrzeby zatrudnienia pracownika na stanowisku dyrektora sprzedaży oraz, że nie przedstawił dowodów wykonywania pracy przez R. J., podczas gdy w toku wszczętego postępowania przez organ: a) zostały przedłożone dokumenty wskazujące na zawarcie przez odwołującego i R. J.umowy o pracę; b) zostały przedłożone dokumenty firmy (...) Sp. z o.o. w postaci bilansu firmy, rachunku zysków i strat, które w połączeniu z wyjaśnieniami pełnomocnika (...) sp. z o.o. dotyczącymi rozszerzenia działalności spółki o sprzedaż płytek ceramicznych oraz szybkim rozwojem tej części działalności wskazują na zatrudnienie R. J. w spółce, c)została przedłożona ewidencja przebiegu pojazdu marki S. nr rej. (...), która potwierdza, że przedmiotowy samochód został zakupiony jako samochód służbowy dla R. J., który w związku ze świadczoną pracą w okresie od daty zakupu pojazdu do 22 stycznia 2025 roku przejechał tym samochodem 6488 km po całej Polsce w celu poszukiwania klientów do zakupu płytek importowanych przez (...) sp. z o.o. z Indii, d)ustalono, że R. J. posiada duże doświadczenie zawodowe jako przedstawiciel handlowy w branży płytek ceramicznych, a więc posiadał doświadczenie zawodowe jakie było oczekiwane przez (...) sp. z o.o. w związku z szybkim rozwojem działalności spółki w zakresie handlu płytkami ceramicznymi, e)odwołujący, R. J. oraz jedna z pracownic (...)potwierdzili faktyczne zatrudnienieR. J.w spółce (...); 2. naruszenie przepisu prawa postępowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a>, który miał istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na błędnej ocenie dowodu: a. z pisemnych wyjaśnień pracownicy (...) sp. z o.o. stanowisku barmanki-kelnerki, która potwierdziła wykonywanie pracy R. J., wobec tego brak było jakichkolwiek powodów do uznania jej za niewiarygodną; b. z pisemnych wyjaśnień pełnomocnika (...) Sp. z o.o. F. M., który potwierdził zatrudnienie R. J.w spółce, wobec tego brak było jakichkolwiek powodów do uznania tych wyjaśnień za niewiarygodne. 3. naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83§1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 300)">art. 300 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie, że umowa o pracę zawarta między (...) Sp. z o.o. a R. J. została zawarta dla pozoru i jest nieważna. W uzasadnieniu odwołania płatnik składek wskazał, że potrzeba zatrudnienia pracownika na stanowisku dyrektora jest decyzją autonomiczną pracodawcy. Z uwagi na to, że (...) Sp. z o.o. podjęła decyzję o rozszerzeniu działalności w zakresie handlu płytkami ceramicznymi, zaistniała potrzeba zatrudnienia pracownika, który w krótkim czasie potrafi znaleźć nowych odbiorców. R. J. był osobą doświadczoną w handlu płytkami ceramicznymi, który w branży tej pracował wiele lat i posiadał kontakty do potencjalnych nabywców. Nadto płatnik wskazał, że spółka zakupiła pojazd służbowy, którym poruszał się R. J. a potwierdzeniem korzystania z pojazdu jest prowadzona ewidencja pojazdu. Podniósł jednocześnie, że płatnik składek określił R. J. zadania i czas na ich wykonanie, zaś co do sposobu realizacji miał pewien zakres swobody, co charakteryzuje podporządkowanie autonomiczne. Nadto wynagrodzenie w kwocie 10.000 zł w skali osiąganych przez spółkę dochodów nie jest na tyle wysokie, aby płatnik potrzebował dodatkowych zabezpieczeń przez nienależytym wywiązaniem się przez pracownika ze swoich obowiązków, zwłaszcza, że R. J. został płatnikowi polecony, stąd został obdarzony zaufaniem od samego początku. Sprawa z odwołania płatnika składek została zarejestrowana pod sygn. akt V U 510/25. W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, powielając argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2025 roku Sąd połączył sprawy z odwołania ubezpieczonego i płatnika składek do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzanie pod sygnaturą akt V U 509/25. