II FZ 553/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Grzelak po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 740/07 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 16 kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe "T.P." w R. Sp. z o.o. z tytułu podatku od nieruchomości od I do IX raty 2002 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać Z.K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 500 zł, a w pozostałym zakresie odmówić uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 740/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołując się na art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1, art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), odmówił przyznania Z.K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 16 kwietnia 2007 r., Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe "T.P." w R. Sp. z o.o. z tytułu podatku od nieruchomości od I do IX raty 2002 r. W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Emerytura skarżącego wynosi 3.440,00 zł, natomiast jego żona otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.947,97 zł. We wniosku podatnik podał, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nie posiada zasobów finansowych, a na leki miesięcznie wydaje około 900 zł. Sąd I instancji podał, że biorąc pod uwagę przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną, rodzinną i zarobkową skarżącego nie można uwzględnić jego wniosku. Skarżący wraz z żoną uzyskują bowiem miesięcznie dochody w wysokości 5.287,97 zł. Ponadto strona nie wykazała, aby ponosiła znaczne wydatki związane z utrzymaniem swojej rodziny i nie wskazała jakie kwoty miesięcznie przeznacza na zakup lekarstw. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył go w całości oraz wniósł o jego uwzględnienie poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona podniosła, że Sąd całkowicie pominął rzeczywistą sytuację majątkową skarżącego i jego zdolność do uiszczenia wpisu sądowego. Świadczenia emerytalnego podatnika i jego żony zostały częściowo zajęte w toku prowadzonej egzekucji. W związku z tym ich łączne dochody wynoszą około 2.500 zł, a nie jak podniósł Sąd 5.300 zł. Ponadto dołączone do pisma procesowego z dnia 27 lipca 2007 r. wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają, że cześć sum uiszczanych jest na zakup lekarstw i konieczność spłaty pożyczki bankowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 245 p.p.s.a. przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że WSA w Łodzi rozpoznając wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie poprzestał jedynie na oświadczeniu złożonym przez stronę skarżącą na druku PPF i wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów przedstawiających jej sytuację materialną. Z całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący i jego małżonka pobierają świadczenia emerytalne w łącznej kwocie około 2.500,00 zł, nie posiadają majątku ruchomego i nieruchomego. Ponadto do pisma z dnia 27 lipca 2007 r. dołączono kartę wypisową z leczenia szpitalnego skarżącego oraz opisy operacji bankowych, z których wynika, iż strona ponosi koszty związane z zakupem lekarstw. Sąd I instancji nie zakwestionował powyższych dokumentów przedłożonych przez stronę, błędnie jednak wskazujących, iż łączne dochody rodziny skarżącego wynoszą 5.287,97 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że strona, która osiąga w.w. dochody, ponosi ponadto koszty związane z leczeniem może pokryć koszty postępowania sądowego związane z uiszczeniem wpisu od skargi w całości. Instytucja prawa pomocy służy ochronie skarżących nie posiadających odpowiednich środków finansowych na dochodzenie swoich praw przed sądem. Zdaniem NSA skarżący w złożonym wniosku wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie może bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie ponieść w całości kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, przyznając skarżącemu to prawo na mocy powołanych przepisów oraz art. 245 § 3 p.p.s.a. w zakresie częściowym opisanym w sentencji postanowienia.