II FSK 914/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Bogusław Dauter, WSA del. Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3359/06 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. p o s t a n a w i a oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt. III SA/Wa 3359/06, odrzucił skargę L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie - określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), określanej dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazywano, że pismem z dnia 4 września 2006 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia 20 września 2006 r., L. K. - zwany dalej Skarżącym, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 sierpnia 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. – Ś. z dnia 26 stycznia 2006 r., określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 1.872.450,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w całości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do października 2000 r. w kwocie 134.349,70 zł. W powyższej skardze, Skarżący wniósł o zwolnienie od należnego od niej wpisu, motywując to złą sytuacją materialną. Zarządzeniem z dnia 31 października 2006 r., Referendarz sądowy zarządził pozostawić bez rozpatrzenia wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA, zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2006 r., wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni braków skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 18.725 złotych. W piśmie tym pouczono stronę, że nieuzupełnienie wskazanych braków skargi w ustawowym terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Sądu stwierdzono, że do dnia 5 stycznia 2007 r. nie uiszczono należnego wpisu od wniesionej skargi w kwocie 18.725 złotych. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę stwierdził, że zgodnie z art. 220 § 1 in princ w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W rozpoznawanej sprawie, jak podkreślał WSA, Sąd w dniu 4 grudnia 2006 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków skargi przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 18.725 zł. Powyższe wezwanie zostało awizowane dnia 11 grudnia 2006 r., a powtórnie awizowano dnia 19 grudnia 2006 r. Siedmiodniowy termin do podjęcia w urzędzie pocztowym przedmiotowego wezwania upłynął dnia 27 grudnia 2006 r., zatem WSA uznał, iż powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone na wskazany w skardze adres w dniu 27 grudnia 2006 r. W przedmiotowej sprawie, stwierdzał WSA, mimo istniejącego obowiązku uzupełnienia braków skargi przez uiszczenia wpisu sądowego strona postępowania nie dopełniła tego wymogu we wskazanym przez Sąd terminie, gdyż jak wynika z kontroli rejestru dochodów budżetowych sądu, do dnia 5 stycznia 2007 r. nie uiszczono należnego wpisu od wniesionej skargi w kwocie 18.725 złotych. Na powyższe postanowienie WSA, L. K. ( reprezentowany przez adwokata ) wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 49 § 1 w zw. z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., poprzez niezasadne odrzucenie skargi, z powodu jej nieopłacenia po wezwaniu do uiszczenia wpisu, pomimo że wcześniej WSA nie rozpoznał wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, nie wzywając skarżącego stosownie do przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do niezasadnego odrzucenia skargi, mimo nie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA. W uzasadnieniu podkreślano, że w skardze skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych - od wpisu od skargi, czyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z przepisem art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, zaś stosownie od przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Dopiero nieuzupełnienie braków w terminie powoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania, zgodnie z przepisem art. 49 § 2 w zw. z art. 257 p.p.s.a. Rygor pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, może nastąpić dopiero po bezskutecznym wezwaniu do naprawienia powyższego braku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Dlatego też, w ocenie skarżącego zarządzenie referendarza sądowego z dnia 31 października 2006 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy było przedwczesne, a odrzucenie skargi niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego postanowienia. Oznacza to związanie sądu odwoławczego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 49 § 1 w zw. z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., poprzez niezasadne odrzucenie skargi, z powodu jej nieopłacenia po wezwaniu do uiszczenia wpisu. Stosownie bowiem, do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl zaś art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przy czym zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., m.in. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie, poza sporem pozostaje, że WSA w piśmie z dnia 8 grudnia 2006 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków skargi, przez uiszczenie wpisu sądowego od tejże skargi w wysokości 18.725 zł. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone na wskazany w skardze adres w dniu 27 grudnia 2006 r., a do dnia 5 stycznia 2007 r. nie uiszczono należnego wpisu od wniesionej skargi w kwocie 18.725 złotych. W tej sytuacji, WSA był uprawniony do odrzucenia skargi L. K. w dniu 8 stycznia 2007 r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że zarządzenie referendarza sądowego z dnia 31 października 2006 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, uprawomocniło się przed wydaniem zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, z powodu nie uiszczonego należnego wpisu. Na powyższe zarządzenie referendarza sądowego, pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący nie wniósł sprzeciwu. Kwestia ta zatem, o charakterze wpadkowym, została prawomocnie rozstrzygnięta. W tej sytuacji, już na tym etapie niniejszej sprawy nie można skutecznie podnosić zarzut braku wezwania przez Sąd do złożenia wniosku o prawo pomocy, na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru ( art. 252 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. ). Powyższe wywody pozwalają na przyjęcie tezy, że po uprawomocnieniu się zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie od kosztów sądowych, który był zawarty w skardze do sądu administracyjnego ( kwestia wpadkowa ), oraz bezskutecznym wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uprawnione było odrzucenie tejże skargi na podstawie art. art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.