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została założona w 2014 roku przez F. M.z żoną. Przedmiotem jej działalności była początkowo gastronomia (restauracja). Następnie Spółka rozszerzyła działalność na sprzedaż hurtową drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. Przedmiotem pozostałej działalności są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, pozostałe zakwaterowanie i ruchome placówki gastronomiczne. Siedziba spółki mieści się przy ul. (...) w O., a Oddziału w miejscowości (...) W 2016r. rodzice przekazali Spółkę swoim dzieciom: A. K. oraz B. M.. Większościowym udziałowcem jest A. K., która jest także Prezesem Zarządu. Faktycznie sprawami Spółki zajmuje się nadal F. M., który jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę za minimalnym wynagrodzeniem na stanowisku menadżera i jest pełnomocnikiem Spółki. F. M. zajmuje się m.in. zatrudnianiem pracowników. W 2022 roku F. M. wybudował w (...) magazyn (pawilon hurtowo- magazynowy), który następnie wynajął R. Ł.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...)na okres roku czasu ,k tj. od końca 2023 roku do końca października 2024 roku. Z uwagi na nieopłacalność wynajmu pawilonu, F. M. podjął decyzję o rozszerzeniu działalności o handel płytkami. W czerwcu 2024 roku F. M.podpisał umowę z producentem płytek ceramicznych w Indiach, od którego w sierpniu b.r. zamówił towar. Płytki zostały dostarczone po ok. 2, 3 miesiącach od zamówienia.  (dowód: wniosek KRS k.16-18, zeznania świadka F. M. -protokół z rozprawy z dnia 7 października 2025 roku) W styczniu 2024r. została założona Spółka z o.o. (...)z siedzibą w(...). Jednym ze wspólników tej Spółki jest syn F. M. - B. M.. Spółka zajmuje się sprzedażą hurtową, realizacją projektów budowlanych, sprzedażą hurtową i detaliczną pojazdów samochodowych, wynajmem i dzierżawą. (dowód: odpis KRS (...)- online) R. J. posiada wykształcenie średnie techniczne. Pracował jako elektryk, kierowca samochodu dostawczego, sprzedawca w sklepie z artykułami przemysłowymi, operator maszyn topograficznych, wypalacz ceramiki, przedstawiciel handlowy w (...) S.A., (od grudnia 2006 do końca maja 2017), w (...) (od lutego 2018r. do 21 lutego 2021r.) jako: asystent do spraw wsparcia sprzedaży, przedstawiciel handlowy. kierownik do spraw logistyki w (...)od 5 lipca 2021r. do 31 marca 2023r. Następnie w okresie od 3 lipca 2023 roku do 2 października 2024 roku pracował jako przedstawiciel handlowy w firmie (...) Sp. z o.o. w T.  (dowód: zeznania (...) od min. 00:05:07 do min. 00:41:12-protokół z rozprawy z dnia 5 lutego 2026 roku k. 130, świadectwo pracy k. 135-akt sprawy, przenieg pracy zawodowej - k. 46 akt) R. J. w 2017 roku przez pół roku po zwolnieniu z (...) przebywał na zwolnieniu lekarskim, leczył się na depresję. Następnie leczył się na depresję w 2023 roku, po utracie pracy w firmie (...). Leczenie to trwało do momentu podjęcia zatrudnienia w firmie (...) Sp. z o.o.  (dowód: zeznania R. J. od min. 00:16:24 do min.00:28:51 k.130-131 protokół z rozprawy z 5 lutego 2026 roku-akt5 sprawy) W dniu 31 października 2024 roku F. M. podpisał w imieniu (...) sp. z o.o. z R. J. pisemną umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 listopada 2024 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dyrektora ds. sprzedaży z wynagrodzeniem w kwocie 10.000 00 zł. Do zadań R. J. miała należeć sprzedaż płytek ceramicznych, ustalanie wizyt z klientami oraz wysyłanie ofert. R. J. miał pracował od poniedziałku do piątku w godzinach od 08:00 do 16:00. R. J. w kontaktach z kontrahentami posługiwał się wizytówkami firmy (...) sp. z o.o., tj. spółki, która zajmuje się sprzedażą płytek ceramicznych. Wizytówki te otrzymał od (...). R. J. nie podpisywał żadnych umów z klientami.  (dowód: umowa o pracę k.25-akt ZUS, częściowe zeznania świadka B. M. od min. 00:25:13 do min. 00:29:36 k.72-protokół z rozprawy z dnia 7 października 2025 roku, zeznania świadka F. M.od min. 00:40:26 do 00:57:00k.73-74-protokół z ropzrawy z 7 października 2025 roku, zeznania R. J. od min. 00:05:07 do min. 00:41:12-protokół z rozprawy z dnia 5 lutego 2026 roku k. 130-akt sprawy) F. M. pod koniec listopada 2024r. kupił na (...) Sp. z o.o. samochód osobowy S..  (dowód: dowód rejestracyjny k.19-20, zeznania świadka F. M. od min.00:40:00 do min. 00:57:00 protokół z rozprawy z 7 października 2025 roku-akt sprawy) Pracodawca przed podpisaniem z R. J. umowy o pracę, nie skierował go na badanie lekarskie. R. J. nie posiadał orzeczenia o zdolności do pracy oraz nie odbył szkolenia wstępnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.  (okoliczności bezsporne) R. J. w spornym okresie nie podpisywał list obecności.  (dowód: zeznania wnioskodawcy R. J. od min. 00:54:41 do min. 00:57:09 -protokół z rozprawy z dnia 5 lutego 2026 roku k.132-akt sprawy) S. B., w okresie od 2019 roku do 31 grudnia 2024 roku pracował firmie (...), natomiast od 1 stycznia 2025 roku zatrudniony jest w firmie (...) Sp. z o.o. na stanowisku magazyniera. Pracę swoją wykonuje w biurze w godzinach 08:00-10:00, natomiast w późniejszych godzinach pracuje na magazynie. S. B. widywał R. J. w biurze pomieszczeń firmy (...) przy (...) w okresie od listopada 2024 roku do końca stycznia 2025 roku. Nie miał wiedzy dla kogo wnioskodawca pracuje.  (dowód: zeznania świadka S. B. od min. 00:05:17 do min. 00:24:48-protokół z rozprawy z dnia7 października 2025 roku k.70-75-akt ZUS) R. J. w spornym okresie przedstawiał B. M. prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży płytek ceramicznych ofertę handlową jako dyrektor firmy (...). B. M.nie podpisywał z R. J. żadnych umów. B. M. otrzymywał w związku z przedstawioną przez R. J. ofertą faktury z firmy (...). B. M. rozpoczął współpracę z (...) dopiero od 2025 roku.  (dowód: wizytówka k.69, zeznania świadka B. M. od min. 00:24:48 do min:00:36:03-k.72 protokół z rozprawy z dnia 7 października 2025 roku, k.70-75-akt sprawy) Płytki ceramiczne najlepiej sprzedają się w okresie wiosenno-letnim.  (dowód: zeznania świadka S. B. od min. 00:05:17 do min. 00:24:48, zeznania świadka B. M. od min. 00:24:48 do min:00:36:03- protokołu z rozprawy z dnia 7 października 2025 roku, k.70-75-akt sprawy, wizytówka - k. 69 akt) (...) Sp. z o.o. wystawiła R. J.listy płac, na której widnieją wynagrodzenia w wysokości: -listopad 2024 rok-7 153,39 zł; -grudzień 2024 roku-7153,39 zł, -styczeń 2025 roku 6924,61 zł. (dowód: lista płac, k.20a-22-akt ZUS) W okresie zatrudnienia R. J.płatnik składek zgłaszał do ubezpieczeń 9 osób. (okoliczności bezsporne) R. J. stał się niezdolny o pracy z dniem 27 stycznia 2025 roku. Z dniem 31 stycznia 2025 R. J. rozwiązał umowę o pracę z pracodawcą za porozumieniem stron. (okoliczności bezsporne) Po rozwiązaniu umowy o pracę kolejne zatrudnienie R. J. podjął w czerwcu 2025r. w Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku sortowacza odpadów i pracował tam do września 2025 roku. Od października 2025 roku jest na emeryturze pomostowej.  (dowód: zeznania wnioskodawcy R. J. od min. 00:05:07 do min. 00:16:24-protokół z rozprawy z dnia 5 lutego 2026 roku k129-133—akt sprawy) (...) sp. z o.o. zajmuje importem płytek ceramicznych od stycznia 2023 roku. Dotychczas spółka nie zatrudniała dyrektora ds. sprzedaży. Obowiązki te cały czas wykonywał F. M..  (dowód: zeznania świadka F. M. od min. 00:40:26 do min. 00:57:00 k.73-74-protokoło z rozprawy z 7 października 2025 roku -akt sprawy) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 497), zwanej dalej ustawą systemową, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu, a w myśl art. 12 – ubezpieczeniu wypadkowemu. Z kolei art. 13 pkt 1 ustawy systemowej stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Przepis art. 8 ust. 1 ww. ustawy nakazuje zaś za pracownika uważać osobę pozostającą w stosunku pracy. W świetle powyższych przepisów podstawową przesłanką objęcia zakresem ubezpieczenia społecznego jest więc posiadanie statusu pracownika. Pracownikiem zostaje się przez nawiązanie stosunku pracy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> Stosownie do treści tego przepisu przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Na treść stosunku pracy składają się zatem wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku pracy (pracownika i pracodawcy). Zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do osobistego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy za wynagrodzeniem. Kolejna cecha tego stosunku to zawłaszczanie wyniku pracy przez pracodawcę i wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania, czyli pod kierownictwem pracodawcy. Pracownik nie odpowiada jednak za wynik pracy, ale za samo staranne świadczenie pracy. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy podpisana w dniu 31 października 2024 roku umowa o pracę pomiędzy R. J. a (...) Sp. z o.o. jest umową ważną, która rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy zarzucił bowiem, że umowa ta została zawarta dla pozoru, tylko w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego i jako taka jest nieważna. O pozorności danej umowy decydują okoliczności wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>, które muszą występować w momencie składania przez strony oświadczeń woli. Czynność prawna pozorna charakteryzuje się trzema elementami, które muszą wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w każdym wypadku nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli, albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałoby ze złożonego przez nią oświadczenia woli. Ponadto, aby uznać czynność prawną za pozorną adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na złożenie tego oświadczenia jedynie dla pozoru. Czynność prawna jest zawarta dla pozoru wówczas, gdy strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych. Wobec zakwestionowania przez organ rentowy ważności zawartej przez strony umowy o pracę, na skarżących, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, spoczywał ciężar wykazania, że podpisując umowę o pracę R. J. w istocie zobowiązał się i rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz swojego pracodawcy i pod jego kierownictwem, a ten pracę tę przyjmował i płacił mu za nią umówione wynagrodzenie. Strony nie sprostały temu obowiązkowi. Strony nie wykazały, aby w spornym okresie R. J. rzeczywiście świadczył pracę na rzecz (...) Sp. z o.o. zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem wynikającym z umowy o pracę. Płatnik przedłożył jedynie podpisaną przez F. M. umowę o pracę z dnia 31 października 2024 roku. Umowa ta potwierdza tylko, że ubezpieczony i płatnik składek taką umowę podpisali. Natomiast okoliczność, czy stosunek pracy faktycznie był realizowany, z tego dokumentu nie wynika. Co więcej strony nie przedłożyły żadnych pism, umów, ofert czy też innych dokumentów wytworzonych i podpisanych przez ubezpieczonego. Nie dołączyli żadnych e-maili ani dokumentacji służbowej. Nie przedstawili przy tym żadnych rachunków delegacji za wyjazdy służbowe ani żadnych dowodów świadczących o faktycznym wykonywaniu pracy przez R. J.. Nawet formalne dowody pracy były bardzo ubogie. Brak jest listy obecności, pisemnego zakresu czynności, skierowania do lekarza medycyny pracy i wreszcie samego aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy. Ewidencja przebiegu pojazdu, za okres od 29 listopada 2024r. do 22 stycznia 2025r. podpisana przez skarżącego, również nie jest dowodem pracy ubezpieczonego w Spółce (...). Potwierdza li tylko fakt korzystania przez skarżącego z pojazdu należącego do tej firmy. Skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami o pozyskaniu przez niego klientów dla (...) faktu tego nie udowodnił. B. M. stał się klientem (...) dopiero po rozwiązaniu umowy o pracę pomiędzy stronami, o czym świadczą załączone do akt faktury za okres od marca do sierpnia 2025r. Jeśli chodzi o wcześniejszy okres, to z faktur przesłanych przez B. M. wynika, że w tym okresie był klientem firmy (...) Sp. z o.o., w zarządzie której jest syn F. M.. B. M. zeznał, że w spornym okresie ubezpieczony w kontaktach z nim posługiwał się wizytówkami właśnie tej firmy „(...) Sp. z o.o.”. Ubezpieczony w kontaktach z kontrahentami nie posługiwał się mailem służbowym, ale wyłącznie prywatnym adres mailowym. Drugi świadek B.nie miał w ogóle wiedzy o tym czy i dla kogo skarżący w spornym okresie pracował. Potwierdził li tylko, że widywał go na (...). w biurze. Nie mniej pod tym adresem mieściła się także siedziba firmy (...), a nie tylko (...). A zatem obecność skarżącego w przedmiotowym budynku nie świadczy o tym, że pracował na rzecz płatnika. Dostarczone przez strony dokumenty nie wykazały zatem, aby R. J. świadczył pracę na rzecz (...) Sp. z o.o. W spornym okresie R. J. przedstawiał się kontrahentom nie jako dyrektor (...) Sp. z o., ale innej firmy- (...), o czym świadczą nie tylko przekonujące zeznania świadka B. M., ale także przedłożona przez świadka wizytówka wnioskodawcy jako dyrektora firmy (...). Z tych względów Sąd nie dał wiary świadkowi F. M. oraz wnioskodawcy co do świadczenia przez skarżącego pracy na rzecz płatnika. Zeznania te są gołosłowne, a przedstawiona dokumentacja osobowa jawi się jako wytworzona na potrzeby sprawy i jako taka niewiarygodna. R. J. nie przeszedł szkolenia wstępnego BHP, nie posiadał ważnego orzeczenia lekarskiego o zdolności i do pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało zatem, aby skarżący świadczył pracę na rzecz płatnika składek, zgodnie z umową o pracę. Oświadczenie pisemne pracownicy-barmanki (...) Sp. z o.o, z którego wynika, że współpracowała z R. J., jest li tylko dokumentem prywatnym, z którego wynika że osoba pod tym oświadczeniem podpisana takie oświadczenie złożyła. Taki dokument nie korzysta z domniemania prawdziwości. Strony nie zgłosiły wniosku o przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka. Mało wiarygodne jest, aby pracująca w restauracji barmanka współpracowała z wnioskodawcą, który wszak nie zajmować się miał gastronomią, a sprzedażą płytek. Sąd nie kwestionuje tego, że ubezpieczony mógł wykonywać pewne czynności polegające na poszukiwaniu kontrahentów. Nie wykazano jednak, że działania te odbywały się w ramach stosunku pracy, na rzecz pracodawcy (...) Sp. z o.o. Fakt podpisania przez strony od razu umowy o pracę na czas nieokreślony, na odpowiedzialnym stanowisku dyrektora ds. sprzedaży, na którym skarżący nigdy nie pracował, za wysokim wynagrodzeniem, przy braku sprawdzenia zdolności do pracy skarżącego i przeszkolenia go w zakresie bhp, a następnie rozwiązanie jej w drodze porozumienia i niezdolność wnioskodawcy do pracy, przemawia za pozornością umowy. Strony powołują się na doświadczenie R. J., jednak nie zostało ono potwierdzone żadną dokumentacją. Zwłaszcza, że przed spornym zatrudnieniem pracował na stanowisku przedstawiciela handlowego za najniższą krajową, a po spornym zatrudnieniu na stanowisku sortowacza odpadów w Przedsiębiorstwie (...). Nieracjonalny jest także argument płatnika, że zatrudnienie ubezpieczonego było podyktowane koniecznością rozwoju firmy w zakresie sprzedaży płytek ceramicznych, biorąc pod uwagę fakt, iż, jak wskazali świadkowie, okres zimowy (a podpisanie umowy miało miejsce w dniu 31 października 2024 roku) jest niekorzystny dla tego rodzaju działalności, gdyż płytki ceramiczne najlepiej sprzedają się w okresie wiosenno-letnim. Zatem wątpliwa jest opłacalność zatrudnienia osoby na stanowisku dyrektora ds. sprzedaży za wynagrodzeniem 10 000 zł w okresie listopad-styczeń. Działalność gospodarcza charakteryzuje się dążeniem do osiągnięcia zysku, w co wpisuje się kwestia możliwej minimalizacji kosztów jej prowadzenia. F. M. wskazał, ze R. J. pozyskał 16 nowych klientów, jednak nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów. Dowodów takich nie przedstawił również na fakt, że praca R. J. miała i ma duży wpływ na dochody i przychody firmy. Zatem nie potwierdził się argument odwołującego dotyczącego rozwoju firmy oraz pozyskiwania nowych klientów. W toku procesu płatnik składek nie wykazał, aby zatrudnienie ubezpieczonego było ekonomicznie uzasadnione oraz, że zaszła po jego stronie potrzeba gospodarcza uzasadniająca zatrudnienie R. J.. Należy bowiem mieć na względzie, iż u źródła każdej umowy o pracę leży przyczyna w postaci konieczności pozyskania pracownika do wykonywania prac zakreślonych przedmiotem działalności gospodarczej pracodawcy. Pracodawca kieruje się własną potrzebą gospodarczą i przy prawidłowym, ważnym stosunku pracy ta potrzeba jest sprawczym czynnikiem zatrudnienia (wyrok SA w Lublinie z 26 sierpnia 2015r., III AUa 413/15). W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie wywodzono, że przy ocenie ważności umowy o pracę racjonalność zatrudnienia, potrzeba zatrudnienia pracownika są przesłankami istotnymi dla oceny ważności umowy (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2002 r., II KN 359/99, z 15 marca 1997 r., II UKN 568/97). Całokształt okoliczności związanych z zatrudnieniem skarżącego przemawia za uznaniem, iż zawarta umowa o pracę była umową zawartą jedynie dla pozoru. Fakt, że oświadczenia stron umowy zawierają określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> formalne elementy umowy o pracę, nie oznacza, że umowa taka jest ważna. Jeżeli strony nie zamierzały osiągnąć skutków wynikających z umowy, w szczególności jeżeli nie doszło do podjęcia i wykonywania pracy, a jedynym celem umowy było umożliwienie skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, umowa taka jest pozorna - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> (wyrok SN z dnia 18 maja 2006 r., II UK 164/05, PiZS 2006, nr 9, s. 33). Podobnie: "umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>), jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z pracy" (wyrok SN z dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 321/04, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 190). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 maja 2015 roku, wydanym w sprawie III AUa 1031/14, stwierdzając, że w przypadku pozorności umowy o pracę zamiarem stron nie jest faktyczne nawiązane stosunku pracy, a w konsekwencji jej wykonywanie. Istotą zawarcia umowy dla pozoru jest wprowadzenie innych podmiotów w błąd co do tego, że umowa została zawarta (wyrok SA w Łodzi z dnia 20 maja 2015 roku, III AUa 1031/14, LEX nr 1747255). Dla ustalenia, iż umowa nie jest pozorna nie wystarczy zatem sporządzenie umowy o pracę oraz opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne za osobę zgłoszoną do ubezpieczenia, jak w przedmiotowej sprawie. Podleganie ubezpieczeniom społecznym jest uwarunkowane nie tyle opłacaniem składek ubezpieczeniowych, ale legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy. Skarżący nie wykazał, aby służył mu status pracownika, gdyż nie przedstawił dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w reżimie stosunku pracy. Pozwala to na postawienie wniosku, że celem zawarcia przez skarżących umowy o pracę było nie faktyczne świadczenie pracy, ale wyłącznie uzyskanie długoterminowych świadczeń z funduszu ubezpieczeń społecznych w związku z niezdolnością do pracy. Świadczą o tym fakt, że od 27 tycznia 2025 roku R. J. stał się niezdolny do pracy, natomiast z dniem 30 stycznia 2025 roku rozwiązał umowę o prace za porozumieniem stron, co jak słusznie podkreśla ZUS, wskazuje, że strony miały świadomość, że związane z zatrudnieniem „obciążenia” nie zostaną nałożone na pracodawcę. W świetle powyższego zaistniały prawne i faktyczne podstawy do przyjęcia, iż strony umowy o pracę z dnia 30 października 2024 roku zawarły dla pozoru. Umowa taka jest bezwzględnie nieważna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>). Czyni to prawidłowymi ustalenia ZUS w zaskarżonej decyzji, iż R. J. z tytułu zawarcia umowy o pracę z płatnikiem składek, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 listopada 2024 roku do 31 stycznia 2025 roku. Dlatego Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a> orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku, Sąd, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, o kosztach postępowania orzekł na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> w zw. z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd orzekła zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 1 k.p.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów, niezbędność ich poniesienia, a także charakter sprawy.W przedmiotowej sprawie, stroną przegrywającą proces są skarżący, ponieważ ich odwołania zostały oddalone, a zatem to każdy z nich odrębnie ponosi koszty postępowania. </div>